11. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Başkanın görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili; temlik eden ... Ticaret A.Ş. (Eski ismi ... Paz. San. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti.) tarafından 09/04/2014 tarih ve ... numaralı fatura ile bir takım malzemelerin davalı tarafa satılarak teslim edildiğini, söz konusu faturaya konu malzemelerin bedelinin KDV dahil 718.015,84.-USD olduğunu, faturanın da USD üzerinden düzenlendiğini, davalıya satışı yapılan ve teslim edilen malzemelerin bedelinin bir kısmının ödenmediğini, dava dışı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti tarafından davalı adına temlik eden şirkete kısmi ödeme yapıldığını, söz konusu ödemeye ilişkin olarak davalı tarafın mahkememizin ... esas sayılı dosyasında itiraz ettiğini, yapılan ödemenin kendisi nam ve hesabına yapılmış olduğuna dair muvafakatinin bulunmadığını ifade ettiğini, yapılan yargılama sonucunda dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davasının reddine karar verildiğini, temlik eden ... Ticaret A.Ş. tarafından bahsi geçen konudaki haklarının saklı tutularak bakliye fatura bedeli olan ...-USD için davalı tarafın arabuluculuk görüşmesine davet edildiğini, anlaşma sağlanamadığını, temlik eden ... Ticaret A.Ş. tarafından bakiye tutarın tahsili için Ankara 12. İcra Müdürlüğü’nün ... esas numaralı takip dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafça takibe ve yetkiye itiraz edilerek takibin durduğunu, temlik alan müvekkili şirket takip dosyasına konu asıl alacak, işlemiş ve işleyecek faizleri, icra ferileri dahil olmak üzere Ankara 37. Noterliğinin 18/05/2022 tarih, ... yevmiye numarası ile temlik aldığını, müvekkili tarafından Ankara 12.

İcra Müdürlüğüne başvurulduğunu, vaki itiraz üzerine dosyanın Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sırasına kaydının yapıldığını, davalı tarafa yeniden ödeme emri gönderildiğini, davalı tarafça yeniden ödeme emrine karşı itiraz ederek takibin durduğunu, yeniden arabuluculuk görüşmesinin yapıldığını, herhangi bir sonuç alınamadığını, davalı tarafın itirazlarının haksız olduğunu, temlik eden şirket tarafından düzenlenen faturanın davalı tarafta kayıtlı olduğunu, temlik eden ve davalı tarafın ticari defterlerine işlendiğini, vergi dairesine beyanının yapıldığını, davalı tarafça söz konusu faturaya karşılık yapılan ödemelerin her iki tarafın ticari kayıtlarında yer aldığını, davalı tarafa gönderilen ödeme emrinin ekinde fatura örneğinin bulunduğunu, alacağın zaman aşımına uğradığı iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, alım satıma dayalı olarak düzenlenen fatura alacakları için kanunda özel bir zaman aşımı süresinin öngörülmediğini, davalı tarafın itirazlarının kötü niyetli ve haksız olduğunu, alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olduğunu belirterek davanın kabulü ile; Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, takip tarihinden itibaren asıl alacağa 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine, davalı aleyhine %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı vekili; davacı tarafından Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe itiraz edildiğini, iş bu davada hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın redde tabi olduğunu, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacaklara ilişkin zaman aşımının beş yıl olduğunu, dava konusu fatura münderecatına ilişkin özel üretim ve çizime göre ölçü alınan dekoratif aydınlatmaların eser sözleşmesinin konusunu oluşturduğunu, müvekkil şirketin herhangi bir borcunun bulunmadığını, salt faturaya dayalı alacak iddiasının kabul edilmediğini, temlik eden şirkete bu durumun bildirildiğini, icra takibine süresinde itiraz edildiğini, temlik eden şirketin temlikname sonrasında müvekkil şirket tarafından alacak üzerinde hakkı kalmadığına dair beyanının bulunmasına rağmen ödeme emrinde taraf gösterilmesinin ödeme emrinin usulsüzlüğün sebebiyet verdiğini, taraflar arasındaki anlaşmaya göre temlik edenin yükümlülüğünün yere özgü ve özel üretim dekoratif aydınlatma üretimi ve montajı olduğunu, bu hususta taraflar arasında eser sözleşmesinin kurulduğunu, temlik edenin yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve bu nedenle müvekkil şirketten süresi içerisinde bir talepte bulunmadığını, tek taraflı olarak düzenlenen açık faturanın varlığının, alacağın ispatı için yeterli olmadığını, faturanın verilmesine neden olan iş veya hizmetin yapılmış olduğunun kanıtlanmasının gerektiğini, dava konusu faturada malların teslim edildiğine dair bir ibare veya teslim eden veya alan imzasının bulunmadığını, fatura içeriğindeki ürünlerin müvekkil şirket tarafından teslim alınmadığını, temlik eden şirket ile müvekkil şirket arasında mutabakat yapılmadığını, sabit bir alacak var olmadığından icra takibine itiraz edilmesinden bahisle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, icra takibine konu edilen borcun ispatlanmış veya vadesi gelen bir alacak olmadığını, alacağa faiz işletilemeyeceğini, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; "... davada tarafların tacir olması, delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayanılmış olup, tarafların ticari defter ve kayıtlarını inceleyen mali müşavir bilirkişi tarafından ibraz edilen ve mahkememizce de hüküm vermeye yeterli ve elverişli görülen bilirkişi raporu göz önüne alındığında her iki tarafında birbirini teyit eden usulüne uygun tutulmuş ticari defter ve kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davacının bakiye fatura alacağı daha yüksek olsa da, talepli bağlı kalınarak davanın kabulü ile; davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazının iptaline, takibin ...-USD alacak üzerinden ve takip tarihinden itibaren kamu bankalarınca USD cinsi dövize uygulanan en yüksek oranda mevduat faizi uygulanmak suretiyle devamına, haksız itiraz edilen alacağın TL karşılığı olan 1.308.142,84.-TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu 09.04.2014 tarihli faturaya ilişkin alacak iddiası ve talebinin yasal zamanaşımına uğradığını, dava dışı temlik eden tarafından dava konusu faturaya ilişkin icra takibi ise 28.06.2019 tarihinde ikame edildiğini, zamanaşımına uğradığını, herhangi bir zamanaşımını kesen işlemin bulunmadığını, davacının temellük ettiğini iddia ettiği Ankara 12. cra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine konu alacağın, zamanaşımına uğramış bir alacak olduğunu, keza iddia olunan icra takibine dair müvekkil şirketin herhangi bir borcunun bulunmadığının, salt faturaya dayalı alacak iddiasının kabul edilmediğinin temlik eden şirkete bildirildiğini, icra takibine süresinde itiraz edildiğini, bu bağlamda temellük eden davacının iddialarının husumetli tarafının temlik eden olduğunu, borçlu konumunda bulunmayan müvekkili şirketin temlik edilen alacağa ilişkin husumet itirazı baki olduğunu, davaya konu icra takibine ait ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, aynı faturaya dayalı iki ayrı alacak talebinde bulunan ve dava dilekçesine konu edilerek tarafların bilgisi dahilinde olan Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, temlik eden tarafından keşide edilen faturanın, açık fatura olduğunu, temlik edenin anılan faturanın münderecatında ve taraflar arasındaki anlaşmaya göre ... Belek unvanlı tesise özgü özel üretim ve yerindeki ölçülere göre dekoratif aydınlatma ürünleri üretmeyi ve teslim etmeyi taahhüt ettiğini, temlik edenin yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve bu nedenle müvekkili şirketten süresi içerisinde bir talepte bulunmadığının izahtan vareste olduğunu, bir an için aksi düşünülse dahi, yasal süresi içerisinde faturaya konu alacaklarını talep etmeyen temlik edenin, davacıya karşı icra takibi alacağını temlik etmesi nedeniyle, temlik edene karşı ileri sürülebilecek itirazların temlik alana karşı ileri sürülmesi zorunluluğunun doğduğunu, icra takibine konu faturaya ilişkin alacağın varlığının ispatı külfetinin de davacıya geçmiş olduğunu, bu halde açık faturanın ispata elverişli olmadığının sarih olduğunu, tek taraflı olarak düzenlenmiş açık faturanın varlığının alacağının ispatı için yeterli olmadığını, açık faturadan kaynaklı alacağı olduğunu iddia eden taraf, bu hususu yasal süresi içerisinde ispat etmek zorunda olduğunu, dava konusu icra takibinin dayanağı olan 2014 yılı faturasında, malların teslim edildiğine dair bir ibare veya teslim eden - teslim alan imzasının bulunmadığını, herhangi bir kabul anlamına gelmemekle birlikte; temlik edenin tek taraflı fatura düzenleyerek müvekkili şirkete göndermesi fatura bedellerinin istenebilir olduğu anlamını taşımadığını, açık faturanın ticari deftere işlenmiş olması da faturanın haklılığını göstermediğini, işin/hizmetin verildiği ve işveren tarafından işin kabul edildiğinin ispat külfeti açık faturaya karşı alacaklı olduğunu iddia eden tarafa ait olduğunu, fatura muhteviyatındaki ürünlerin müvekkili şirketin teslim almadığını keza müvekkil şirkete özgü yapılması gereken özel üretim dekoratif aydınlatmalar, temlik eden tarafından müvekkil şirkete teslim edilmediği gibi, montajının da gerçekleştirilmediğini, alacaklı olduğu iddia edilen ... Tic. A.Ş ile müvekkili şirket arasında mutabakat yapılmadığını, bu durumun otel de yapılacak keşif ile ispat edilebilir halde olduğunu, bu nedenden dolayı faturaya konu herhangi bir alacağın doğmadığının sabit olduğunu, ayrıca Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibinde alacaklı olarak davacı ve davacı yanında "... TAAH.TİC.A.Ş." yer aldığını, ancak temlik veren şirkete husumet yöneltilmeyerek, davalının hukuki savunma hakkının kısıtlandığını, ticari defter incelemesine konu bilirkişi raporunda temlik veren ... Tic. Ltd. Şti (yeni unvanı ... Taah A.Ş.)'ne ait davalı ticari defterlerinin incelenmediğini, eksik inceleme neticesinde hatalı karar verildiğini, itirazın iptaline konu icra takibinde alacaklı olarak yer alan temlik veren ... Taah A.Ş'nin gerçek bir alacak-borç ilişkisi bulunup-bulunmadığının tespiti için ticari defter ve kayıtlarının, vergi beyanname ve bilançoları ve BA/BS formlarının incelenmesinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından, davacıya temlik veren şirkete, davaya konu (itirazlara baki) fatura keşide edilmeden evvel 07.04.2014 tarihinde 348.130,00-USD ödeme yapıldığını, herhangi bir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacıya temlik veren şirket tarafından keşide edilen 718.015,84-USD tutarındaki 09.04.2014 tarihli faturanın ticari defter kaydının yapılmış olması, tek taraflı olarak düzenlenmiş açık faturanın varlığı, alacağın ispatı için yeterli olmadığını, açık faturadan kaynaklı alacağı olduğunu iddia eden taraf, bu hususu yasal süresi içerisinde gerek irsaliye gerek iş bitim formları ve gerekse hak ediş formları ile işin/hizmetin verildiğini ispat etmek zorunda olduğunu, davalıya icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Dava, icra takibine dayanak faturadan kaynaklı bakiye alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı yan, davaya konu alacağın temlik eden ... Sanayi Ticaret A.Ş tarafından davalıya 09/04/2014 tarih ve ... numaralı fatura kapsamında bir takım malzemelerin satılarak teslim edildiğini, söz konusu fatura bedelinin bir kısmının ödenmediğinden bahisle icra takibi yaptıklarını, davalı yanın haksız itirazı üzerine takibin durduğunu beyan ederek, davalının yaptığı itirazının iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı yan yasal süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesinde, davaya konu takibe dayanak yapılan fatura münderecatına ilişkin "özel üretim" ve "çizime göre ölçü" alınan dekoratif aydınlatmalar olduğunu, bu nedenle temlik eden ile kendisi arasında satış sözleşmesi değil, eser sözleşmesi olduğunu savunarak, zamanaşımı itirazında bulunmuştur.

Her ne kadar mahkemece temlik eden ile davalı arasındaki hukuki ilişkiyi satış sözleşmesi olarak değerlendirerek TBK'nın 146. maddesindeki 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından bahisle zamanaşımı itirazının reddine karar vermiş ise de, takibe dayanak yapılan fatura kapsamının malzeme satışına mı yoksa davalının cevap dilekçesinde yaptığı itiraza göre davalının özel üretimi ve çiziminden mi kaynaklı olduğu hususunun açıkça tespit edilmediği görülmüştür.

TBK'nın 470 vd. maddesinde düzenlenen eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdidir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser yüklenicinin sermayesi, sanat ve becerisini kullanarak gerçekleştirdiği sonuçtur. Öncelikle uyuşmazlığın eser sözleşmesinden mi yoksa satış sözleşmesinden mi kaynaklandığının değerlendirmesi yapılmaksızın mahkemece uyuşmazlığın satış sözleşmesi olarak değerlendirilmesi ve TTK hükümleri uyarınca çözümlenmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, davalı yana cevap dilekçesinde taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesine dayandığı savunması doğrultusunda delillerini sunması ve gerekirse teknik bilirkişi aracılığıyla yapılacak inceleme ile dayanak faturanın satış sözleşmesine mi yoksa eser sözleşmesine mi ilişkin olduğunun tespit edilmesi, sonucuna göre zamanaşımı itirazının değerlendirilerek karar verilmesinden ibarettir. Açıklanan nedenlerle, hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuş, diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin kararın kaldırılarak, yerel mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,

2.6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/07/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3.6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4.İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırıldığından davalı vekilinin diğer istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine YER OLMADIĞINA,

5.492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının İlk Derece Mahkemesince talebi halinde davalıya İADESİNE,

6.Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,

7.İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8.6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,

9.Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 30/12/2025 ...