13. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı bankanın müvekkilleri aleyhine İstanbul 27. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile icra takipleri başlattığını, ancak taraflar arasında yapılmış sözleşmeler gereğince bu icra takiplerinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkillerinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili olan şirket ... ... Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı banka arasında 19.03.2014 tarihli çek tevdi bordrosu (teminat) imzalandığını, açılmış ve açılacak krediler ile her ne sebeple olursa olsun doğmuş ve doğacak borçlarımıza mahsup edilmek üzere 9 adet müşteri çeklerinin ciro edildiğini, bu çeklerin ...bankası Güneşli Şubesi ... çek no. 29.08.2014 tarihli 90.000,00 TL. bedelli çek, ...bankası Ümraniye Şubesi ... çek no. 03.09.2014 tarihli 50.000,00 TL. bedelli çek, ... Sirkeci Şubesi ... çek no. 27.03.2014 tarihli 35.000,00 TL. bedelli çek, ... Çekmeköy Şubesi ... çek no. 04.09.2014 tarihli 120.000,00 TL. bedelli çek, ...Bankası Ümraniye Şubesi ... çek no. 02.09.2014 tarihli 50.000,00 TL. bedelli çek, Anadolu Kozyatağı Şubesi ... çek no. 20.08.2014 tarihli 50.000,00 TL. bedelli çek, ...Bankası Kocamustafapaşa Şubesi ... çek no. 19.08.2014 tarihli 70.000,00 TL. bedelli çek, ...Bankası İstoç Şubesi ... çek no. 27.08.2014 tarihli 60.000,00 TL. bedelli çek, ...Bankası Kocamustafapaşa Şubesi ... çek no. 12.08.2014 tarihli 60.000,00 TL. bedelli çekler olduğunu, verilen çeklerden ...Bankası Ümraniye Şubesi'ne ait ... no.lu 03.09.2014 tarihli, 50.000,00 TL. bedelli çek ve ...Bankası Ümraniye Şubesi'ne ait ... no.lu 02.09.2014 tarihli, 50.000,00 TL. bedelli çekler için İstanbul 27. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ve ...

Kozyatağı Şubesi'ne ait ... no.lu 20.08.2014 tarihli, 50.000,00 TL. bedellei çek için İstanbul 27. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, dayanak çeklerin, davalı bankaya veriliş sebebinin müvekkilinin ileride bankadan kullanacağı kredilerin karşılığı ve teminat amaçlı olduğunu, fakat müvekkilinin çekler karşılığı herhangi bir kredi çekmediğini, aleyhlerine yapılan haksız icra takiplerine İstanbul 2.İcra Mahkemesi'nin 2015/1332 Esas ve 2015/1333 Esas sayılı dosyaları ile itiraz ettiklerini, çeklerin çekilecek krediler için teminat amaçlı verildiği, ancak kredi çekilmediği, bu nedenle icra takiplerinin hakkaniyete uygun olmadığı gerekçesi ile mahkemece kabul edildiğini ve takiplerin iptaline karar verildiğini, İstinaf mahkemesi itirazlarının sürsinde yapılmadığı nedeniyle ilk derece mahkemesi kararını kaldırdığını ve itirazlarının reddine karar verdiğini, İstinaf kararının Yargıtay'a taşıdıklarını ancak Yargıtayın kararı onadığını beyanla, ... ve ... sayılı icra takiplerinin iptaline, kötü niyetli davalı alacaklının dava konusu miktarın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, ücreti vekalet ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu çeklerin 22.05.2014 tarihli çek tevdi bordrosundan da anlaşılacağı üzere dava dışı ... ... San. ve ... Tic. Ltd. Şti teminatına verildiğini, çeklerin davacı ... ... Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden sonra ... ... San. ve ... Tic. Ltd. Şti.'ne cirolandığını ve son cirantanın da dava dışı ... ... San. ve ... Tic. Ltd. Şti. oluğunu, müvekkili Banka tarafından genel kredi sözleşmesine istinaden dava dışı borçlu ... ... San. ve ... Tic. Ltd. Şti lehine kredi açıldığını ve kullandırıldığını, kredi kullanan tarafından cirantaları ... ... ve ... ... Tic. San. Ltd. Şti. olan dava dayanağı takip müstenidi çeklerin ciro ve temlik edilmek suretiyle bankaya ibraz edildiğini, ...Bankası Ümraniye Şubesi'ne ait ... no.lu 03.09.2014 tarihli, 50.000,00 TL. bedellei çek, ...Bankası Ümraniye Şubesi'ne ait ... no.lu 02.09.2014 tarihli, 50.000,00 TL. bedelli çek ve ... Kozyatağı Şubesi'ne ait ... no.lu 20.08.2014 tarihli, 50.000,00 TL Bedelli çekler hakkında İstanbul 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile yasal takip başlatıldığını, davalı borçluların haksız olarak İstanbul 2. İcra Mahkemesi'nin 2015/1332 Esas ve 2015/1333 Esas sayılı dosyaları ile borca itiraz ettiğini, yapılan yargılamada takibin iptaline karar verildiğini, iptal kararı sonrası istinafa başvurulduğunu ve İstanbul BAM 21. Hukuk Dairesinin 2017/423 ve 424 Esas Sayılı dosyalarından verilen kararda ... ... Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti. için süre yönünden reddine, ... yönünden esastan reddine olmak üzere yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verildiğini, Müvekkili bankanın iyi niyetli ve yetkili hamil olduğunu beyanla, davanın reddini, davacı tarafın %20 kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi 28/04/2021 tarih ve 2019/79 Esas - 2021/320 Karar sayılı kararında;"...Davacı ... ... Ticaret San. Ltd. Şti. tarafından imzalanan 19/03/2014 tarihli çek tevdi bordrosu ile dava konusu çeklerin de aralarında bulunduğu 9 adet çekin tahsil edildiklerinde bedellerinin Banka tarafından kredi lehtarına açılmış ve açılacak krediler ile her ne sebeple olursa olsun doğmuş doğacak borçlara mahsup edilmek üzere Bankaya temlik ve teslim edildiği belirtilmiştir.

Ancak, davacı ... ... Ticaret San. Ltd. Şti. tarafından davalı Bankadan kredi kullanıldığı iddiası bulunmamaktadır. Bu itibarla davacı ... ... Ticaret San. Ltd. Şti. tarafından 19/03/2014 tarihli çek tevdi bordrosu ile davalı Bankaya verilen çekler ile ilgili olarak Davalı bankadan kredi kullanımı yapmayan davacı ... ... Ticaret San. Ltd. Şti.'nin dava konusu çekler yönünden borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesi gerekmiştir. Öte yandan, dava konusu çeklerde cirosu bulunan diğer davalı ...'nın 19/03/2014 tarihli çek tevdi bordrosunda ve dosyaya sunulan ve ... ... San. ve ... Tic. Ltd. Şti. kaşe ve imzasının bulunduğu 22/05/2014 tarihli çek tevdi bordrosunda imzası bulunmamaktadır. 6102 saylı Türk Ticaret Kanunu'nun 818.maddesinin 1.fıkrasının "d" bendi uyarınca çeklerde uygulanan 685.madesi gereği aksi şart edilmedikçe, ciranta poliçenin kabul edilmemesinden ve ödenmemesinden sorumludur.

Bu itibarla, borçlu şirketin cirosundan önce ciranta olarak imzası bulunan ...'nın çek tevdi bodrosunda imzası bulunmadığından ve cirantanın kendisinden sonra gelen hak sahiplerine karşı çek bedelinin ödeneceğini garanti ettiğinden...tarafından açılan davanın reddine karar verilmiştir."gerekçesi ile, ''1-Davacı ... ... Tic. San. Ltd. Şti. tarafından davalı hakkında açılan davanın kabulü ile dava konusu ...Bankası Ümraniye Şubesine ait 03.09.2014 keşide tarihli ... çek numaralı, ...Bankası Ümraniye Şubesine ait 02.09.2014 keşide tarihli ... çek numaralı ve ... Kozyatağı Şubesine ait 20.08.2014 keşide tarihli ... çek numaralı çekler yönünden davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,2-Davacı ... ... tarafından davalı hakkında açılan davanın REDDİNE, 3-Fazlaya dair istemlerin REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından açılan davanın kabul edilmesine rağmen davacı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmemesinin ve davacı ... ...'nın dava konusu çeklerde bankanın uygulamasına göre davalının hem şirketin imzasını hem de şirket yetkilsinin imzasını çeke tahsil cirosu yolu ile aldığını, yoksa çekin borçlusu veya hamili olmadığını, bu sebeple Mahkemece bu davacı tarafından açılan davanın da kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çek/çekler dava dışı ... ... San. Ve ... Tic. Ltd.şti.' nin kullanacağı kredilerin teminatı olarak alındığını, bilirkişi raporunda hatalı eksik tespitler mevcut olduğunu; dava dışı ... ... San. ve ... Tic.Ltd.Şti.'den alınan çek tevdi bordrosunda müvekkili Bankanın kaşe ve imzasının bulunmadığı tespitinin hatalı olduğunu; Bankacılık teamülleri gereği esasen böyle bir uygulama zorunluluğu olmadığını; bunun tamamen şekli bir unsur olduğunu; çek arkalarında sabit olduğu üzere ciro silsilesinin en güçlü delil olduğunu; ... ... Tic. San. Ltd. Şti’ den sonra konu çeklerin ... İnş.san.ve ... Tic.Ltd.Şti.’ ne cirolandığını ve son cirantanın da ... İnş.san.ve ... Tic.ltd.şti. olduğunu, davacının, bu kadar yüksek montanlı çekin akıbetini araştırmadığını kötüniyetli olduğunu, dava konusu çeklerin davacı şirket kayıtlarına işlenmemiş olup, kayıtlarında bulunmayan çeklere yönelik her türlü kötüniyetli talebe açık olduğunu, müvekkili bankanın, takip konusu çeki ciro silsilesi ile temlik aldığını; çekin incelenmesinde, davacının keşide ettiği çekin müvekkili bankaya ciro edildiğini; TTK.

690.maddesine göre müvekkili bankanın çekin yetkili hamili olduğunu, davacı tarafından müvekkili banka yetkilileri aleyhinde yapılan suç duyurusunda "kovuşturmaya yer olmadığı" kararı verildiğini, müvekkili Banka çalışanlarının savcılık dosyasına vermiş oldukları ifadelerde durumun çok açık ve net bir şekilde ifade edildiğini, davacıların, dava dışı ... İnş.san. Ve ... Tic.ltd.şti. yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulunmamalarının da manidar olduğunu, her iki şirketin aile şirket olduğunu, müvekkili bankanın kullanacağı veya kullandıracağı krediye karşılık borçlusundan ciro yolu ile çek ve senet almasının son derece doğal olduğu gibi yasal bir zorunluluk olduğunu ve bu durumda müvekkili bankanın kötüniyetinden bahsedilemeyeceğini, müvekkili Banka dava konusu çekleri dava dışı ... ... firmasının kullanacağı kredilerin teminatı olarak aldığını; davacı vekilinin iddiası üzerine davacı şirketin kullanacağı kredilerin teminatı olarak almadığını, davacılar tarafından icra takibine İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde yapılan itirazın İstanbul Bölge Adliyesi 21. Hukuk Dairesi' nin 2017/423 ve 424 E. sayılı dosyalarından verilen kararda ... için süre yönünden reddine, ... yönünden esastan reddine karar verildiği, bu durumun davalının haklılığını gösterdiği, Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin şirket tarafından açılan davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; davacılar tarafından davalı bankaya ileride kullanacağı kredilerin teminatı olarak tahsil cirosu ile verilen çeklere ilişkin kredi kullanılmamasına ve davalı bankaya borçlarının olmamasına rağmen haksız olarak icra takibine konulduğu gerekçesiyle icra takiplerine konu borçtan ve çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacı ... ... Tic. San. Ltd. Şti. tarafından açılan davanın kabulüne, davacı ... ... tarafından açılan davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Dosya arasında bulunan 19/03/2014 tarihli davacı şirket ile davalı bankanın imzasının bulunduğu çek tevdi bordrosuna göre dava konusu çeklerinde aralarında bulunduğu çeklerin davacılar tarafından davalı banka nezdinde kullandırılacak kredi/kredilere ilişkin doğmuş/doğacak borçlarına mahsup edilmek üzere tahsil cirosu ile verildiği, bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği üzere davacının davalı nezdinde çeklerin teminatını oluşturduğu bir kredi kullanmadığı ve davalı bankaya borcunun olmadığı sabittir. Davalı banka tarafından dava konusu çeklerin dava dışı ... İnş.san.ve ... Tic.Ltd.Şti.'nin kullandığı kredinin teminatı olarak 22/05/2014 tarihli çek tevdi bordrosu ile verildiği ileri sürülmüş ise de, davacı tarafından 19/03/2014 tarihinde bankaya tahsil cirosu ile teslim edildiği sabit olan çeklerin dava dışı şirketin kullandığı krediye ilişkin teslim edildiği ve davacının onayının olduğuna dair davalı tarafından yazılı bir delil sunulmadığı, İcra Hukuk Mahkemelerinde yapılan yargılamanın şekli bir yargılama olduğu dikkate alındığında... bu dava için maddi anlamda kesin hüküm ve delil oluşturmayacağı, TTK'nın TTK'nın 688/1. maddesine göre tahsil cirosu ile çeki devralan bankanın çekleri ancak tahsil cirosu ile ciro edebileceği, temlik cirosu ile bu çekleri devredemeyeceği, bu sebeple çekleri dava dışı ......Ltd. Şti'ye devretmesi ve sonra ondan teminat amaçlı olarak almasının davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, sebepten soyut olan çeklerin davacının ticari defterlere işlenmesi zorunluluğu bulunmadığı gibi bu hususun tek başına davacının kötü niyetli olduğunu göstermeyeceği, banka çalışanları hakkında yapılan soruşturma sonucunda olayın hukuki ihtilaf olması sebebiyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği ve... bu davanın esasına etkili olmadığı, davalı bankanın basiretli bir tacir gibi davranarak davacının dava dışı şirketin kredisinin teminatı olarak çeklerinin verilmesine rızası olması halinde yazılı onayını alması ve savunmasını yazılı deliller ile ispat etmesi yasal zorunluluğu karşısında banka çalışanın tek taraflı ifadelerinin davalı savunmasını ispata yeterli olmadığı, davacı şirket ile dava dışı şirketin ortak ve yetkililerinin farklı kişiler olduğu, bu şirket hakkında şikayette bulunulmamasının da tek başına davacının kötü niyetli olduğunu göstermediği, davacı tarafından 19/03/2014 tarihinde aralarındaki bankacılık ilişkisi gereği bir güven kurumu olan bankaya teslim edilen çeklerin teslimden çok uzun bir süre geçemeden 13/08/2014, 20/08/2014, 05/09/2014 tarihlerinde dava dışı şirketin borcu için tahsil edildiği, dava konusu çekler için 22/10/2015 tarihinde icra takibine geçildiği, bu durumu öğrenen davacı tarafından davalıya Bakırköy 5. Noterliği'nin 12/11/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı nezdinde kredi kullanmadıkları, tahsilatın ve icra takibinin haksız yapıldığı, tahsil edilen paranın ve icra takibine konu çeklerin iadesinin talep edildiği gözetildiğinde davacının çeklerin akıbetini uzun süre sorgulamadığının ve kötü niyetli olduğunun söylenemeyeceği, davacının 19/03/2014 tarihli çek tevdi bordrosu ile davalı bankaya tahsil cirosu ile tevdi ettiği çeklerin yetkili hamili olduğu, taraflar arasında bir borç ilişkisinin doğmadığı ve davalının yetkili hamil olmadığı gözetildiğinde davalının aksi yöndeki tüm istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Yine sebepten mücerret olan çekin kambiyo vasfı özelliği ve çek tevdi bordrosunda imzasının bulunmadığı gözetilerek davacı ... ... tarafından açılan davanın reddine ve davalının kötü niyeti ispat edilemediğinden davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmemesi yerinde olup, davacılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından, tarafların istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

1.Tarafların istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacılar ve davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3.Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından istinaf eden davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10 TL'nin davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4.Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 10.246,50 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 2.561,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.684,85 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5.İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davacılar ve davalı üzerinde bırakılmasına,

6.Artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 15/01/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.