8. Hukuk Dairesi

Davacı 3. kişi vekili,borçlu aleyhine başlatılan takip dosyası üzerinden kendilerine haciz ihbarnamesi gönderildiğini, haciz ihbarnamesine yasal süresinde cevap verilerek; borçluya ait hesaplarda bulunan paranın, müvekkili Bankaya olan borcu nedeniyle takas, mahsup ve rehin haklarına istinaden kendi alacaklarına mahsup edileceğinin, borçlunun kendileri nezdinde başkaca bir hak ve alacağı olmadığından geri kalan hususlara itiraz edildiğinin bildirildiğini, buna rağmen İcra Müdürlüğünce muhafaza işlemi için müvekkili Banka şubesine gelinmesi üzerine borçluya ait hesaplarda bulunan paranın ihtirazi kayıt ile ödendiğini belirterek istihkak davasının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı alacaklı vekili, davacının iddiasının müşterisi olan borçluyu korumaya yönelik olduğunu öne sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca banka riskinin borçluya ait hesap mevcudundan fazla olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 sayılı HMK 33. m). Borçlunun üçüncü kişi bankadaki mevduat alacağı, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 106/2. maddesi gereğince menkul hükmündedir. Bankadaki mevduat, menkul haczi gibi icra müdürlüğünce bankaya yazılacak yazı ile haczedilebileceği gibi, İİK'nun 89. maddesindeki uygun olarak düzenlenen haciz ihbarnamesi ile de haczedilebilir. Bu takdirde İİK'nun 89. ve bunu izleyen maddelerde yazılı hukuki sonuçlar doğar. İİK'nun 89. maddesi uyarınca gönderilen haciz ihbarnamesine karşı üçüncü kişi bankanın, borçluya ait mevduat hesabı üzerinde rehin hakkının olduğunu ileri sürmesi, itiraz niteliğinde olup, alacaklı İİK'nun 89/4. maddesi uyarınca üçüncü kişinin cevabının aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü kişinin İİK'nun 338/1. maddesi hükmüne göre cezalandırılmasını ve ayrıca tazminata mahkum edilmesini isteyebilir. (HGK'nun 28.3.2012 tarih ve 2011/12-849-242 sayılı kararı). Üçüncü kişinin haciz müzekkeresine karşı mevduat hesabı üzerinde rehin hakkı bulunduğunu ileri sürmesi ise, İİK'nun 96/1 uyarınca istihkak iddiası niteliğinde olup, icra müdürünün istihkak prosedürünü düzenleyen İİK.’nun 96-97 maddelerinde yazılı kurallara göre işlem yapması gerekir. Somut olayda, borçlu şirketin hesaplarında bulunan paraların haczi için davalı 3. kişi Bankaya 24.04.2014 tarihinde 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiği, Banka tarafından yasal süresi içerisinde ayrıntılı olarak verilen cevapta, şube nezdinde bulunan borçluya ait hesap üzerine kendilerinin rehin, hapis ve takas mahsup haklarından sonra gelmek kaydı ile haciz şerhinin işlendiğinin bildirildiği, banka tarafından verilen cevabın İcra Müdürlüğünce istihkak iddiası olarak nitelendirildiği ve İİK’nun 96-97. maddeleri uyarınca takibin devamı yada taliki hususunda karar verilmek üzere dosyanın İcra Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, ... 14. İcra Hukuk Mahkemesince 04.08.2014 tarihinde İİK 97/3,4 maddesi gereğince teminat mukabilinde takibin talikine karar verildiği, anılan Mahkeme kararının 3. kişi Bankaya tebliğ edilmeksizin 21.08.2014 tarihinde Banka şubesine gidilerek hesapta bulunan paraya ilişkin muhafaza işlemi yapıldığı anlaşılmaktadır. İcra Müdürlüğünce, borçlu şirketin hesaplarında bulunan paraların haczi için 3. kişi Bankaya 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiği, Bankanın hesap üzerinde rehin hakkının ileri sürülmesi, haciz ihbarnamesine itiraz mahiyetinde olup, bu itirazın İİK. 89. maddede düzenlendiği şekilde çözümlenmesi gerekir. Bu durumda, iddianın ileri sürülüş şekline göre 3. kişi Bankanın talebi 21.08.2014 tarihli muhafaza işlemine yönelik müdürlük muamelesini şikayet niteliğinde olup, Mahkemece haciz ihbarnamesine itiraz edildiği halde yapılan muhafaza işlemi usul ve yasaya aykırı olduğundan muhafaza işleminin iptaline karar verilmesi gerekirken, eldeki davanın İİK 96. maddesi uyarınca istihkak davası olarak görülüp yazılı gerekçe ile Bankanın rehin hakkı bulunduğunun kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.