Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkillerinin davalı kooperatifin ortakları olduğunu, kooperatifin kuruluş amacının, ortaklarının mesleki faaliyetleri ile ilgili ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle karşılamak, ortakların ve gerektiğinde diğer üreticilerinin ürünlerini daha iyi şartlarla değerlendirmek ve ekonomik menfaatlerini korumak olduğunu, ana sözleşmenin 14. Maddesinde üyelik şartlarının düzenlendiğini, davalı kooperatifin, 07/09/2022 tarihinde gerçekleşen olağan genel kurulda seçim yapıldığını, ancak genel kurula katılan üyelerin ve seçimde oy kullanan üyelerin önemli bir bölümünün ortaklık şartlarını taşımadıkları halde genel kurula katıldığını ve oy kullandığını, seçime iki listenin katıldığını, oylamanın 35-32 olarak sonuçlandığını, ortaklık sıfatına haiz olmayanların oy kullanmasının seçim sonucunu etkilediğini, Diğer taraftan ana sözleşmenin 23. Maddesinde katılacak ortakların kimler olduğunun açıklandığını, genel kurulda bilançosu görüşülecek hesap dönemine ait rekolte beyannamesini vererek, ürün teslim taahhüdünde bulunmuş ve teslimini taahhüt ettiği ürünün en az %50’sini teslim etmiş olması gerektiğini, ancak rekolte beyannamesi verilme döneminde , beyanname verme dönemi kapanmış olmasına rağmen rekolte beyannamesi vermeyen ortaklarla ilgili davalının bağlı olduğu üst birlik ... Genel Müdürlüğü'nün seçime dönük olarak beyanname verme süresini kötü niyetli olarak tekrar açtığını ve bir günlüğüne, insanlara rekolte beyannamesi verdirerek ekmedikleri ürünleri başkaları üzerinden ekmiş gibi göstermek ve teslim etmek sureti ile genel kurula katılma hakkı olmayan ortakların genel kurula katılımını sağladığını, bu suretle yapılan genel kurulun ve alınan kararlar ile seçimin batıl olduğunu belirterek öncelikle dava sonuçlanıncaya kadar yönetim ve denetim kurulunun yetkilerini kullanmalarının tedbiren durdurulmasına ve kayyum atanmasına karar verilmesini, yargılama sonucunda davanın kabulü ile kooperatifin 07/09/2022 tarihli genel kurulunun ve yapılan seçimin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ;

Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin ortaklarının sadece Yüreğir ve Sarıçam ilçelerinde olmadığını, Seyhan ilçe sınırlarında toplam 46 mahallede ortakları bulunduğunu, kooperatifin 1940 yılında kurulan ... Genel Müdürlüğü'nün kurucu tüzel kişiliklerinden birisi olduğunu, ana sözleşmesinin 14.maddesinde ortaklık şartlarının düzenlendiğini, Müvekkil kooperatifin 07.09.2022 tarihinde yapılan seçimli genel kuruluna katılanların eski ortak olduğunu, ortakların kooperatife teslim etmesi gereken ürettikleri ürünlerin dededen, neneden, babadan, atalarından intikali yapılmamış tarlalardan olabileceği düşünülerek, ne Tarım Satış Kooperatifler Kanunu'nda nede kooperatif ana sözleşmesinde ÇKS zorunluluğu getirilmediğini, 2000’li yıllarda getirilen ÇKS sisteminin tarım satış kooperatiflerinin ürün alım sistemi ile hiçbir bağlantısı olmadığını, Tarım satış kooperatifi ana sözleşmesinin 57.maddesinde ürün alımları ve alımlarda uyulacak esaslarların düzenlendiğini ve bu esaslara aykırı işlem yapılmadığını, kaldı ki kooperatifin 07.09.2022 tarihine kadar , davacı ... ile ...'nun yönetim kurulu üyelesi olduğunu, ilgili döneme ait rekolte alanların, yayınlattıranların ve askıya asanların da kendileri olduğunu, ortaklarımız rekolte beyannamelerini belirlenen süre içinde verdiğini, ürün teslimatlarını da birliğin belirlediği süre içinde yaptıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Kooperatifi Adana Ticaret Sicili'nin ... sırasında kayıtlı olup, 22/08/1989 tarihinde sicile tescil edilmiştir. 07/09/2022 tarihinde kooperatifin 2021-2022 iş yılı seçimli olağan genel kurul toplantısı yapılmıştır. Genel kurulda yönetim kurulu çalışma raporları okunup müzakere edilmiş, oy çokluğu ile kabul edildiği belirtilmiş, denetçi raporları müzakere edilmiş ve oybirliğiyle kabul edilmiş, 2020-2021 iş yılına ait finansal tablolar müzakere edilip oy birliğiyle kabul edilmiş, yönetim kurulu ibra edilmiş, yönetim kurulu üyelerine 700 TL huzur hakkı ödenmesine oy birliğiyle karar verilmiş, hakkında kamu davası bulunan yönetim kurulu başkan vekili ...'nun göreve devam etmesine oy çokluğuyla karar verilmiş, kooperatifin çalışma politika ve stratejileri ile 2022-2023 iş yılı bütçe ve çalışma programları oy birliğiyle kabul edilmiş, denetim kurulu, tasnif kurulu ve yönetim kurulu üyeliklerinin seçimleri yapılmıştır. Kooperatifler ortak listesine göre; 166 üye bulunmaktadır. Genel kurul toplantı tutanağında; üyelerden hazirun listesine girmeye hak kazanan 76 ortaktan 56 sının genel kurulda hazır bulunduğu belirtilmiştir.

Davacı vekiline, 07/09/2022 tarihli genel kurula katılan kişilerden hangilerinin ortaklık sıfatını taşımadığını açıklamak üzere süre verilmiş, 14/10/2022 tarihli dilekçede; 20 kişinin isim ve kimlik numaraları bildirilmiştir. Bu kişilerin ÇKS kayıtları, ilgili tarım müdürlüğü'nden istenmiş, davalı kooperatiften ve ... Genel Müdürlüğü'nden rekolte verilme sürelerinin ne olduğu, süre uzatım olup olmadığı, bu kişilerin rekolte beyannamesi verip vermediği ve nezaman verdikleri hususları sorulmuştur.

Davacı vekilinin, 14/10/2022 tarihli dilekçesinde bildirdiği kişilerin tamamı kooperatif ortağıdır. Bu kişiler hakkında verilmiş bir ihraç kararı bulunmamaktadır. Davacılar 07/09/2022 tarihinde yapılan genel kurula kadar kooperatif yönetim kurulu üyesidirler. 2021 yılı için rekolte beyannamesinin 31/08/2021 tarihine kadar verileceğine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin, 14/10/2022 tarihli dilekçesinde bildirdiği 20 kişiden ... ve ... 08/09/2021 tarihinde, diğer 18 kişi ise 31/08/2021 tarihinden önce rekolte beyannamesi vermiştir. Ortaklardan ... ve ... 31/08/2021 tarihinde davalı kooperatife dilekçe vererek rekolte beyannamesi verme süresinin uzatılmasını talep etmişler, bu talep kabul edilmiştir. Davacılar genel kurula katılmış ve alınan kararlara muhalif kalmamışlar, itirazda bulunmamışlar ve tutanağa herhangi bir muhalefet şerhi yazdırmamışlardır.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler kurulu 04/05/2023 tarihli raporlarında özetle; kooperatif ortaklığı bulunmadığını iddia edilen şahısların ortak olduklarının tespit edildiğini, üyelerin ortaklıktan çıkartılmalarına ilişkin karar kesinleşinceye kadar ortakların hak ve yükümlülüklerini kullanmaya devam edeceklerini , ayrıca genel kurula katılma ve oy kullanma hakları bulunduğunu beyan etmişlerdir. 1163 sayılı KK'nın 43. Maddesi gereğince; Yönetim kurulu veya anasözleşme ile bu hususta yetkili kılınan diğer bir organ ve gerektiğinde denetçiler kurulu, ortağı olduğu üst birlik ve tasfiye memurları genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptirler. Ancak genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde ilgili bakanlık genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptir.

Aynı kanunun 45. Maddesi gereğince de; Genel kurul, anasözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır. Genel kurul toplantı tarihi, yeri ve gündemi toplantıdan en az 15 gün önce ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı olarak bildirilir.

47.Maddede, kooperatifin bütün ortakları toplantıda hazır bulunduğu sürece ve bir itiraz olmadığı takdirde çağrısız genel kurul yapılması imkanı getirilmiştir.

KK'nın 53/1 maddesi gereğince; Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri iptal davası açabilir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, yasaya, anasözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla, toplantıda bulunan ortaklar red oyu kullanıp, alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde dava açabilir. Ancak, anılan hüküm uyarınca, genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunmaları halinde alınan kararların yasaya, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı oldukları ileri sürülerek iptalleri için açılacak davada genel kurulda muhalefette bulunmuş olma şartı aranmaz ise de bir aylık hak düşürücü süre içinde davanın açılması zorunludur. Aynı Yasa'nın 98. maddesi yollamasıyla TTK'nın 361/son maddesi hükmüne göre, oylama sonucuna etkisi olabilecek kişiler, somut olayda iddia edildiği gibi, katılmaması gerekip te katılan ve olumlu oy kullanan kimseler olup, davalı kooperatif bu iştirakin karara müessir olmadığını ispatlarsa, bu katılım sonuca etkili olmayacağından, bu halde iptal isteminin aynı madde uyarınca reddi gerekir. Diğer anlatımla, katılmaması gerekenlerin toplantıya katılması sonuca etkiler ise yokluk nedeni değil, iptal nedenidir.... 1163 sayılı Kooperatif Kanunu'nun 16/son maddesi uyarınca, ihraç kararı verilen ortakların hak ve yükümlülükleri ihraç kararı kesinleşinceye kadar devam edeceğinden, mevcut ortakların genel kurul toplantısına çağrılması zorunlu olup, bu kişilerin genel kuruldan önce üyeliğe kaydı yapılıp, istifa etmeyen ya da ihraç edilmeyen üyeler olması halinde baştan ya da sonradan üyelik koşullarını kaybetmiş bile olsalar, üyelikleri kendiliğinden düşmeyeceğinden, bu üyelerin genel kurula katılmalarında, oy kullanmalarında, bir usulsüzlük yoktur. (Yargıtay kapatılan (23. HD 2014/316 esas 2014/6298 karar)

Ana sözleşmenin 14. Maddesinde, ortaklığı kabul şartları, 22. Maddesinde ise; genel kurul, genel kurulun oluşumu ve ortağın oy hakkı düzenlenmiştir. 22/2. Maddede; bir ortağın genel kurula katılabilmesi için;vadesi gelen borçlarını tamamen ödemis, genel kurulda bilancçosu görüsülecek iş yalına ait rekolte beyannamenini vererek, ürün teslim taahhüdünde bulunmuş ve teslimini taahhüt ettiği ürünün en az %50'sini teslim etmiş olması gerekir. Genel kurulda her ortağın bir oy hakkı vardır. Hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; kooperatif genel kurul kararının iptaline ilişkin iş bu davanın süresinde açıldığı, davacıların genel kurula katıldıkları, ancak genel kurula ve alınan kararlara itiraz etmedikleri, muhalefet şerhlerini yazdırmadıkları, genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunmaları halinde alınan kararların yasaya, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı oldukları ileri sürülerek iptalleri için açılacak davada genel kurulda muhalefette bulunmuş olma şartı aranmaz ise de, davacı vekili tarafından listesi verilen kişilerin tamamının kooperatife ortak olduğu, ortaklıktan çıkarılmalarına ilişkin herhangi bir karar alınmadığı, 1163 sayılı KK.nun 16.maddesi gereğince ; ihraç kararı kesinleşinceye kadar ortaklıktan kaynaklanan hak ve yükümlülüklerinin devam edeceği , davacıların yönetim kurulu üyesi olmalarına rağmen ihraç konusunda bir karar almadıkları, diğer taraftan, davacının oy hakkı bulunmadığını beyan ettiği kişilerin ana sözleşmenin 22.maddesi gereğince yönetim tarafından belirlenen süre içerisinde rekolte beyannamesi verdikleri ve bu maddedeki koşulları yerine getirdikleri, oy kullanma haklarının bulunduğu, genel kurul kararının iptal edilmesini gerektiren başkaca bir sebebin iddia yada ispat edilmediği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.DAVANIN REDDİNE,

2.Alınması gereken 179,90 TL karar harcından, peşin alınan 80,70TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 -TL harcın davacılardan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3.Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, 9.200,00TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, HMK.'nun 341/1 ve 345.maddesi gereğince; kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, aynı yasanın 343.maddesi gereğince mahkememize yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile İSTİNAF YOLUNA başvurulabileceği belirtilerek taraf vekillerin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2023 Başkan ...