Mahkememizde görülmekte olan Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekillerinin davalı bankanın 15/08/2023 tarihli 750.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin hamili olduğunu çeki davalı bankaya ibraz ettiklerini, bankanın çekin arkasında mahkeme kararı nedeni ile işlem yapılmadığı şerhini düştüğünü fakat mahkeme kararında çekin bilgilerinin bire bir tutması halinde ödeme yasağı konulduğu, fakat mahkeme kararında çek bedelinin 3.000,00 TL olarak belirtildiği, bankanın çek bilgileri tutmadığı için ödeme yapması veya karşılıksız işlemi yapması gerekirken bu işlemi yapmadığını belirterek davalıdan alacak talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacının dava konusu çeki mesai saatlerinin sonunda aceleci sabırsız tutumla ibraz ettiğini, personelin sistem üzerinden bu şekilde yaptığı kontrolle işlem tesis ettiğini, çekten dolayı davacının icra takibi başlatabileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dava konusu uyuşmazlığın davacı tarafından davalı bankaya ibraz edilen keşide yeri İstanbul, 15.08.2023 keşide tarihli, 750.000 TL bedelli, ... seri numaralı çekin ibraz anında karşılığının bulunup bulunmadığı, işbu çek hakkında tedbir kararı bulunup bulunmadığı, karşılıksızdır işlemi yapılmasının gerekip gerekmediği, karşılıksızdır işlemi yapılamaması nedeniyle davacının zararının bulunup bulunmadığı husularına ilişkindir.

Çek, muhatap bankaya süresinde ibraz edildiğinde karşılığı varsa ve ödemeye engel herhangi bir durum yoksa ödenir. Çekin ibrazı, çekin arkasına yazılan bir kayıtla ve tarihle kanıtlanmalıdır. Çekin muhatap bankaya ibrazında, çekin arkasına ibraz tarihinin muhatap bankaca yazılıp imzalanması gerekmektedir (Bkz. 3167 Sk. m. 5 ve 5941 Sk. m. 3/4). Tarih yazılı değilse geçerli ibraz yoktur.TTK ve Çek Kanunu gereğince, muhatap bankanın; ibraz edilen çek üzerinde sadece varsa ciro silsilesinin düzenli olup olmadığı, çekin sahteliği ve tahrif edilip edilmediği hususları ile sınırlı bir inceleme yapabilir. Bu haller hariç olmak üzere hamilin talebi üzerine muhatap bankanın, Çek Kanunu’nun 3. maddesi çerçevesinde karşılığı olmayan çeke “karşılıksızdır” işlemi yapmak zorunda olup, muhatap bankanın, kendisine ibraz edilen çeki düzenleyenin imzası üzerinde sadece ıslak bir imza olup olmadığına dair bir inceleme yapabileceği, bunun dışında "çek üzerindeki imzanın keşideciye ait olmadığı" veya "çek üzerindeki imzanın belirsiz olduğu" gibi gerekçelerle, karşılığı olan bir çeki ödemekten veya karşılığı olmayan çek hakkında "karşılıksızdır" işlemi yapma zorunluluğundan imtina edemez.

Somut olayda davacı tarafından keşide yeri İstanbul, 15.08.2023 keşide tarihli, 750.000 TL bedelli, ... seri numaralı çek 25/08/2023 tarihinde davalı bankaya ibraz edildiği, davalı banka tarafından "TC Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi 27/07/2023 tairh ve ... Esas sayılı yazısına istinaden işlem yapılmamıştır. 25/08/2023" şeklinde işleme tabi tutulduğu, Bakırköy .... Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosya incelendiğinde "... ŞUBESİ/İSTANBUL'dan alınmış olan ;Keşidecisi: ... LİMİTED ŞİRKETİ ünvanli ... VERGI kimlik numaralı 1-... Çek numaralı 15.08.2023 keşide tarihli 3000 TL tutarlı ÇEKİN BİLGİLERİ VE MİKTARININ BİRE BİR TUTMASI HALİNDE ÖDEME YASAĞI KONULMASINA karar verilmiş olup, çekin/çeklerin 3. şahıslar tarafından bankaya ibrazları halinde ödemekten men edilmesi, aksi taktirde ikinci kez ödemek zorunda kalabileceğiniz hususu tarafınıza ihtar olunur. " şeklinde müzekkerenin yazıldığı, banka tarafından sunulan cevap dilekçesinde müzekkere ile bildirilen tedbir kapsamında karşılıksızdır işleminin yapılmadığının tespit edildiği, dava konusu çek ile tedbire konu çeklerin miktar itibariyle farklı oldukları bu nedenle tedbir mahiyetinde işlem yapılmamasının hatalı olduğu tespit edilmiş ise de bahse konu çek yönünden müracaat haklarının baki olduğu anlaşılmıştır. Zira Yargıtay Hukuk Genel Kurulu' nun 2013/12-2013 esas, 2015/1182 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere,

TTK'nın 808/2 maddesi uyarınca muhatap davalı tarafından ibraz günü de gösterilen çek üzerine yazılmış bir beyanı olması halinde, hamilin müracaat haklarını kullanabileceği hususu değerlendirilerek çek fotokopisi altında bulunan ve çekin 25/08/2023 tarihinde teslim alındığına ilişkin beyanın davalı personeli tarafından çekin arka yüzünde yazılmış olduğu, davalı bankaya yazılan müzekkere cevabında ""İbraz anında çekin karşılığının hesapta bulunup bulunmadığının bilgisi talep edilmiş olup; Çekin ibraztarihi olan 25.08.2023 itibari ile hesapta bakiyesi bulunmadığını yine ibraz tarihi itibari ile çek üzerinde herhangi bir tahrifata rastlanılmadığını mahkemenizin bilgilerine sunarız." demek suretiyle çekin ibraz tarihinde karşılığının olmadığının tespit edildiği, TTK nın 808. Maddesinde ise , "1) Zamanında ibraz edilmiş olan çekin ödenmemiş olduğu ve ödememe hâli;a) Resmî bir belge, “protesto” ile, b) Muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle, çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla, c) Bir takas odasının, çek zamanında teslim edildiği hâlde ödenmediğini tespit eden tarihli bir beyanıyla, sabit bulunduğu takdirde hamil; cirantalar, düzenleyen ve diğer çek borçlularına karşı başvurma haklarını kullanabilir." hükmü kapsamında çekin kıymetli evrak niteliğini koruduğu bu haliyle ciranta ve keşideciye yönelik icra takibi yapılabileceği gibi müracaat haklarının da devam ettiği,

TTK'nın 808. maddesi uyarınca zamanında ibraz edilmiş olan çekin ödenmemiş olduğu ve ödememe halinin muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla sabit bulunduğu anlaşıldığından hamilin müracaat haklarının bulunduğu, bu durumda davalı bankanın sadece karşılıksız çıkan çek yaprağından dolayı bankanın sorumlu olduğu miktarla sınırlı olarak sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla çek yaprak bedeline yönelik aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile

Dava konusu keşide yeri İstanbul, 15.08.2023 keşide tarihli, 750.000 TL bedelli, ... seri numaralı çekin ibraz tarihinde mevcut çek yaprak bedeli olan 6.000,00 TL nin ibraz tarihinden itibaren işleyecek olan değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine

2.492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 409,86.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 12.808,13.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 12.398,27.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3.Davacı tarafından yatırılan 615,40.-TL başvurma harcı ile 12.808,13..-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan toplam 47,90.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 0,38.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5.Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6.Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 6.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

7.Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 117.600,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,

8.Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,

9.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan XXXXX.-TL'sının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına Dair tarafların yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/02/2026 Katip ...