Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı ... tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında açılan davanın All Risk sigorta poliçesi kapsamında teminat altına alınan iş makinesinin kaza sonucu uğradığı zarar nedeniyle belirsiz alacak davası olarak açıldığını, davaya konu olay, 13.05.2022 tarihinde meydana gelen iş makinesinin devrilme rizikosu olduğunu, davacı, iş makinesinin sigorta poliçesi kapsamında olmasına rağmen... A.Ş.'nin ödeme yapmadığını, eksik ödeme teklifinde bulunduğunu, gerçek zararının 400.000,00 TL üzerinde olduğunu, ancak poliçedeki muafiyet ve eksik sigorta gerekçeleriyle hasarın tam karşılanmadığını belirttiğini ve hasar bedelinin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile ...

36.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, itirazın haksız, kötü niyetli olması ve likit bir alacağa itiraz edilmiş olması sebebiyle, davalının asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hasar dosyasının ... numara ile açıldığını, ekspertiz neticesinde 371.337,50 TL brüt hasar tespit edildiğini, ancak poliçede yer alan %41,13 oranındaki eksik sigorta ve 4.000 USD'lik muafiyet nedeniyle 156.748,45 TL'lik tazminat sorumluluğunun bulunduğunu, bu tutarın teklif edildiğini ancak davacı tarafından kabul edilmediğini, finansal kiralama sözleşmesine konu malın sigorta değeri hususunda müvekkili şirket tarafından davacıya yapılan bildirime herhangi bir cevap verilmediğinden ve esasen sigorta değeri hususunda malı ticari faaliyetinde kullanan davacı tarafın daha fazla bilgisi olması gerektiği nazara alındığında eksik sigorta iddiası ile ilgili müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun söz konusu olmadığını, bu kapsamda haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacının %20’den asağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava itirazın iptali talebine ilişkindir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 15/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Eksik Sigorta Tespitinin Geçerliliği; Dava konusu iş makinesine ilişkin poliçede belirtilen teminat bedeli (670.000 TL), %10 enflasyon artışı ve 9025 eksik sigorta koruma klozuyla birlikte 1.230.215,04 TL seviyesine çıkarılmıştır. Ancak iş makinesinin 13.05.2022 tarihindeki piyasa rayici 2.089.672,00 TL olarak ekspertiz raporuna dayalı biçimde tespit edilmiştir. Bu farktan dolayı %41,13 oranında eksik sigorta uygulaması yapılmış; bu uygulama poliçe özel şartlarına uygun ve teknik olarak isabetlidir. Davacının, bu eksik sigorta hesabının somut belgeye dayalı olmadığı yönündeki itirazı yerinde görülmemiştir; zira hem ekspertiz hem de bilirkişilerce yapılan hesaplamalar, piyasa değer araştırmasıyla desteklenmiş ve belgelendirilmiştir. Muafiyet Uygulamasının Mevzuata Uygunluğu Poliçede her bir hasar için uygulanacak muafiyet, %10 oranında ve asgari 4.000 USD olarak düzenlenmiştir. Hasar tarihindeki USD kuru esas alınarak belirlenen 61.862,40 TL tutarındaki muafiyet de poliçeye ve sigorta genel şartlarına uygun biçimde düşülmüştür. Bu yönüyle uygulanan muafiyet hukuka, sözleşmeye ve teknik gereklere uygundur. Davalı Sigorta Şirketinin Tazmin Sorumluluğu; ... Sigorta A.Ş., 369.557,00 TL toplam hasar üzerinden poliçedeki özel hükümler uyarınca eksik sigorta ve muafiyet düşümleriyle 146.457,94 TL ödeme yapmayı kabul etmiştir. Bu tutar, bilirkişi raporlarıyla da doğrulanmıştır. ... Sigorta'nın poliçe gereği ödemesi gereken miktar dışında ilave bir tazmin sorumluluğu bulunmadığı, fazlaya ilişkin taleplerin poliçe hükümleri çerçevesinde - sınırlandığı değerlendirilmiştir.

... A.Ş.'nin Bilgilendirme Yükümlülüğü Finansal kiralayan olan ...A.Ş., poliçe süresince sigorta teminat bedelinin güncellenmesine yönelik olarak kiracıya yazılı bilgilendirme e-postası göndermiştir. Kiracı bu bildirime yanıt vermemiştir. Bu durumda eksik sigorta riskinin doğmasında kiracının (davacının) da ihmali olduğu değerlendirilmiştir. Dolayısıyla ... A.Ş.'ye yöneltilecek olası talepler bakımından bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirildiği kabul edilmelidir. Mahkemenin Kabul Kararı ile Uyum Mahkemenin verdiği karar; bilirkişi raporlarında hesaplanan 146.457,94 TL tazminatın 25/10/2022 tarihinden itibaren ticari faiziyle ödenmesine yöneliktir. Bu karar, tüm teknik ve hukuki gerekçelere uygun olarak verilmiş olup, taraflarca ileri sürülen itirazlar raporlarla yeterli ölçüde karşılanmıştır. Taraflar arasındaki sigorta sözleşmesi kapsamında meydana gelen riziko sonrasında oluşan zararın tazminine ilişkin olarak: Eksik sigorta oranı teknik ve hukuki açıdan doğru hesaplanmıştır. Poliçedeki muafiyet hükmü mevzuata uygundur ve doğru şekilde uygulanmıştır. ...

Sigorta A.Ş.'nin tazminat sorumluluğu 146.457,94 TL ile sınırlıdır. ... A.Ş., kiracıya poliçe güncelleme konusunda bilgi vermiştir; bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Bu itibarla davacı lehine verilen hüküm yerinde olup, bilirkişi raporları ile desteklenmektedir. Sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 11/11/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;Teknik ve Mali Sonuçlar; Riziko ve Poliçe Durumu: Davaya konu iş makinesi, 13.05.2022 tarihinde “toprak kayması sonucu devrilme” rizikosuna maruz kalmış; söz konusu riziko, ... A.Ş. Tarafından sigortalanan... A.Ş. ... numaralı Leasing All Risk poliçesi kapsamında teminat altındadır. Sigorta Bedeli ve Yeni Değer Arasındaki Fark: Poliçe bedeli: 670.000 TL, Riziko tarihindeki yeni ikame değeri: 2.089.672 TL Bu fark, poliçe bedelinin malın gerçek değerine göre 443,90 oranında eksik belirlendiğini göstermektedir. Eksik Sigorta ve Muafiyet Uygulaması: Poliçede yer alan hükümler uyarınca: Eksik sigorta tenzili: 163.017,16 TL, Muafiyet (4.000 USD x 15,4656 TL): 61.862,40 TL, Brüt hasar tutarı: 371.337,50 TL, Net tazminat tutarı: 146.457,94 TL olarak hesaplanmıştır. Teknik Tutarlılık: Bu sonuç; ..., ... ATM Bilirkişi Heyeti ve ....

7.ATM Sigorta Eksperi raporlarıyla tam bir uyum göstermektedir. Üç farklı raporda hesaplama yöntemleri değişmekle birlikte ulaşılan sonuçlar birbirini doğrulamaktadır. Mali Etki: Sigorta poliçesinin eksik düzenlenmesi nedeniyle sigorta şirketinden alınabilen tazminat tutarı 146.457,94 TL ile sınırlı kalmış, kiracı ... 163.017,16 TL tutarında zarara uğramıştır. Bu zarar, poliçedeki teminat bedelinin eksik belirlenmesinden kaynaklanmıştır. Hukuki Sonuçlar; Sözleşmesel Sorumluluk: 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 24/4. maddesi uyarınca, kiralanan malların sigortalanması kiralayanın (... A.Ş.) yükümlülüğündedir. Kiralayan, bu yükümlülüğü yerine getirmiş görünmekle birlikte, teminat bedeli güncel piyasa değerine göre belirleme ve poliçe süresi boyunca güncelliğini koruma özenini göstermemiştir. Basiretli nün İhlali (TTK m.18): Finansal kiralayan, profesyonel tacir sıfatıyla yüksek enflasyon ve döviz değişimlerinin poliçe teminatını yetersiz bırakacağını öngörebilecek durumdadır. Bu ekonomik göstergelere rağmen sigorta bedelini güncellememesi, basiretli tacir özeninin açık ihlali anlamına gelir. Bilgilendirme Yükümlülüğünün Geç Yerine Getirilmesi: Davalı şirketin sunduğu 17.08.2023 tarihli e-posta, riziko tarihinden (13.05.2022) 15 ay sonra gönderilmiştir. Bu nedenle bilgilendirme, riziko öncesinde yapılmış sayılmaz; geç yapılan bilgilendirme, hukuki sonuç doğurmaz. Kusur ve İlliyet Bağı: Sigorta bedelinin eksik belirlenmesi ve bilgilendirme eksikliği, kiralayanın doğrudan kusuruna dayanır. Eksik sigorta nedeniyle doğan zarar, kiralayanın bu kusuru ile doğrudan illiyet bağı içindedir. Kiracı, poliçenin içeriğini belirleme veya değiştirme yetkisine sahip olmadığından, bu zarardan sorumlu tutulamaz. Yargıtay İçtihatlarıyla Uyum: Yarg.

11.HD, 2005/4901: Kiracı poliçeye müdahil değilse, eksik sigorta farkından kiralayan sorumludur. Yarg.

11.HD, ...: Sigorta değerinin düşük belirlenmesi, kiralayanın özen borcunun ihlalidir. Yarg.

11.HD, ...: Sigorta teminatının güncellenmemesi, ağır kusur Niteliğindedir. Somut olayda kiralayanın davranışı bu içtihatlarla tamamen örtüşmektedir. Muafiyet Hükmü: Poliçede belirlenen 4.000 USD muafiyetin uygulanması, sözleşme ve TTK m.1427'ye uygun olup tazminat hesabında doğru şekilde dikkate alınmıştır. Ancak bu muafiyet dışındaki fark, kiralayanın kusurundan doğmuştur. Sorumluluğun Niteliği: ... A.Ş.'nin sorumluluğu kusura dayalı sözleşmesel sorumluluk olup, nitelik itibarıyla ağır ihmale dayanmaktadır. Kiralayanın profesyonel tacir statüsü, sorumluluğun hafifletilmesini engeller. Genel Kanaat; Riziko poliçe süresi içinde meydana gelmiş ve poliçe teminatı geçerlidir. Poliçe bedelinin piyasa değerine göre düşük belirlenmesi sonucu %43,90 oranında eksik sigorta tespit edilmiştir. Bu farkın doğmasında kiracı tarafın kusuru bulunmamaktadır. Davalı ... A.Ş., sigorta ettiren sıfatıyla poliçe teminatını güncellememiş; bilgilendirmeyi riziko sonrasında yapmıştır. Eksik sigorta farkı olan 163.017,16 TL, davalı şirketin özen borcunu ihlal etmesinden doğmuştur. Davalı şirketin sorumluluğu, tam kusura dayalı sözleşmesel sorumluluk kapsamında değerlendirilmiştir. Muafiyet indirimi geçerli olup, tazminatın kalan kısmı sigorta şirketi tarafından karşılanmıştır. Davacı kiracının eksik sigorta farkı yönünden talebi teknik, mali ve hukuki olarak yerinde ve isabetlidir. Nihai Kanaat; Yukarıda ayrıntılı şekilde açıklanan tüm tespitler, hesaplamalar ve yasal dayanaklar çerçevesinde bilirkişi heyetimizce ulaşılan sonuç aşağıdaki gibidir: Eksik sigorta oranı %43,90 olup, Brüt hasar 371.337,50 TL, Eksik sigorta tenzili 163.017,16 TL, Muafiyet 61.862,40 TL, Net tazminat 146.457,94 TL'dir. Eksik sigorta farkı nedeniyle doğan zarar 163.017,16 TL olup, bu zarar davalı ... A.Ş.'nin kusurundan kaynaklanmaktadır. Kiracının (davacının) poliçe bedellerinin belirlenmesine müdahil olmaması nedeniyle kusuru bulunmamaktadır. Davalı .... A.Ş. bu zarar farkından sorumlu olup, sorumluluk sözleşmeye aykırılık ve ağır ihmal niteliğinde olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı, eksik sigorta nedeniyle karşılanmayan 163.017,16 TL tutarındaki hasar farkının davalı ...A.Ş. Tarafından karşılanması gerektiğinden bahisle iş bu davayı açtığı, davalı ise sigorta ettiren sıfatıyla yükümlülüğünü yerine getirdiğini, kiracının basiretli tacir sıfatıyla poliçe bedelini bildiğini ve sigorta değerinin güncellenmesi için 17/08/2023 tarihinde bilgilendirme e-postası gönderildiğini belirterek davanın reddini talep ettiği, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 18 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, kiralayan şirket (leasing firması) ile kiracı arasında mülkiyetin kiralayanda, kullanım hakkının kiracıda olduğu özel bir borç ilişkisi olduğu, "Kiralanan mal, sözleşme süresince kiralayanın mülkiyetinde kalır; ancak mal üzerindeki fiili hâkimiyet ve ekonomik fayda kiracıya aittir." Bu yapıda sigorta ettirme yükümlülüğü genellikle kiralayana ait olduğu, nitekim söz konusu Kanun’un 24/4. maddesi uyarınca: “Kiralanan mal, kiralama süresince kiralayan tarafından sigorta ettirilir. Sigorta bedelinin güncellenmesi veya teminat kapsamının genişletilmesine ilişkin talepler, kiracının bilgi vermesi hâlinde dikkate alınır.” hükmünün haiz olduğu, bu hüküm uyarınca kiralayan, sigorta poliçesini düzenletmek ve riskin sigorta teminatı altında kalmasını sağlamakla yükümlü olduğu, kiracının ise sadece bilgilendirme veya bedel artışı talebinde bulunma hakkına sahip olduğu, poliçeyi değiştirme veya teminatı artırma yetkisine sahip olmadığı, dava konusu olayımızda ... A.Ş. tarafından yapılan şemsiye sigorta poliçesinde, kiralanan makinelerin sigorta bedelleri genel liste kapsamında belirlendiği davacıya ait iş makinesi 670.000 TL bedelle teminat altına alındığı, oysa 13/05/2022 tarihindeki yeni ikame değeri 2.089.672 TL olduğu, bu farkın, poliçenin düzenlenmesi ve güncellenmesi sırasında kiralayanın teminat bedelini piyasa gerçeklerine göre revize etmemesinden kaynaklandığı, dolayısıyla, eksik sigorta riski, kiracının eylem veya ihmalinden değil, sigortayı yaptıran kiralayanın (... A.Ş.) güncelleme yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesinden kaynaklandığı, kiralayanın, riziko tarihinden yaklaşık 15 ay sonra (17/08/2023) sigorta bedellerinin güncellenmesi için e-posta göndermesi, bu yükümlülüğün riziko sonrasında yerine getirildiğini gösterdiği, davalı ...A.Ş. bu zarar farkından sorumlu olduğu, mahkememizce alınan 11/11/2025 tarihli bilirkişi ek raporunun hüküm kurmaya elverişli nitelikte olduğu, davalı şirketin basiretli tacir olarak gerekli özeni gösterme yükümlüğünün bulunduğu, TMK'nın 2. Maddesi de dikkate alınarak davanın kabulüne, davalının ...

36.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına. İtiraz haksız ve alacak likit olduğundan asıl alacağın %20 si olan 32.603,43 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KABULÜNE; Davalının ... 36. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına.

2.İtiraz haksız ve alacak likit olduğundan asıl alacağın %20 si olan 32.603,43 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 15.206,72 TL nispi karar harcının peşin alınan 2.688,61 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 12.518,11 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

4.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 3.177,01 TL(427,60 TL BVH, 60,80 TL VSH, 2.688,61 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

6.Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 11.313,00 TL (1.313,00 TL tebliğler ve posta, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7.Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

8.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde mahkememize verilecek veya gönderilecek dilekçe İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/02/2026