4. Hukuk Dairesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 04/05/2010 gününde verilen dilekçe ile haksız eyleme dayalı maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 15/05/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1.Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının temyiz itirazları reddedilmelidir.

2.Davalının temyiz itirazlarına gelince; Dava, taksirle orman yangınına neden olma eylemine dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece, davalının öğrenci olup herhangi bir gelirinin bulnmadığı, zarara uğrayan orman idaresinin iktisadi gücünün zarar verenden çok fazla olduğu, davanın tümden reddinin hakkaniyete uymayacağı şeklindeki gerekçe ile belirlenen zararın bir kısmının tazminine karar verilmiştir.

Kural olarak, haksız eylemlerden sorumluluk kusura dayanır. Kusur sorumluluğu için de, ayırt etme gücünün varlığı gerek ve yeter koşuldur. Diğer yandan, TMK'nun 15. maddesine göre, yasada gösterilen ayrık durumların varlığı halinde, ayırt etme gücü bulunmayanlar da sorumlu tutulabilirler. Bu ayrıksı durumlardan biri ise, BK'nun 54/1 maddesinde düzenlenen hakkaniyet gereğine dayalı objektif sorumluluk halidir.

Bu düzenleme ile hakime, geniş bir takdir yetkisi verilmiştir. Bu yetkinin, her olayı çevreleyen koşulların gözönünde bulundurularak kullanılması gerekir. Bu bağlamda, ayırt etme gücü bulunmayanın eyleminin doğurduğu özel tehlike; ayırt etme gücü bulunmamasına karşın, objektif ölçüler içinde ona yüklenilebilecek bir kusurun varlığı; ayırt etme gücü bulunmayanın, eylem sırasındaki öznel durumu ve zarar görene yönelik tutumu ile tarafların ekonomik varlıklarının gözönünde tutulması gerekir. Özellikle, eylemde bulunanın sorumluluğunun, onun yönünden rahatlıkla katlanılabilir; zarar gören bakımından ise hissedilir ölçüde ekonomik sonuçlar doğurması durumunda sorumluluk benimsenebilir.

Somut olayda, davalının olay tarihinde 14 yaşında olduğu, arkadaşları ile yüzdükten sonra üşümesi nedeniyle ateş yaktığı, şiddetli rüzgarın da etkisiyle yangın çktığı, davalının öğrenci olup herhangi bir geliri ve malvarlığının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ceza dosyası içeriğine göre de temyiz kudretini haiz değildir. Davacı ise orman idaresi olup ekonomik olarak davalı ile kıyaslanamayacak imkanlara sahiptir. Bu bakımdan hakkaniyet sorumluluğunu gerektirir bir durum yoktur. Şu durumda davanın reddi gerekirken yazılı gerekçelerle istemin bir bölümünün kabulüne karar verilmesi; usul ve yasaya aykırı görülmüş ve kararın bozulması gerekmiştir.