7. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli ve haklı neden olmadan feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili, performans düşüklüğünün süreklilik arz etmesi sebebiyle iş akdinin geçerli sebeple feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının iş akdinin performans düşüklüğüne dayalı olarak sonlandırılmasında bilirkişinin raporunda tespit ettiği üzere, 2013 yılında bireysel emeklilik sisteminde 1.622.147 adet yeni sözleşmeye karşılık toplam poliçelerin %37'si oranında yani 2.253.630 adet iptal yapılmış olması nedeniyle davacının pazarlamasını yaptığı bireysel emeklilik poliçe sisteminden çıkışta davacının ve sorumlu olduğu birimin kusuru ya da etkisinin söz konusu olamayacağı, dolayısıyla bu sayılardan davacının yaptığı sözleşmelerin iptallerinin poliçe satın alanların davranışlarından ya da sistemden kaynaklandığı, ayrıca davacının performansının sattığı poliçe ile ölçülmesinin gerçek bir ölçüm olamayacağı, bir ürün çok iyi pazarlansa dahi onun alım kararını verecek olan müşterilerin tavır ve ekonomik durumları karşısında davacının ve sorumlu olduğu birimin çok iyi çalışmasına rağmen davalı şirketin belirlediği ölçülerde poliçe satamamasının performans düşüklüğünün göstergesi sayılamayacağı, performansa esas alınması gereken ölçülerin davacının çalışkanlığı, müşterileri gezme sayısı arama sayısı ve tanıtım yeteneği olması gerektiği, kişi çalışmıyorsa, müşteri ziyareti yapmıyorsa, yeni müşteri bulmak için çaba sarfetmiyorsa o zaman performans düşüklüğünden bahsedilmesi gerekeceği hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının iş akdinin performans düşüklüğü nedeniyle sonlandırılmasının geçerli bir fesih nedeni sayılamayacağı gerekçesiyle feshin geçersizliğine karar verilmiş, işe başlatmama tazminatı davacı işçinin 6 aylık ücreti tutarında belirlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanununun 21.maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31.maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu maddede sendikal neden halide işe başlatmama tazminatının işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği açıklanmıştır.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta davacı işçinin işyerinde 14/12/1998-21/03/2000 tarihleri arasında çalıştığı, askerlik nedeni ile işten ayrıldığı, daha sonra yeniden başvurusu üzerine 03/11/2003 tarihinde işe girdiği ve fesih tarihi olan 30/01/2014 tarihine kadar çalıştığı, bu hali ile davacının işyerinde askerlik öncesi dönem dahil yaklaşık 13 yıl çalıştığı, iş sözleşmesinin performans düşüklüğü gerekçe gösterilerek İş Kanununun 17.ve 18.maddeleri gereği feshedildiği, işverence gerçekleştirilen feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir. Ancak davacı işçinin işyerinde kıdemine ve fesih nedenine göre mahkemece işe başlatmama tazminatının davacının 6 aylık ücreti tutarında belirlenmesi doğru bulunmamıştır. Bu tazminatın davacının 5 aylık ücreti oranında belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir. Ayrıca dava kabul edilmesine rağmen davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kalem kalem gerekçeli kararda gösterilmesi ve davalı tarafa yükletilmesi gerekirken, kısa karardaki gibi "masraf ve sair hususların gerekçeli kararda değerlendirilmesine" şeklinde yazılması da hatalıdır. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

1.Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

3.Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 5 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4.Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5.Alınması gereken 27,70 TL harçtan peşin yatırılan 25,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 2,50 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

6.Davacının yapmış olduğu peşin harç, başvuru harcı ve vekalet harcı toplamı 54,20 TL, bilirkişi ücreti 250,00 TL, 13 davetiye gideri toplamı 117,00 TL ve Yargıtay'a gidiş dönüş masrafı 21,75 TL olmak üzere toplam 442,95 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7.Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8.Artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine,

9.Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, 09/11/2015 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.