15. Ceza Dairesi

Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü'nün 15/12/2014 tarihli, 81016607-4-1-YU-58-2014- 10697/123424 sayılı yazışma istinaden, N. B. isimli Almanya vatandaşının dolandırıcılık suçundan M. Y.Mahkemesinin 18/12/2013 tarihli ve .... sayılı tutuklama müzekkeresine istinaden iadesi hususunda karar verilmesi talebini içeren İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 23/12/2014 tarihli, B.M.2014/28248 sayılı yazısını müteakip, yabancı uyruklu şahsın iade edilmek üzere tutuklanması yönündeki talep konusunda evrak üzerinden karar verilemeyeceği, bu sebeple Cumhuriyet Başsavcılığınca talebin dava şeklinde açılarak UYAP sistemi üzerinden tevzii edilmesi gerektiği gerekçesiyle talep konusunda karar verilmesine yer olmadığına dair İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 26/12/2014 tarihli ve 2014/1120_değişik iş sayılı kararına itiraz edilmesi üzerine, itirazın reddine dair İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 31/12/2014 tarihli ve 2014/ 1176 değişik iş sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 19.02.2015 gün ve 2015/4481/13160 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27.02.2015 gün ve 2015/65131 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu. Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 23/01/2013 tarihli ve 2012/10020 Esas ve 2013/1180 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, " Geri verme; ceza hukuku bağlamında milletlerarası adli yardım kurumu olup, bir devletin (talep edilen devlet) ülkesinde bulunan bir bireyi, kovuşturmanın yapılabilmesi veya hükmedilen cezanın infazı için diğer bir devlete (talep eden devlet) teslim etmesine olanak veren hukuki ve siyasi bir işlemdir. Mevzuatımızda geri vermeye ilişkin kaynaklar, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 38. maddesinin son fıkrası, Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi (SİDAS), bu sözleşmeye ek 2. protokol, değişik ülkelerle yapılmış ikili sözleşmeler ile uyuşturucu maddeler, kara para aklama, sınır aşan örgütlü suçlar, yolsuzluk ve terörizmle mücadele bağlamında uluslararası kuruluşlar bünyesinde hazırlanan çok taraflı bazı sözleşmelerdeki geri vermeye dair hükümler ve geri vermeyi düzenleyen 5237 sayılı TCK'nın 18. maddesi oluşturmaktadır. Görüldüğü üzere, geri verme kurumunu, iç hukuk ve milletlerarası hukuk normları birlikte düzenlemektedir. Anayasamızın 38/son maddesi Uluslararası Ceza Divanı'na taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere, vatandaşın suç sebebiyle geri verilemeyeceği hükmünü getirirken,

TCK'nın 18. maddesi hangi suçların geri vermeye konu teşkil etmeyeceğine, yetkili ve görevli mahkemeye, geçici tutuklamaya, geri vermede özellik kuralına ve geri vermeye nihai olarak karar verecek makama ilişkin hükümler içermektedir.

Tüm bu yasal mevzuat çerçevesinde suçluların iadesi belli şartlara tabi tutulmuştur. Bunlar; iadesi talep edilen kişinin Türk vatandaşı olmaması, talep eden ülke içinde işlemekle itham edildiği bir suç nedeniyle ceza kovuşturmasının başlamış olması veya kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmünün bulunması, atılı fiilin ülkemiz Kanunlarına göre de suç oluşturması ve bu suçun iadeye konu olabilecek bir suç (SİDAŞ 2/1-2, Ek 2. Protokol 2,

TCK 18/1-b maddeleri ile sınırlanan suçlardan) olması gerekmektedir. Ayrıca TCK’da iadenin olumsuz şartları da belirlenmiş, olup bu şartlar aynı Kanunun 18. maddesinde;

a)Türk kanunlarına göre suç değilse,

b)Düşünce suçu veya siyasî ya da askerî suç niteliğinde ise,

c)Türkiye Devletinin güvenliğine karşı, Türkiye Devletinin veya bir Türk vatandaşının ya da Türk kanunlarına göre kurulmuş bir tüzel kişinin zararına işlenmişse,

d)Türkiye'nin yargılama yetkisine giren bir suç ise,

e)Zamanaşımına veya affa uğramış ise, geri verme talebi kabul edilmez, şeklinde düzenlenmiştir.

Bu şartlar gözönüne alındığında, suçta mülkilik prensibi uyarınca, ülkesinde suç işlenen devletin o kişiyi işlemiş olduğu suçtan dolayı yargılama hakkı vardır. Suç tamamen veya kısmen iade talep edilen ülkede işlenmiş ise yukarıda anılan sözleşmenin (SİDAS) 7/1. maddesi uyarınca kişiyi iade etmeyebilir. 5237 sayılı TCK'nın 18/1-d maddesi de Türkiye'nin yargılama yetkisine giren suçlarda geri verme talebinin kabul edilmeyeceğine amirdir. Burada suçun hangi ülkede işlendiğine ise iade talep edilen devlet karar verecektir. 5237 sayılı TCK'nın 8. maddesine göre "Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye'de işlenmesi veya neticenin Türkiye’de gerçekleşmesi hâlinde suç, Türkiye'de işlenmiş sayılır." ve aynı Kanunun 9. maddesine göre "Türkiye'de işlediği suçtan dolayı yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kimse, Türkiye'de yeniden yargılanır." 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/2. maddesine göre "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı bir iddianame düzenler."

Anılan yasal düzenleme karşısında, iade talebi ile ilgili olarak iddianame ile kamu davası açılmasının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na uygun olmadığı, iade talebi hakkında yukarıda belirtilen ilkeler ışığında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerektiği gözetilerek itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

Kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 31/12/2014 tarihli ve 2014/1176 D. İş sayılı kararlarının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine 13/04/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. .