Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA:

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Müvekkil ... plakalı aracı ile 29/10/2022 tarihinde trafikte seyir halindeyken, ... plakalı araç maliki ve sürücüsü ... müvekkilin aracına tam kusurlu olarak çarparak yaralanmalı trafik kazasına sebebiyet vermiştir. müvekkilin kazada kusursuz olduğu karşı tarafın kusur oranının %100 olduğu açıkça görülecektir. Kusuruyla kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç kazanın gerçekleşmiş olduğu 29/10/2022 tarihini kapsayacak şekilde ... A.Ş. tarafından sigortalanmış olup, davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesi bir kısım ödeme yapıldığını ancak yeterli olmadığını, sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak sonuç alınmadığını, belirsiz alacak davası niteliğinde olması sebebiyle kullanılamaz hale gelen aracın rayiç piyasa değeri tespit edildikten sonra arttırmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla araç değer farkı bedelinin 100,00-TL'nin olay tarihinden başlayacak olan ticari faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hukuka aykırı olduğunu, işbu kaza için 200.000,00-TL ödeme yapıldığını, dolayısıyla, sigorta poliçesinin teminat limiti tamamen dolduğunu, bakiye teminat limiti bulunmadığı için davanın doğrudan reddi gerektiğini, zira müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, öncelikle mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması, araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini ve netice olarak davanın reddini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı yanın avans faiz talebine itiraz ettiklerini, mağdur aracın müvekkil şirket ile arasındaki ilişki ticari bir nitelik arz etmemekte ve tazminat talebi de haksız fiilden kaynaklandığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Kaza tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, sigorta poliçesi ve hasar dosyaları celp edilmiş, bilirkişi kök ve ek raporu alınmıştır.

Dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile davaya konu kazanın kimin kusuru ile meydana geldiği, davacının aracında kaza nedeniyle meydana gelen hasarın ve aracın kaza tarihindeki 2.el değerinin belirlenerek, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, değilse kaza tarihi itibariyle 2.el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ayrıca davalı sigorta şirketinin kaza nedeniyle yaptığı ödemeler tespit edilerek bakiye poliçe limitinin belirlenmesi hususlarında rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan 05/08/2024 tarihli kök raporda özetle; 38 AT 986 plakalı sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün araç ve sokak aydınlatma lambaları ile sağlandığı ve açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu alt geçide yaklaşırken hızını azaltması önünde seyir halinde bulunan araçların alt geçit çıkışında kaza olması sebebiyle kusur olmaksızın mecburen duraklama yapmak zorunda kaldıkları anda dava konusu araca çarpmasıyla sebebiyet verdiği olayda; KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar." ve KTK Madde 84/d "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......d) Arkadan çarpma, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'nin ise gerçekleşen kazanın oluşumu herhangi bir etkenliği olmadığından kusurunun bulunmadığı, Dava konusu ... plakalı aracın RENAULT marka, KANGOO EXPRESS 1.9D RL model, kaza anında 23 yaşında olduğu, geçmiş hasar kaydı irdelendiğinde 3 adet geçmiş hasar kaydının (dosyada mevcut SBGM Kayıtları) bulunduğu, ve kaza tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin, onarım bedeli ile aracın kaza öncesi piyasa rayiç değeri 125.000 TL olduğu (66.000 km gibi çok düşük kullanılmışlık düzeyi olması) göz önüne alınarak kıyaslandığında ekonomik olmadığı, pert-total işlemi uygulanmasının doğru olduğu, Davalının sunduğu eksper raporunda yazılı yedek parçaların meydana gelen kaza sonrası hasar gören parçalarla uyumlu olduğu, ancak ... plakalı aracın tamirinde kullanılmadığı, pert işlemi uygulandığı, pert işleminde hasarlı araç (sovtaj) bedelinin 16.800 TL olarak uygulandığı ve satışın gerçekleştiği, Davalı Sigorta Şirketi'nin davacı tarafa yaptığı 63.200 TL ödemenin mahsubu neticesinde davacının talep edebileceği bakiye hasar bedelinin; Bakiye Hasar Bedeli = Hasarsız Araç Rayiç Bedeli - (Sigorta Şirketi'nce Yapılan Ödeme +Sovtaj Bedeli) Bakiye Hasar Bedeli = 125.000 - ( 63.200 + 16.800) Bakiye Hasar Bedeli = 125.000 - 80.000 Bakiye Hasar Bedeli = 45.000 TL olduğu, Davalı sigorta kaza başına limitinin kaza tarihinde 200.000 TL olduğu, dava konusu trafik kazasında gerçekleşen ödemeler toplamının 197.431,91 TL olduğu ve 2.568,09 TL bakiye teminat limiti kaldığının belirlendiği bildirilmiştir.

Dosyanın rapor düzenleyen bilirkişiye yeniden tevdi ile, dava konusu kazaya 5 aracın karıştığı ve 4 araç için kusurlu aracın trafik sigortası olan davalı tarafından ödeme yapıldığı ve poliçe limitinin tükendiği görülmekle, dava dışı diğer araçlar için alınan eksper raporları gözetilerek her bir aracın hasar onarım tutarı veya pert tutarı gözetilerek kazaya karışan işbu dört aracın toplam hasar onarım tazminat tutarının hesabı ve poliçe limitine oranlanması ile davacının gerçek zararının (125.000-TL - 16.800-TL sovtaj) 108.200-TL olduğu ve davacıya 63.200-TL ödeme yapıldığı gözetilerek garameten hesaplama yapılıp, hesap sonucunda davacıya ne kadar ödeme yapılması gerektiğinin tespiti hususunda ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan 15/11/2025 tarihli ek raporda özetle; Dava dışı diğer araçlar için alınan eksper raporları gözetilerek her bir aracın hasar onarım tutarı veya pert tutarı gözetilerek kazaya karışan işbu dört aracın toplam hasar onarım tazminat tutarının; * ... plaka sayılı araç için 108.200,00 TL (Dava konusu aracın pert zararı), 38 AG 079 plaka sayılı araç için 20.540,78 TL, ... plaka sayılı araç için 79.380,60 TL, 3855251 plaka sayılı araç için 56.643,51 TL olmak üzer toplam 264.764,89 TL olduğu, bu kapsamda Davacının sigorta firmasınca diğer araçlara yapılan ödemelere oranla garameten gerçek zararının 200.000,00/264.764,89 x 108.200,00 81.732,89 TL olduğu, yapılan ödeme 63.200,00 TL, davacının Sigorta Firması Açısından Gerçek Zararının - 81.732,89 - 63.200, 01=18.532,89 TL olduğunun belirlendiği bildirilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan bakiye maddi zararın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından müvekkiline ait aracın 29/10/2022 tarihinde meydana gelen kazada tam hasara uğradığı,davalıya sigortalı 38 AT 986 plakalı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketince müvekkiline ait aracın piyasa değerinin 80.000 TL olarak belirlendiği ve ödeme yapıldığı ancak aracın bedelinin daha yüksek olduğu,ibranamede fazlaya dair hakların saklı tutulduğu belirtilerek araç değer farkı bedelinin tahslini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili tarafından cevap dilekçesinde, poliçe limiti olan 200.000 TL ödeme yapıldığı beyan edilmiştir. 29/10/2022 tarihinde meydana gelen somut olayın çok taraflı trafik kazası olduğu, kazanın meydana gelmesinde davalıya sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacıya ait aracın kaza sonrasında onarımının ekonomik olmadığı ve pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, davalı sigorta şirketi tarafından sunulan ödeme kayıtlarından kazaya karışan davacıya ait ... plakalı araç için 63.200 TL ,38 SG 079 plakalı araç için 20.100,00 TL,71 EP 747 plakalı araç için 60.056,49 TL,...plakalı araç için toplamda 56.643,51 TL ödeme yapıldığı, olay tarihi itibariyle ZMMS poliçe limitinin araç başına 100.000 TL, kaza başına ise 200.000 TL olduğu ve poliçe limitinin tükendiği anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketinin garameten ödeme ilkesi uyarınca ödeme yapıp yapmadığı ve davacıya ödemesi gereken bedelin hesabı hususunda ek rapor alınmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96 ıncı maddesi hükmüne göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak biçimde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.

Diğer taraftan aynı maddenin 2. fıkrasında ise "başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Davalı sigorta şirketi tarafından davaya karışan araçların exper raporları gözetilerek ödeme yapıldığı, exper raporuna göre toplam zararın 219.764,89 TL olduğu,poliçe limitinin ise 200.000 TL olduğu, yapılan oranlama sonucu(200.000/219.764,89) sigorta şirketinin her bir zarar görenden 0,9100634774 oranında indirim yapması gerektiği, davacının zararının aracın hasarlı haldeki belirlenen 80.000 TL'den sovtaj bedeli olan 16.680 TL'nin mahsubunda 63.200 TL olareak belirlendiği ve buna göre davacıya 57.516,01 TL ödeme yapılması gerekmekteyken 63.200 TL ödeme yapıldığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davacının zararının 108.200 TL olduğu anlaşılmakta ise de sigorta şirketinin garameten paylaştırma ile ödeme yapma konusunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirerek iyiniyetle ödeme yaptığı, poliçe limitinin üzerinde olan davacı zararından sorumlu olmayacağından davanın reddine karar verilmiştir.

1.Davanın REDDİNE,

2.Alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından, davacıdan peşin olarak alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10-TL'nin davacıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,

3.Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4.Davalı tarafça yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

5.Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

7.Davacı tarafından yatırılan gider avansından,

HMK'nun 333/1. maddesi gereğince, yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/02/2026