10. Hukuk Dairesi

Davacı, 01.01.2008-01.06.2009 tarihleri arasında davalı işveren yanında hizmet akti ile çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla, dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi :

Davacı, ...Devlet Hastanesi tarafından açılan... Devlet Hastanesi Veri hazırlama ve Kontrol İşletmenliği işini ihaleye girerek alan davalı şirket nezdinde 01.01.2008 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını, çalışmalarının SSK'ya bildirilmediğini, 01.01.2008-01.06.2009 tarihleri arası hizmetlerinin sigortalı niteliğinde olduğunun tebitine karar verilmesini istemiştir. Davada çözümlenmesi gereken hukuksal sorun, davacının çalışmalarının hizmet aktine dayanıp dayanmadığı meselesidir. Bir kimsenin SSK anlamında sigortalı niteliğini edinmesi için şu üç koşulun birlikte gerçekleşmiş olması gerekir.

1.İş ilişkisi olarak hizmet aktine dayanmalıdır.

2.Hizmet aktinin çalıştırılana yüklediği edim işverene ait işyerinde görülmelidir.

3.Çalıştırılan, ... Sigortalar Kanunu madde 3'de sigortalı sayılmayanlar olarak belirtilen kişilerden olmamalıdır.

Çalışan kimse, Borçlar Kanununun 313. maddesinin öngördüğü çerçeve içinde ve "zaman" ile "bağımlılık" unsurlarını gerçekleştirebilecek biçimde çalıştırılmaktaysa aradaki çalışma ilişkisi hizmet aktine dayanıyor demektir. Bilindiği üzere zaman unsuru çalışanın iş gücünü belirli veya belirli olmayan bir süre içinde işverenin buyruğunda bulundurmasını kapsar. Hiç kuşkusuz, çalışan bu süre içinde işveren veya vekilinin buyruğu ve denetimi altında (bağımlı olarak) edimini yerine getirecektir. Burada sözkonusu olan bağımlılık ise, her an ve durumda çalışanı denetleme veya buyruğuna göre edimini yaptırma olanağını işverene tanıyan çalışanın edimi ile ilgili buyruklar dışında çalışma olanağı bulamıyacağı nitelikte bir bağımlılıktır. Bilindiği gibi 506 sayılı SSK.'nun 4/2 maddesi hükümlerine göre "işveren hesabına işin yönetimi görevini yapan kimseler işveren vekilidir." Bununla beraber her türlü sözleşmeyi belirleyen ve birbirinden ayrı nitelik gösteren ölçütlere rağmen hizmet akdini diğer sözleşmelerden, özellikle istisna akti ile vekalet aktinden ayırt etmek kolay olmamaktadır. Bu gibi durumlarda, sözleşmede yazılı sözcüklerle bağlı kalınarak, olayın tüm özellikleri de gözönünde tutulmak suretiyle tarafların gerçek iradelerini saptamak gerekir. Her halde bu konuda görülen işin aynı niteliği taşımasına rağmen başka başka sözleşme türlerine dayanması olasılığı gözden ırak tutulmamalıdır.

Davaya konu somut olayda davacının, davalı şirketten aldığı vekaletname ile davalı işverenin... Devlet Hastanesindeki işlerini takip ettiği noter tasdikli vekaletname ile saptansa da , davalı şirket ile ... Devlet Hastanesi arasında düzenlenen hakediş raporlarını imzalamak dışında, dinlenen bordro tanıklarının anlatımına göre otomasyon işçilerinin şefi olarak işçilerin maaşını dağıttığı , nöbet taksimlerini yaptığı, elemenların giriş çıkışlarını takip ettiği anlaşılan davacının,hizmet akti ile bağımsız çalışma mı, vekalet ilişkisi ile çalışma mı olduğu hususu araştırılıp karar yerinde tartışılmadığı görülmektedir. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ve incelemeyle karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.