Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek esas hakkında yeniden hüküm kurularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Gaziantep ili, ..., ... Mahallesi 1 04... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece belirlenen kamulaştırma bedelinin oldukça düşük olduğunu, taşınmazın konumu ve niteliği gözetilerek kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi gerektiğini, kamulaştırma yapılan alandan arta kalan kısmın da kullanımının engellenmesi sebebiyle kamulaştırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaza uygulanan objektif değer artış oranı ve değer düşüklüğü oranının çok yüksek olduğunu, hükme esas alınan fen bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas raporda davaya konu taşınmazın kuru tarım arazisi olarak değerlendirilmesinde, dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir yöntemine göre dava tarihi itibarıyla değer biçilmesinde, Yargıtay içtihatlarına uygun olarak kapitalizasyon faiz oranının kuru tarım arazisi için %5 olarak uygulanmasında, taşınmazın konumu ve diğer özellikleri dikkate alınarak objektif değer artışı uygulanmasında, belirlenen sonuç metrekare birim değer üzerinden bedelinin hesaplanmasında, ayrıca taşınmazın irtifak hakkı tesisinden önceki değeri ile irtifak hakkı tesis edildikten sonraki değeri arasındaki farkın kanuna uygun yöntemlerle saptanarak, buna göre adil ve hakkaniyete uygun irtifak hakkı karşılığının hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı idare vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, davaya konu taşınmazın konumu vs özellikleri ve dosya kapsamına göre imar sınırına yakın olması nedeni ile verilen objektif değerin uygun görüldüğü; ancak hüküm kısmında kararın eki sayılan fen bilirkişi raporunun hatalı yazılmış olması ve tespit edilen kamulaştırma bedelinin derhal hak sahiplerine ödenmesi yönünde hüküm kurulmaması doğru görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle;

istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun’un) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Taraf teşkili dava şartı olup, davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir. Mahkemenin, dava dilekçesini ve duruşma gününü taraflara kendiliğinden tebliğ edip taraf teşkilini sağlaması, 6100 sayılı Kanun'un amir hükmü gereğidir.

3.Dava konusu taşınmazın güncel tapu kaydından yeni malikinin ... Sanayi Bölgesi (...) olduğu anlaşılmaktadır. 2942 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ... davaya dahil edilip 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilerek yargılamaya devam olunması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile sair hususlar incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.