T. C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22.

HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1487 - 2026/136 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında, alçı levha ve inşaat malzemeleri imalatı ve satışı işini konu alan bayilik sözleşmesi bulunduğunu, bayilik sözleşmesi kapsamında cari hesap borcunun teminatı olarak tesis edilen ipoteğin paraya çevrilmesi suretiyle girişilen takibe dabvalıların itiraz ettiğini belirterek itirazlarının reddine, takibin devamına, %20' den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılar vekili; taşınmazın İstanbul‘da bulunduğunu takibin yetkili yer mahkemesinde yapılmadığını, davacı tarafından bayilik sözleşmesinin haksız yere feshedildiğini, 01.01.2009-31.12.2012 tarihleri arasında cari hesap dökümü oluşturulduğunu, tarafların temlik ve borç hususlarını düzenleyen 14.09.2011 tarihli imza edildiğini, müvekkilinin 2.000.000,00TL borçlu bulunduğunu, bu borcun bir kısmını 24.11.2011-31.12.2013 tarihleri arasında yapılandırıldığını, ilk 12 çek 12x25.000 TL toplam 300.000,00 TL'lik kısmı davacı yanca tahsil edildiğini, 17.11.2011 tarihinde ... Bankasından 70.000,00 TL EFT yapıldığını, dava dışı ... Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nden olan 60.827,03 TL'nin 18.06.2012 tarihinde bilgileri ve izinleri dışında tahsil edilerek “cariden düşüleceği” nin belirtildiğini, ... parsel sayılı taşınmaza 300.000 TL, ... parsel sayılı taşınmaza 140.000 TL, ... Parsel sayılı taşınmaza 120.000 TL, ... Parsel sayılı taşınmaza 200.000 TL olmak üzere toplam 760.000,00 TL tutarında ipotek şirketin davacıya doğacak borçları üzerine tesis edildiğini, ayrıca; İstanbul 9. İcra Müdürlüğü 2009/4062 E. (takip çıkışı 50.443,84 TL), İstanbul 9. İcra Müdürlüğü 2009/4315 E. (takip çıkışı 578.478,62 TL), İstanbul 9. İcra Müdürlüğü 2009/10749 E. (takip çıkışı 266.439,10 TL) olmak üzere toplam 895.361,56 TL alacağın Beyoğlu 37. Noterliği 21.10.2011 tarih 23389 no’lu temlikname ile davacıya temlik edildiğini, yapılan bu işlemlerin cari hesaptan düşülmesi gerektiğini, cari borcun 2.000.000 TL olarak yapılandırılması ile icra takipleri faiz ve ferileri ile birlikte yaklaşık 1.500.000 TL, ipotek tesisi ile 760.000 TL, 430.827,03 TL de nakit ve vadeli çeklerle ödenmiş olup, müvekkili şirket ve şahsın borçlu bulunmayıp, alacaklı olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ

Mahkemece; toplanan deliler, tüm dosya kapsamında yapılan inceleme ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; taraflar arasında 2006 tarihli bayilik sözleşmesi mevcut olup, takip konusu ipotek bu sözleşmenin teminatı olarak verildiği, bayilik sözleşmesinin tasfiye kapsamında 14.09.2011 tarihinde taahhütname imzalanmış olup, bu taahhütnameye göre davalıların davacıya 3.132.873,68 TL borçlu olduğu, borcun taksitle ödenmek üzere 2.000.000,00 TL olarak yapılandırıldığı, ödeme planına riayet edilmemesi haline tüm borcun muaccel olacağının belirtildiği, ,davacının ticari defterlerine göre bayilik sözleşmesi ve taahhütnameye, temlik edilen dosyalarda tahsilat yapılmamasına göre, davacının davalılardan 2.955.582,44 TL alacaklı olduğu, bu kapsamda davacının takibinin yerine olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalılar vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili; tarafların bir araya gelerek temlik ve borç hususlarını düzenleyen 14.09.2011 tarihli taahhütname imzalandığını, davalı şirketin davacıya netice itibariyle 2.000.000 TL. borçlu bulunduğu, bu borcun bir kısmı 24.11.2011 - 31.12.2013 tarihleri arasında yapılandırılmış olup 760.000 TL. tutarında ipotek davalı şirketin davacıya doğacak borçları üzerine tesis edildiğini, davalı şirketin alacaklı olduğu icra takip dosyalarının toplam 895.361,56 TL. alacak Beyoğlu 37. Noterliği 21.10.2011 tarih 23389 no.lu temlikname ile davacıya temlik edildiğini, cari borcun 2.000.000 TL. olarak yapılandırılması ile icra takipleri faiz ve fer'ileriyle yaklaşık 1.500.000 TL., ipotek tesisi ile 760.000 TL., 430.827,03 TL. de nakden ve vadeli çeklerle davacıya ödendiğini, müvekkillerinin fiilen 771.895,16 TL. alacaklı konuma geldiğini, çelişkili bilirkişi raporun göre karar verilemeyeceğini, eksik ve yetersiz rapora göre karar verilemeyeceğini bildirerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık; ipoteğin paraya çevrilmesi suretiyle girişilen icra takibi nedeniyle asıl borçlu ve ipotek verenin icra takibi nedeniyle alacak borç ilişkisinin belirlenmesi hususuna ilişkindir. DELİLLERİN DEĞERLENDİİRLMESİ VE GEREKÇE Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine yönelik itirazın iptaline ilişkindir.

Dava konusu ipotek davacı ile davalı şirket arasındaki bayilik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın teminatı olarak verilmiştir. Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde davacının davalı şirketten alacağı olduğu belirlenmiş ise de davalı söz konusu alacağa karşılık taraflar arasında düzenlenen taahhütname kapsamında tesis edilen ipotekler keşide edilen çekler, teminat mektupları ve alacaklı olduğu icra dosyalarındaki üçüncü kişilerden alacağının temliki suretiyle ödemeler yapıldığını ileri sürmüş bu konudaki belgeleri dosyaya ibraz etmiştir.

Mahkemece yukarıda bahsi geçen icra dosyaları getirtilerek, tesis edilen ipoteklerin ipoteğin paraya çevrilmesi suretiyle takibe konu edilip edilmediği çeklerin tahsil edilip edilmediği, tarafların iddia ve savunmaları üzerinde durularak alacağın ödenmesi için kararlaştırılan taahhütname hükümleri de gözetilerek tahsilat miktarları belirlenerek tahsilde tekerrür edilmemesi gerektiğinden davalıların borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı belirlenerek davalılarca yapılan ödemelerin net olarak ortaya konulması gerekmekte olup davalı yanın vermiş olduğu anlaşılan çeklerin ifa uğruna ödeme olduğu ve ödenip ödenmediğinin belirlenmesi gerektiği, ödenmiş olduğunun ispat yükünün davalılar üzerinde olduğu, açıklanan bu hususlar dikkate alınarak deliller toplandıktan sonra bir bilirkişi heyetinden rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hatalı değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece açıklanan yönlerden delil toplanmamış, bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

1.Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;

Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2022/90Esas, 2023/147Karar ve 16/03/2023 tarihli kararının KALDIRILMASINA,

2.HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

3.İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde yatırana İADESİNE,

4.İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5.Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

6.Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 20/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.