Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/1849 E.  ,  2025/342 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2.... Belediye Başkanlığı/...

İSTEMİN ÖZETİ : Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Çankaya Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik plan değişiklik teklifinin reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın 1/5000 nazım imar planı değişikliği teklifinin reddine dair işlem yönünden iptaline; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden ise davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir. SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik plan değişiklik teklifinin reddine ilişkin kısmının oybirliğiyle, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kısmının oyçokluğuyla ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 03/02/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel taşınmazı kapsayan alanda Çankaya Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik plan değişiklik teklifinin reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davaya konu parselin 1/5000 ölçekli nazım imar planında özel sağlık tesisi alanı olarak planlandığı ve davacı tarafından söz konusu tadilata ilişkin kararın iptali istemiyle dava açılmadığı, planların kademeli birlikteliği ilkesi gereğince üst ölçekli planlara uygun olmak zorunda olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve bu doğrultuda yapılan tadilat isteminin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş, anılan karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, istinaf başvurusunun kabulüne ve mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiş, 1/5000 nazım imar planı değişikliği teklifinin reddine dair işlem yönünden, plan değişiklik teklifinin meclise sunulmadan doğrudan İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığınca reddedilmesinin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğundan davanın bu kısmının iptaline, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden ise imar planının değiştirilmesi talebinin reddine ilişkin işlemin anılan gerekçeyle iptali üzerine belediye meclisince davacının imar planının değiştirilmesi istemi hakkında bir karar verileceğinden, bu aşamada uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanda yürürlükte bulunan imar planı bakımından davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, bu karar davalı idarelerce temyiz edilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, yine aynı Yasanın "İdari Makamların Sükutu" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat uyarınca ilgililerin taşınmazları ile ilgili olarak mülkiyet hakkı kapsamında her zaman plan değişikliği isteminde bulunabilecekleri ve istemlerinin reddi üzerine dava açma süresi içerisinde bu istemlerinin reddine ilişkin işlem ile birlikte imar planına karşı dava açabilecekleri açıktır.

Yargısal içtihatlarda, imar planları, ilanı gereken genel düzenleyici işlem olarak kabul edilmiş olduğundan, uygulama işlemi olduğu öne sürülerek işlemin dayanağı imar planının iptalinin istenilmesi halinde planların uygulama işlemlerinin kapsamının ve buna göre de dava açma sürelerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Bu hususlar dikkate alındığında; alt ölçekli plan (düzenleyici işlem olmakla birlikte), üst ölçekli planın uygulama işlemi niteliğinde olduğundan, uygulama imar planı yapıldıktan sonra, bu plana yönelik dava açma süresi içerisinde, bu plan ile birlikte ya da ayrıca dayanak üst ölçekli planın da iptali istemiyle dava açılabilmesi mümkündür.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının öncelikle 15.05.2019 tarihinde Çankaya Belediyesine 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklik teklifiyle başvuru yaptığı, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmadan, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında değişiklik yapılamayacağı, nazım imar planı değişikliğini yapma yetkisinin de Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığında olduğu gerekçesiyle talebinin 17.05.2019 tarihinde reddedildiği fakat bu işlemin davacıya ne zaman tebliğ edildiği ve bu işleme karşı dava açılıp açılmadığının dosya kapsamında anlaşılmadığı, daha sonra davacı tarafından 29/05/2019 tarihinde dava konusu taşınmaza yönelik 1/5000 nazım imar planında değişiklik yapılması istemiyle Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına başvuruda bulunulduğu, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile talebinin reddedildilmesi üzerine, anılan işlemin ve mevcut 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 1/5000 ölçekli nazım imar planı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uygulama işlemi niteliğinde olmadığından, 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik dava açma süresi içerisinde, bu planın dayanağı olmayan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle dava açılabilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varıldığı, ayrıca 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yönelik süre konusunda yeterli araştırmanın da yapılmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin karar verilmesine yer olmadığına dair kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyoruz.