Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; .....keşidecisi olduğu düzenleme yeri Diyarbakır olan, .....seri numaralı, 100.000,00 TL bedelli, .....tarihli, .....bank .....Şubesine ait çek ve yine .....keşidecisi olduğu, düzenleme yeri Diyarbakır olan, .....seri numaralı, 150.000,00 TL bedelli .....düzenleme tarihli, .....bank .....Şubesine ait çekin yetkili hamil olan müvekkili nezdindeyken kaybolduğunu, bahse konu çeklerin kaybolması nedeniyle müvekkilinin, keşideciden alacaklarını tahsil edemediğini, ilgili çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde müvekkillinin zarara uğrayacağını belirterek çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Talep, çek iptali isteğine ilişkindir.

Talebin yasal dayanağı 6102 Sayılı TTK'nun 651 ve devamı maddeleridir.

TTK'nun 651. maddesine göre; kıymetli evrak zayî olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.

TTK'nun 757. maddesine göre de iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. 6102 Sayılı TTK'nun 759. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kimse bilinemiyorsa poliçenin iptaline karar vermesi istenebilir. 6102 Sayılı TTK'nun 818/s maddesindeki yollama nedeniyle poliçeyle ilgili bu hüküm "çek" için de uygulanır.

Yapılan bu genel açıklamalar çerçevesinde somut talep irdelendiğinde; talep eden vekili, .....Bank . Diyarbakır Şubesi'nden verilme, keşidecisi .....ve keşide yeri Diyarbakır olan, .....seri numaralı, .....tarihli, 100.000,00 TL bedelli çek ve .....Bank .....Şubesi'nden verilme, keşidecisi .....ve keşide yeri Diyarbakır olan, .....seri numaralı, .....tarihli, 150.000,00 TL bedelli iki adet çekin iptalini talep etmektedir.

Çek iptali davaları hasımsız olup, ticaret sicili gazetesinde ilân müzekkeresi ve muhatap bankaya yazılacak müzekkere dışında toplanacak bir delil yoktur. Yapılan ilâna rağmen çek üzerinde hak iddia eden bir şahıs da çıkmamıştır. Diğer yandan çek iptali davaları çekişmesiz yargı işlerindendir.

HMK'nun 385. maddesine göre; çekişmesiz yargı işlerinde basit yargılama usûlü hükümleri uygulanır.

HMK'nun 320. maddesine göre de; basit yargılama usûlüne tabi davalarda mahkeme mümkün olan hallerde tarafları ön inceleme duruşmasına davet etmeden dosya üzerinden karar verebilir.

Mahkememizce söz konusu mevzuat hükümleri dikkate alınarak davacı ön inceleme duruşmasına davet edilmemiş, dosya üzerinden yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkememizce 6102 Sayılı TTK'nun 762. maddesi gereğince; Ticaret Sicili Gazetesinde söz konusu çeki elinde bulunduranın ilk ilân tarihinden itibaren üç ay içerisinde mahkememiz dosyasına getirmeleri aksi taktirde çekin iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicili Gazetesinde ilânlar yaptırılmış, ilk ilânın .....tarihinde yapıldığı ve ilk ilân tarihinden itibaren 3 aylık süre geçmesine rağmen mahkememize bir müracaat olmamıştır.

TTK'nun 761. maddesinde ilân süresinin vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren başlatılması düzenlemesine yer verilmiş ise de çeklerde vade olmayıp,

TTK'nun 795. maddesi uyarınca çeklerin görüldüğünde ödenmesi gerekli olduğundan mahkememizce ilk ilân tarihi dikkate alınarak üç aylık süre hesabı yapılmıştır.

TTK'nun 764. maddesine göre elden çıkan çek, verilen süre içerisinde mahkemeye sunulmazsa mahkemece çekin iptaline karar verilir. 6102 Sayılı TTK'nun 818/s maddesine göre; poliçenin iptali ile ilgili .....madde hükümleri çek için de uygulanır. Toplanılan bu deliller ile davaya konu edilen çekin zayi olduğu, 6102 Sayılı TTK'nun yukarıda bahsedilen maddelerindeki şartların oluştuğu sonucuna ulaşılmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

1.Talebin KABULÜ ile .....Bank ...... Şubesi'nden verilme, keşidecisi .....ve keşide yeri Diyarbakır olan, .....seri numaralı, .....tarihli, 100.000,00 TL bedelli çek ve .....Bank .....Şubesi'nden verilme, keşidecisi .....ve keşide yeri Diyarbakır olan, .....seri numaralı, .....tarihli, 150.000,00 TL bedelli iki adet çekin zayî nedeniyle İPTALİNE,

2.Alınması gerekli 732,00 TL harçtan talep eden tarafından peşin yatırılan 615,40 TL'nin mahsubu ile eksik 116,60 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3.Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına,

4.Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından talep edene iadesine,

Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.