Hukuk Genel Kurulu

Hukuk Genel Kurulu 2012/1-715 E. , 2013/236 K.TAPU İPTALİ VE TESCİL, TAZMİNAT DAVASIVEKALET GÖREVİNİN KÖTÜYE KULLLANILMASI TAŞINMAZA İLİŞKİN ÇAP KAYITLARI GETİRTİLİP, TAŞINMAZIN DAVA DIŞI ÜÇÜNCE KİŞİYE TEMLİK EDİLDIĞININ ANLAŞILMASIHUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 125HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 186"İçtihat Metni"Taraflar arasındaki “tapu iptali ve tescil, tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce davanın reddine dair verilen 01.06.2010 gün ve 2007/243 E., 2010/220 K. sayılı kararın incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 1.Hukuk Dairesi’nin 11.02.2011 gün ve 2010/9891 E., 2011/1400 K. sayılı ilamı ile; (...Dava, tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde tazminat isteğine ilişkindir. Mahkemece,davacıların iddialarını kanıtlayamadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden;çekişmeye konu 11 parsel sayılı taşınmazdaki 4 nolu bağımsız bölümün paylı mülkiyet üzere olup, 3/4 payının davacı S.'YE,1/4 payın davacı M.'ye ait olduğu, davacıların 05.06.1979 tarihinde önceden tanıdıkları ve sosyal ve beşeri ilişkileri olan ,aile dostları davalılardan Avukat olan M. İ. Ö.'ye çekişmeli 11 sayılı parseldeki bağımsız bölüm ve paylarını satma,vergilerini ödeme,teminat ipotekleri verme....vs. yetkilerini içerir vekaletname verdikleri ve vekil M. İ.'nin söz konusu taşınmazdaki 4 nolu bağımsız bölümdeki davacı paylarını kendi eşi olan diğer davalı T.'ye 30.11.1984'de satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır. Hemen belirtilmelidir ki, HUMK'nun 76. maddesi uyarınca olayları bildirmek taraflara, hukuki nitelendirmeyi tespit ederek,uygulanması gerekli kanun hükmünü de saptayıp,çekişmeyi gidermek hakime aittir. Dava dilekçesinin içeriği ve özellikle,iddianın ileri sürülüş biçimine göre;davada dayanılan hukuki sebebin muvazaa olmayıp,vekalet görevinin kötüye kulllanılması olduğu tartışmasız ve sabittir. Bilindiği üzere; Borçlar Kanununun temsil ve vekalet bağıtını düzenleyen hükümlerine göre, vekalet sözleşmesi büyük ölçüde tarafların karşılıklı güvenine dayanır. Vekilin borçlarının çoğu bu güven unsurundan, onun vekil edenin yararına ve iradesine uygun davranış yükümlülüğünden doğar. Borçlar Kanununda sadakat ve özen borcu, vekilin vekil edene karşı en önde gelen borcu kabul edilmiş ve 390/2 maddesinde "vekil, müvekkiline karşı vekaleti hüsnüniyetle ifa ile mükelleftir..." hükmüne yer verilmiştir. Bu itibarla vekil, vekil edenin yararına ve iradesine uygun hareket etme, onu zararlandırıcı davranışlardan kaçınma yükümlülüğü altındadır. Sözleşmede vekaletin nasıl yerine getirileceği hakkında açık bir hüküm bulunmasa veya yapılan işlem dış temsil yetkisinin sınırları içerisinde kalsa dahi vekilin bu yükümlülüğü daima mevcuttur. Hatta malik tarafından vekilin bir taşınmazın satışında, dilediği bedelle dilediği kimseye satış yapabileceği şeklinde yetkili kılınması, satacağı kimseyi dahi belirtmesi,ona dürüstlük kuralını, sadakat ve özen borcunu gözardı etmek suretiyle, makul sayılacak ölçüler dışına çıkarak satış yapma hakkını vermez. Vekil edenin yararı ile bağdaşmayacak bir eylem veya işlem yapan vekil değinilen maddenin birinci fıkrası uyarınca sorumlu olur. Öte yandan, vekil ile sözleşme yapan kişi Medeni Kanunun 3. maddesi anlamında iyi niyetli ise yani vekilin vekalet görevini kötüye kullandığını bilmiyor veya kendisinden beklenen özeni göstermesine rağmen bilmesine olanak yoksa, vekil ile yaptığı sözleşme geçerlidir ve vekil edeni bağlar. Vekil vekalet görevini kötüye kullansa dahi bu husus vekil ile vekalet eden arasında bir iç sorun olarak kalır, vekil ile sözleşme yapan kişinin kazandığı haklara etkili olamaz. Ne varki, üçüncü kişi vekil ile çıkar ve işbirliği içerisinde ise veya kötü niyetli olup vekilin vekalet görevini kötüye kullandığını biliyor veya bilmesi gerekiyorsa vekil edenin sözleşme ile bağlı sayılmaması, Medeni Kanunun 2. maddesinde yazılı dürüstlük kuralının doğal bir sonucu olarak kabul edilmelidir. Söz konusu yasa maddesi buyurucu nitelik taşıdığından hakim tarafından kendiliğinden (resen) göz önünde tutulması zorunludur. Aksine düşünce kötü niyeti teşvik etmek en azından ona göz yummak olur. Oysa bütün çağdaş hukuk sistemlerinde kötü niyet korunmamış daima mahkum edilmiştir. Nitekim uygulama ve bilimsel görüşler bu yönde gelişmiş ve kararlılık kazanmıştır. Mahkemece, temlikin yapıldığı tarih ile davanın açıldığı tarih arasında çok uzun bir sürenin geçtiği ve ses çıkartılmadığı gerekçe yapılarak davanın reddine karar verilmiştir. Oysa davacılardan S.'nin yurdışında yaşadığı, M.'nin de yaşlı ve yatalak olduğu(ve sonucunda da yargılama sırasında ölümü ile tek mirasçısı S'nın kaldığı)kendilerinin satıştan haberdar edilmedikleri ve satışı öğrendikleri zaman şaşırdıkları dinlenen tanık beyanları ile yurtdışında yaşama keyfiyetide dosyaya mübrez belgelerle sabittir. Öte yandan;taşınmazın gerçek değeri ile akitte gösterilen değeri arasında