Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalı arasında toplu ödeme bütçe sözleşmesi akdedildiğini, İşbu Toplu Ödeme Bütçe Ödeme Sözleşmesi’nin 6. Maddesine göre; “İş bu sözleşme 01.03.2022 tarihinden itibaren 42 ay süre ile geçerli olup, süre bitiminde kendiliğinden sona erecektir” İlgili madde hükmüne göre sözleşmenin 09.03.2025 tarihinde sona ermesi gerekirken, davalı kurumun sözleşmeye aykırı şekilde 01.05.2024 tarihinden itibaren ödemelerini Müvekkil Banka'dan gerçekleştirmediğini, Davalı kurumun sözleşme süresi içerisinde ödemelerini Müvekkil Banka'dan yapmıyor olmasının sözleşmeye açıkça aykırı olduğunu, Kurumun taahhüt ettiği gibi maaş ödemelerini Müvekkil Banka nezdinde gerçekleştirmemiş olması sebebiyle ... 6. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshinin davalıya bildirildiğini ve 1.942.857,00- TL Tahsil Edilmesi Gereken Kıstelyevm Bütçe ile 1.020.000,00-TL Tahsil Edilmesi Gereken Cezai Tutar olmak üzere toplam 2.962.857,00 TL'nin 7 gün içerisinde ödenmesinin talep edilmesine rağmen davalı borçlu tarafından ödeme yapılmadığını, ihtarnameye ve ödeme emrine rağmen borcun ödenmemiş olduğundan temerrüt olgusunun gerçekleştiğini, davalı tarafın cevabi ihtarnamesi ile maaş ödemelerini müvekkili banka nezdinde yapmayarak sözleşmeye aykırı davrandığını açıkça kabul ettiğini, izah ettikleri hususlar doğrultusunda müvekkili bankanın telafisi imkansız zararlara uğramasını önlemek için öncelikle davalının menkul ve gayrimenkul mal varlıkları ile üçüncü kişilerdeki her türlü alacakları üzerinde dava değeri tutarında teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesini, ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün ...

E. Sayılı dosyasına yapılan haksız ve kötüniyetli itirazın iptaline, alacağın likit olduğu da gözetilerek yapılan haksız ve kötüniyetli itiraz sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 01.03.2022 tarihli sözleşme imzalandığında müvekkili kooperatife ... tarafından aylık ortalama 40.000.000,00-TL ödeme yapıldığını, sözleşmesinin imzalanmasından sonra aşamalı olarak ... ödemeleri 4 katına çıkmış olmasına rağmen defalarca toplantı yapılmasına rağmen ve her toplantıda fiyat güncellemesi sözü verilmesine rağmen banka tarafından herhangi bir güncelleme yapılmadığını, Türkiye genelinde 11 ilde meydana gelmiş olan deprem dolayısıyla ... ailesinin ağır kayıplara maruz kaldığını 2024 ve söz konusu ödemelerin 2024 bütçesinden ödeyeceklerini beyan ederek müvekkilini oyaladıklarını, yaşanan artış sonrasında benzer firmalarında davacı ile olan sözleşmeyi revize ettiklerini, ancak müvekkili kooperatifin banka tarafından oyalandığını, ... tarafından belirlenen toplu taşıma ücretinin 40 Milyon Türk Lirası civarındayken yapılan sözleşmenin, belirtilen tutarın 160 Milyon Türk Lirasına çıkmasına rağmen sözleşmenin aynı şekilde devam ettirilmesinin ve bu durumun diğer kooperatiflere ayrı müvekkil kooperatife ise ayrı bir çifte standart şeklinde zorla uygulatılmaya çalışılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı bir uygulama olacağını, bu kapsamda sözleşme tarihi olan 01.03.2022 tarihi itibariyle 5.48-TL olan tam basım ücreti 20.00-TL, 2.67-TL olan öğrenci basım ücreti 9.76-TL , indirimli basım ücreti 3.92-TL olan akbil basım ücreti 14.32-TL olarak düzenlendiğini, yine akaryakıt fiyatlarında sözleşme tarihi olan 01.03.2022 tarihi itibariyle 16,77-TL olan kurşunsuz benzin TL/lt fiyatı 28 Kasım 2024 tarihi itibariyle 42,97-TL olduğunu, müvekkili şirketin bir kooperatif olduğunu, tacir sayılmadığından basiretli tacir olarak nitelendirilmesi mümkün olmadığını, ayrıca kooperatiflerin birbirlerinden ve ortaklarından aldıkları faiz ve komisyonları ile ortaklarına kefalet etmeleri dolayısıyla bunlardan aldıkları paralar,banka vergilerinden muaf olduğunu, toplu ödeme bütçe sözleşmesi gereğince ödemelerin davacı bankadan yapılmamasının sözleşmeye aykırılık teşkil edip etmediğinin ve alacağın mevcut ve muaccel olup olmadığının yargılamaya muhtaç bir iddia olduğundan bahisle davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında düzenlenen toplu ödeme bütçe sözleşmesinin feshinden kaynaklı kıstalyevm bütçe ve cezai şart alacağının tahsili talebi ile başlatılan ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminat taleplerinin sübut ve miktarı, sözleşmenin feshinin haklı nedene dayalı olup olmadığı noktasında toplanmış olduğu görülmüştür.

... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden eklendiği, ... Şube Müdürlüğü'ne, ...A.Ş'ye, ... Şirketi'ne yazılan müzekkerelere yanıt verildiği görülmüştür.

Davaya konu ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasının incelenmesinde; ... T.A.Ş. tarafından dosyamız davalısı Sınırlı Sorumlu ... aleyhinde 2.962.857,00 TL Asıl alacak, 92.416,76 TL İşlemiş ticari yasal faiz, 1.678,76 TLihtar masrafı olmak üzere toplam 3.056.952,52 TL' nin tahsili talebiyle icra takibi başlatılarak, alacağın tahsili tarihine kadar reeskont avans faizi, masraf ve vekalet ücreti ile tahsili, kısmi ödemelerin TBK.100. maddesi gereğince öncelikle faiz ve masraflardan mahsubunun istenildiği, ödeme emrinin borçlu kooperatife 13/07/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 08/07/2024 tarihinde borca itiraz edildiği, icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal 1 yıllık süre içerisinde açılmış olduğu görülmüştür.

Davacı vekili tarafından itirazın iptali talepli açılan davada takip miktarının tamamı üzerinden eksik harç tamamlanmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmış ve alınan 27/12/2025 tarihli bilirkişi raporu denetime elverişli olup teknik olarak yeterli bulunduğundan hükme esas alınmıştır.

Dava, taraflar arasında düzenlenen toplu ödeme bütçe sözleşmesinin feshinden kaynaklı kıstalyevm bütçe ve cezai şart alacağının tahsili talebi ile başlatılan ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir.

Somut olayda, ... T.A.Ş. ile Sınırlı Sorumlu ... arasında 01.03.2022 tarihinde, Sınırlı Sorumlu ... Taşıma Kooperatifi'nin bildireceği kişi/firma üyelere ait toplu ödemelerin davacı banka tarafından yapılmasına ilişkin esaslar ile tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenleyen 01.03.2022 tarihinden itibaren 42 ay süre ile geçerli “ Toplu Ödeme Bütçe Sözleşmesi” imzalandığı, sözleşmenin 2. Maddesinde; Bankanın, Kurumun düzenli/toplu ödemelerine aracılık hizmetinin sözleşmesinin imzalanma tarihi itibariyle 413 kişi/firma/üyeyi kapsamakla birlikte sözleşme süresi içinde Kurumun ödeme sistemine yeni dahil edeceği kişi, firma ve üyelerin de otomatik olarak sözleşme kapsamına dahil olacağı, Sözleşme süresince ödemelerine aracılık edilecek kişi/firma/üye sayısının belirtilen sayının altına düşmeyeceğinin Bankaya garanti edildiği, 3. Maddesinde; Belirtilen ödemelerin yapılabilmesi için Bankanın belirleyeceği şube ya da şubelerde ödemelerin gerçekleşeceği vadesiz mevduat hesabı açılacağı,6. Maddesinde; Sözleşmenin 01.03.2022 tarihinden itibaren 42 ay süre ile geçerli olduğu, süre bitiminde kendiliğinden sona ereceği,7. Maddesinde; Kurumun 1. Maddede belirtilen, davalı kurumun bildireceği kişi/firma/üyelere ait düzenli toplu ödemelerine Banka tarafından aracılık edilmesi karşılığında banka tarafından davalı kuruma, ilk ödemeden sonra Kurumun Banka adına düzenlediği fatura karşılığı ödenmek üzere KDV dahil 5.100.000,00 TL bütçe ödemesi yapılacağını, 10. maddesinde, Kurumun sözleşme süresi içinde sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi halinde Bankanın zarar ve ziyanını ayrıca talep hakları saklı kalmak kaydıyla münhasıran Bankaya, sözleşme başlangıç tarihinden itibaren Kuruma Bankaca ödenen bütçe tutarının %20'si oranına tekabül eden tutarı Bankanın ilk yazılı talebinde cezai şart olarak ödeneceği, Sözleşme süresi içinde 2. maddede belirtilen kişi/firma/üye sayısının taahhüt edilen adedin %80'nin altında gerçekleşmesi halinde, Bankanın herhangi bir bütçe ödemesi yapmaksızın sözleşmeyi noter aracılığı veya iadeli taahhütlü mektupla yazılı ihbarda bulunmak kaydıyla tazminatsız fesh edebileceği, bütçe tutarı tamamen ödenmiş ise kalan süreye tekabül edecek kısmının Şirket tarafından ödeme tarihinden itibaren işleyecek TC Merkez Bankası avans faizi ile Bankaya ödeneceği, düzenlenmiştir. Taraflar arasında imzalanan bu sözleşme ve sözleşmenin koşullarında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. ... T.A.Ş. tarafından, Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifi'nin ... T.A.Ş. ... Şubesi nezdindeki... numaralı hesabına 16.06.2022 tarihinde; “Halk otobüslerinin ekteki sözleşmeye ve fatura” açıklaması ile 5.100.000,00 TL ödeme yapmış olduğu ibraz olunan dekonttan anlaşılmıştır. ... T.A.Ş.'nin, Sınırlı Sorumlu... Kooperatifi'ne ...

6.Noterliğinden... tarih, ... yevmiye numarası ile gönderdiği ihtarnamede; İmzalanan 01.03.2022 tarihli “Toplu Ödeme Bütçe Sözleşmesi”nde verilen taahhüdün gerçekleşmediği, Bankanın 16.06.2022 tarihinde sözleşme kapsamında 5.100.000,00TL bütçe ödemesi yaptığını, bu nedenle sözleşmenin ilgili hükümleri gereğince fesh edildiğini, Kurumun taahhüt ettiği ödemeleri 01.05.2024 tarihinden itibaren yapmadığını, Sözleşme hükümleri gereğince 27.05.2024 tarihine kadar olan dönem için hesap edilen 1.020.000,00 TL cezai şart, İade edilmesi gereken 1.942.957,00 TL kıstelyevm bütçe ödemesi olmak üzere toplam 2.962.857,00 TL'nin ihtarın tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde ihtarname tarihinden itibaren temerrüt faizi, BSMV, ve masraflar ile birlikte tahsili için kanuni takip başlatılacağının bildirildiği, İhtarın Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifi'ne 05.06.2024 tarihinde tebliğ edilerek ödeme için verilen 7 gün sonra 12.06.2024 tarihinde temerrüttün oluştuğu anlaşılmıştır.

Yaptırılan teknik incelemede Sözleşme gereği 01.03.2022 tarihinden itibaren ... T.A.Ş.'den gerçekleştirilen ödemelerin 17.03.2022 tarihinden itibaren Kurumun hesabından talimatına dayanarak kişi/firma/üyelere Banka üzerinden ödeme yapılmaya başladığı, son ödemenin ise 02.05.2024 tarihinde yapıldığı bu tarihten itibaren de herhangi bir ödeme yapılmadığı belirlenmiştir.

Sonuç olarak ... T.A.Ş.'nin, Sınırlı Sorumlu...Taşıma Kooperatifi'ne ...

6.Noterliğinden ... tarih, ... yevmiye numarası ile gönderdiği ihtarname ile; İmzalanan 01.03.2022 tarihli “Toplu Ödeme Bütçe Sözleşmesi”nde verilen taahhüdün gerçekleşmediği belirtilerek; Bankanın 16.06.2022 tarihinde sözleşme kapsamında 5.100.000,00TL bütçe ödemesi yaptığını, bu nedenle sözleşmenin ilgili hükümleri gereğince fesh edildiğini bildirdiği, İhtar Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifi'ne 05.06.2024 tarihinde tebliğ edildiği, Ödeme için 7 gün süre verildiği için temerrütün 12.06.2024 tarihinde oluştuğu, Kurumun taahhüt ettiği ödemeleri 02.05.2024 tarihinden itibaren yapmadığı, Sözleşme 01.03.2022 tarihinden itibaren 42 ay 01.09.2025 tarihine kadar hüküm ifade etmek üzere düzenlenmişse de kişi/firma/üyelere banka üzerinden en son ödemenin 02.05.2024 tarihinde yapılmış olduğu gözetildiğinde, taahhüdün 02.05.2024 tarihinden itibaren yerine getirilmediği, sözleşmenin 02.05.2024 tarihinde fiilen sona ermiş olduğu, 42 aylık sözleşmenin 26 aylık kısmı kullanılıp, 16 aylık kısmının kullanılmadığı, Bankaca yapılan feshin haklı nedene dayandığı, Sözleşmenin 10. Maddesindeki düzenleme gereğince iade edilmesi gereken bütçe tutarının 5.100.000,00 TL x 16/42 = 1.942.857,14 TL olacağı kabul edilmiştir. Cezai şart talebi yönünden ise Sözleşmenin 10. maddesinde getirilen cezai şarta ilişkin düzenlemenin tacir olan tarafları bağlayacağı, TTK'nın madde 22. uyarınca tacir sıfatına haiz Davalı Şirket cezai şartın fahiş olduğu iddiasıyla indirilmesini isteyemez ise de Yargıtay içtihatlarıyla kabul edildiği üzere cezai şartın fahişliği borçlunun ekonomik mahvına sebep olacak nitelikte ise Davalının talebi halinde bu hususun değerlendirilmesi gerekir. Somut olayda davalı cezai şartın fahiş olduğunu betirtmiş ise de 1.020.000,00 TL cezai şartın ödenmesi halinde borçlunun ekonomik mahvına sebep olacağına ilişkin kuruma ait hiçbir mali veri paylaşmadığı ancak davalı vekilinin 11.02.2026 tarihli beyan dilekçesinde "kooperatifin hali hazırda taşınmaz ve araç mal varlığı bulunduğu, kooperatif binasının bulunduğu taşınmazın yaklaşık değerinin 100 milyon civarında olduğunu" beyan ettiği yine özellikle 2023 ve 2024 yıllarında ödenen firma/kişi/üye ödeme tutarları dikkate alındığında (Kişi/firma/üyelere Banka üzerinden 2023 yılında 1.020.731.687,54 TL, 2024 yılında 5S18.913.645,60 TL ödeme yapılmıştır.) Cezai şart tutarının firmanın ekonomik mahfına neden olabilecek büyüklükte olmadığı, bu nedenle de cezai şart tutarında herhangi bir indirim yapılmasına gerek olmadığının değerlendirilmiştir.

Bu veriler dikkate alınarak sunulan bilirkişi raporunda davalı kurumun 05.07.2024 icra takip tarihi itibariyle icra takibine konu edebileceği asıl alacak tutarının; 1.942.857,00 TL İade edilmesi gereken bütçe, 1.020.000,00 TL cezai şart olarak toplam 2.962.857.0TL olarak hesaplandığı, Alacaklı da takip talebinde asıl alacak olarak 2.962.857,00 TL talep etmiş olmakla talebin sözleşme hükümlerine uygun olduğu, Sözleşmede uygulanacak temerrüt faizinin açıkça TC Merkez Bankasının kısa vadeli krediler için uyguladığı avans faizi olacağı belirtilmiş olmakla temerrüt faizi olarak TC Merkez Bankasının kısa vadeli krediler için uyguladığı avans faiz oranının olacağı, 13.06.2024 tarihinden takip tarihi olan 05.07.2024 tarihine kadar uygulanacak temerrüt faizi oranının %51,75 olduğu, Temerrüt başlangıç tarihi olan 13.06.2024 tarihinden takip tarihi olan 05.07.2024 tarihine kadar işlemiş temerrüt faizinin 92.416,76 TL olarak hesaplandığı, yapılan hesaplamaya mahkememizce itibar olunarak ihtarname masrafı da eklenmek suretiyle bulunan 3.056.952,52 TL toplam alacak üzerinden takibin devamına karar verilmiştir

Dava,

İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup, icra takibi sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olduğu, bu durumda açılan itirazın iptali davasında hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan hükmedilen alacak miktarının % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Davalı vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazı yönünden; davacı ile davalı Sınırlı Sorumlu İstanbul Özel Halk Otobüsleri Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi arasında imzalanan Toplu Ödeme Bütçe Sözleşmesinin feshinden kaynaklı kıstalyevm bütçe ve cezai şart alacağının tahsiline dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali talebi ile açılan davada, ...

6.Noterliğinin...tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile hesabın kat edildiği, ihtarnamenin asıl borçluya tebliğ edildiği, davacı tarafça 2.962.857,00 TL asıl alacak, 92.419,76 TL işlemiş reeskont avans faizi ve 1.678,76 TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 3.056.952,52 TL üzerinden takip başlatıldığı, bilirkişi raporunda hesap edilen 3.056.952,52 TL yönünden ihtiyati haciz şartları yerinde görülerek %20 oranında teminat alınması suretiyle ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş olup itiraz yerinde görülmediğinden reddine karar verilmiştir.

Davanın KABULÜ ile;

1.... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının iptali ile takibin 2.962.857,00 TL asıl alacak, 92.416,76 TL işlemiş faiz ve 1.678,76 TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 3.056.952,52 TL üzerinden aynı koşullarla devamına,

2.Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle, İİK 67/2.maddesi uyarınca hükmedilen alacak miktarının %20’i oranına tekabül eden 611.390,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3.Davalı vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazının reddine,

4.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesi gereğince hesap olunan 208.820,42 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 35.313,44 TL, ıslah harcı olarak alınan 1.606,91 TL olmak üzere toplam 36.920,35 TL'nin mahsubu ile bakiye 171.900,08 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5.Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 37.408,75 TL (60,80 TL vekalet suret harcı, 427,60 TL başvuru harcı, 35.313,44 peşin harç, 1.606,91 TL ıslah harcı) harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6.Davacı tarafça yapılan yargılama aşamasında yapılan 15.000,00 TL bilirkişi ücreti, 585,50-TL tebligat-posta gideri olmak üzere toplam 15.585,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 439.403,83 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8.Arabuluculuk ücreti olarak ödenen 3.800,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

9.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının hüküm karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin ( e duruşma ) ve davalı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/02/2026