İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü; I. DAVA

Asıl davada davacı vekili açtığı dava ile, davalı mimarlık şirketinin yıllarca yerinde uygulamalı proje yaptırdığını iddia ederek davacı şirketi oyaladığını, dava konusu tadilat proje bedeli konusunda da faturaya fahiş bedelli hukuki dayanaktan yoksun başka kalemler eklemek suretiyle haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, projeyi sunmamak adına bedele ilişkin taraflar arasında görülen davayı bahane ettiğini, davalının iskan ruhsatının alınamamasına tadilat projesini sunmamak suretiyle kusurlu davranışları ile sebebiyet verdiği için davacı şirketi çok ciddi zararlara uğrattığını, bu zararın bilirkişi marifetiyle tespitini istediklerini belirterek, şimdilik 20.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili açtığı dava ile, davalının inşa edeceği binalar için davacıya projeyi çizdirdiğini ve belediyeden ruhsat aldığını, daha sonra davalının talebi üzerine davacının iki adet tadilat projesi çizdiğini, bu tadilat projeleri için en az tarife bedeli üzerinden 15/03/2010 tarihli 30.865,00 TL bedelli faturayla 27/12/2019 tarihli 49.450,26 TL bedelli faturaların düzenlendiğini, davalının ilk tadilat projesi için yaptığı 20.390,00 TL ödeme dışında tadilat proje bedellerini ödemekten imtina ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 55.668,26 TL alacağın ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevabında, davalının ilk tadilat projesinin çizilmesini gerektirecek hiçbir kusuru olmadığından, davacının tadilat projelerini bedeli mukabilinde çizdirmesi gerektiğinin tartışmasız olduğunu, ilk tadilat proje bedelini ödemeyen davacının, borçlu olmadığından bahisle proje müellifinin haklarının kaldırılması ve muarazanın giderilmesi istemiyle davalıya karşı açtığı davanın 6 yıl sürdüğünü ve davanın reddedildiğini, ....belediyesine dönüşmesi ve buna bağlı olarak yeni merkez ilçe belediyelerinin kurulması neticesinde, yeni tadilat projesine ihtiyaç duyulması sonucu davalının ikinci tadilat projesini çizdiğini, davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve tadilat proje bedellerini ödemediğini, kendi edimini yerine getirmeyen bir kişinin karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemeyeceğini, açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevabında, davanın haksız, kötü niyetli ve yasaya aykırı olduğunu, davacının hangi proje için hangi bedeli istediği belli olmadığından, dava dilekçesinin ve taleplerinin açıklattırılması gerektiğini, davacının, davalıdan talep edebileceği herhangi bir alacağının olmadığını, hem 15/03/2010 tarihli fatura alacağı, hem de alacağın esası yönünden davacının iddia ettiği alacağının zaman aşımına uğradığını, davacının 27/10/2009 tarihli fatura ve 15/03/2010 tarihli faturada belirttiği tadilat projelerinin aynı olduğunu, davacının aynı işle ilgili mükerrer fatura düzenlediğini, davacının meydana getirdiğini iddia ettiği eseri haksız olarak teslim etmediği için temerrüte düştüğünü, davacının bedel ödenmediği iddiasıyla eserin tesliminden kaçınamayacağını, yasal tarife bedeli olan 20.390,00 TL'nin davalı tarafından yatırıldığını, yerinde uygulama yapılmış haliyle tadilat projesi olmadığının belediyenin yazısıyla sabit olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesi, asıl dava yönünden konusunda uzman bilirkişi heyetinden alınan ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilen rapor doğrultusunda, asıl davadaki maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden davalı mimarın sorumluluğuna gidilemeyeceği, birleşen dava yönünden ise, mimar bilirkişiden alınan raporla ....En Az Bedel Tarifesi üzerinden yapılan hesaplamada; 2010 yılında çizilen tadilat projesi bedeli=11.900,00TL, 2015 yılında çizilen tadilat projesi bedeli =20.390,00 TL, 11.900,00+20.390,00=32.290,00TL, 12/10/2015 tarihinde yatırmış olan =20.390,00TL, 32.290-20.390=11.900,00TL (Mimar ...’ın alacağı), 2017 yılı en az bedeli toplam 49.450,00,00 TL ( KDV dahil ...’ın alacağı) olduğu tespit edilmiş olmakla, aşamalarda alınan bilirkişi raporları ile de uyumlu olduğu ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilen bilirkişi raporu hükme esas alınarak, birleşen dosya yönünden davanın kabulü ile, taleple bağlı kalınarak 55.668,26 TL'nin, 49.450,00 TL'sinin temerrüt tarihi olan ve davacı tarafından son tadilat projesi bedeli için 27/12/2019 tarih ve ....nolu 49.450,26 TL lik faturanın Denizli 6. Noterliğinin 27/12/2019 tarih ve ....yevmiyeli ihtarnamesi ile proje bedelinin 30 gün içinde ödenmesi talep edilmiş olup, davalı şirketin 06/01/2020 tarihli cevabı ile bu proje bedelini ödemeyeceğinden bahisle cevapta bulunmuş olduğu anlaşılmakla, bu tarihte temerrüdün oluştuğu kanaatiyle 06/01/2020 tarihinden itibaren, bakiye 6.218,26 TL'nin ise davalı şirketin Denizli 5.Noterliğinin 29/12/2009 tarih ve ...yevmiyeli ihtarnamesi ile davacı şirketten tadilat projesi çizmesini talep ettiği, onay tadilat projesine göre 15/03/2010 tarih ve ...nolu olup 30.865,00 TL'lik tadilat projesi faturası düzenlendiği ve davalı şirkete Denizli 2. Noterliğinin 24/03/2010 tarih ve ....yevmiyeli ihtarnamesi ile faturanın tebliği ile 01/04/2010 tarihinde faturanın ödenmeyeceğinden bahisle faturanın iadesi ile karşı ihtarnamenin çekildiği anlaşılmakla, temerrüdün bu tarihte oluştuğu kanaatiyle, 01/04/2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalı şirketten tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, asıl davanın maddi tazminat yönünden reddine, asıl davanın manevi tazminat yönünden reddine, birleşen Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak 55.668,26 TL'nin, 49.450,00 TL'sinin temerrüt tarihi olan 06/01/2020 tarihinden itibaren bakiye 6.218,26 TL'nin 01/04/2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalı ....Pvc Sistemleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/ birleşen dosyada davalı vekilince hem asıl hem de birleşen davada verilen kararlara yönelik istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı/ birleşen dosyada davalı vekili, hem asıl hem de birleşen davada verilen kararların usul ve yasaya aykırı olduğu, birleşen dava yönünden cevap dilekçesinde zaman aşımı itirazında bulunmuşlar ise de, yerel mahkeme tarafından zaman aşımı itirazlarının değerlendirilmediği, tümüyle usul ve yasaya aykırı olan bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, sanki üç ayrı tadilat projesi varmış gibi aleyhlerine hüküm kurulmuş ise de sadece bir tane tadilat projesinin olduğu, aksinin ispat edilemediği, mahkemece delillerinin değerlendirilmediği, mimari projenin tam ve eksiksiz tesliminden bahsetmek için vize ve ruhsat işlemleri de dahil tamamlanması ve yapı kullanma izninin alınması gerektiği, davalının işi kasıtlı olarak sürüncemede bırakarak, müvekkilini maddi ve manevi zarara soktuğu, davalının proje imzasına yetkili bir mimar olmadığını, kararın kaldırılarak asıl davanın kabulüne ve birleşen davanın reddine karar verilmesi gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, davalının kusurlu olarak tadilat projesini hazırlayıp teslim etmesindeki gecikme nedeniyle, iskan ruhsatının alınamamasından dolayı uğranıldığı ileri sürülen maddi ve manevi zararın tazmini istemine, birleşen dava ise, hazırlandığı ileri sürülen tadilat projeleri nedeniyle ödenmesi gereken bakiye iş bedelinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık,

TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı/ birleşen davalı iş sahibi, davalı/ birleşen davacı ise yüklenicidir.

2.Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3.Değerlendirme

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire, ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca oluş ve dosya kapsamına uygun bilirkişi raporları esas alınarak, iskan ruhsatının geç alınmasında yüklenici şirketin sorumluluğunun bulunmadığının, birleşen davada ise, yüklenicinin hazırladığı tadilat projeleri gereğince hak edilen bakiye iş bedelinin iş sahibi tarafından ödenmediğinin kabulü ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına, teslim tarihinden itibaren başlatılması gereken 5 yıllık zaman aşımı süresinin birleşen dava tarihi itibarıyla dolmadığının anlaşılmasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı/ birleşen dosyada davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

1.Davacı/ birleşen dosyada davalı vekilinin hem asıl hem de birleşen davada verilen kararlara yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2.Asıl dava yönünden alınması gerekli 732,00 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubuyla bakiye 552,10 TL harcın davacı/ birleşen dosyada davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3.Birleşen dava yönünden alınması gerekli 3.802,70 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 951,00 TL harcın mahsubuyla bakiye 2.851,70 TL harcın davacı/ birleşen dosyada davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4.Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 12/02/2026 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi. ...