Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/1800 E.  ,  2025/421 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2.... Üniversitesi

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: ... Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olan davacı tarafından, üniversite kaydının Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'a aykırı olduğundan bahisle Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı yazısı gereğince ... tarih ve ... sayılı diplomasının ve kaydının iptaline ilişkin Fakülte Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun, idari işlemlerin geri alınması koşullarını da belirleyen 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararında açıklandığı üzere; dava açma süresi içinde, idarenin gerçeğe aykırı belgelere dayalı tüm işlemlerini geri almaya yetkili olduğu, dava açma süresi içerisinde geri alınan hukuka aykırı işlemlerin ilgililer lehine kazanılmış hak doğurmayacağı, dava açma süresi geçtikten sonra ancak yok hükmündeki idari işlemlerin, ilgililerin gerçeğe aykırı beyanı veya hilesi nedeniyle veya idarenin açıkça hataya düşerek tesis ettiği idari işlemlerin, süre kaydı aranmaksızın her zaman geri alınmasının mümkün olduğu, bu kapsamda, davacının 2014-2015 eğitim öğretim yılında Ankara ili, Çankaya ilçesi ... Lisesi'nden mezun olduğu, davacı tarafından bunun aksinin de iddia edilmediği, 2018-2019 öğretim yılında Ukrayna'da bulunan ... İşletme ve Hukuk Fakültesi ... Yüksek Eğitim Koleji lise diploması ile Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı (YÖS) yoluyla davalı üniversiteye kayıt yaptırılmış ise de, davacının Türkiye'de lise mezuniyetinin bulunması nedeniyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45'inci maddesi ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 06.11.2020 tarih ve 71226 sayılı "Yurtdışından Öğrenci Kabul Kontenjanlarından Yararlanan T.C. Vatandaşları" konulu kararı çerçevesinde davacının Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı (YÖS) yoluyla yurt dışı öğrenci kontenjanından yurt içinde bulunan bir üniversiteye kayıt hakkının bulunmadığının anlaşıldığı, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup Türkiye'de ikamet eden davacının, salt yükseköğretime geçiş için daha kolay bir yol olan yurt dışından diploma alarak yükseköğretime geçiş yaptığı, bu davranışın ise esasen kanuna karşı hile teşkil ettiği dikkate alındığında, davacının öğrencilik hakkının, kazanılmış hak olarak nitelendirilmek suretiyle hukuken himaye edilmesine olanak bulunmadığı, davacının, yurt dışındaki liseden aldığı ve denkliği tanınan diploma ile merkezi sınava girmek suretiyle başarı puanına bağlı olarak yükseköğretime geçiş yapabileceği de açık olduğundan Anayasal teminat altında olan eğitim ve öğrenim hakkının kısıtlandığından da söz edilemeyeceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, dava konusu işlemde Rektörlük onayının bulunmadığı, öncelikle dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, lise denklik belgesi ile birlikte YÖK'ün belirlediği şartlar çerçevesinde davalı üniversiteye kaydının yapıldığı, kayıt esnasında gerçeğe aykırı herhangi bir beyan veya hilesinin bulunmadığı, kaldı ki Türkiye'deki bir liseden mezun olduğunu saklayabilmesinin mümkün olmadığı, davalı üniversitenin de kayıt esnasında Türkiye'de lise mezuniyeti bulunanların kaydının yapılmayacağına ilişkin bir bildirim veya duyuru yapmadığı, usulüne uygun olarak kazanmış olduğu hakkının sonradan getirilen yeni şartlar ile hukuken ortadan kaldırılarak, kayıt silme işlemi ile birlikte diplomasının iptal edildiği, üniversiteyi bitirdikten sonra diplomasının iptal edilmesinin kazanılmış hak ilkesine aykırılık teşkil ettiği, YÖK tarafından üniversitelere gönderilen işlemde kayıt işlemleri hukuka aykırı olarak yapılanların kaydının silinmesi gerektiğinin belirtildiği, diploma alanlarla ilgili ne yapılacağına dair bir ibarenin bulunmadığı, dolayısıyla mezun olan bir öğrencinin diplomasının bu işeme dayanılarak iptal edilmesine dair dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, tüm dersleri başarı ile tamamlamak suretiyle öğrencilik statüsünden çıkarak mezun olduğu, gerçeğe aykırı bir beyanı veya hilesinin de bulunmadığı birlikte değerlendirildiğinde diplomasının iptaline ilişkin dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : ... Üniversitesi: Davalı idare tarafından, davacının Türkiye'de lise mezuniyeti bulunmasına rağmen, yurt dışından aldığı yeni bir lise diplomasına tanınan denklik ile üniversiteye giriş sınavını bertaraf edecek şekilde üniversiteye kaydını yaptırdığı, kayıt esnasında Türkiye'de lise mezuniyeti bulunduğunu gizlediği, dolayısıyla yanıltıcı hareketler ile elde ettiği hakkının kazanılmış hak kapsamında değerlendirilmeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı: Yapılan soruşturma sonucunda 220 öğrencinin Yükseköğretim Kanunu'nun 45/f maddesi ile yurt dışı öğrenci kontenjanından yükseköğretim programlarına kayıt olmak için gerekli şartları taşımadıkları, il ve ilçe milli eğitim müdürlüklerine vermiş oldukları yurt dışı öğrenim belgeleri ile Emniyet Genel Müdürlüğünden alınan giriş-çıkış tarihlerinin uyuşmadığı gibi önemli bir kısmının yurt dışında lise okuduğunu belirttiği tarihlerde Türkiye'de de lise eğitimine devam ettiği, bir kısmının ise Türkiye'de liseden mezun olduğunun tespit edildiği, davacının da Türkiye'de liseden mezun olduğunun tespit edilmesi nedeniyle yurt dışı öğrenci kontenjanından yapılan kaydının silindiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,

1.Temyiz isteminin reddine,

2.... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,

4.2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,

5.Kesin olarak, 05/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.