12. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takibinde borçlunun mahkemeye başvurusu, takip dayanağı çekin keşide tarihinde tahrifat yapılarak, 26.06.2010 olan keşide tarihinin 26.05.2011 tarihine dönüştürüldüğüne, ayrıca  çekin yazıyla ve rakamla yazılan bedel  kısımlarında  oynamalar  yapıldığına ve bu düzeltmelerdeki  paraf şeklindeki imzaların kendisine ait olmadığına yöneliktir. Borçlunun bu  itirazı  mahkemece, imzaya itiraz  olarak değerlendirilmiş ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda  takibin durdurulmasına karar verilmiştir.

TTK.nun 708.maddesine göre, yasal süresinde çekin muhatap bankaya ibrazı zorunlu olup, ibraz edilmemesi halinde alacaklı,

TTK'nun 708 ve 720. maddeleri gereğince,  takip borçlularına karşı müracaat hakkını kaybeder. Süresinde bankaya ibraz edilmeyen çek, adi havale niteliği taşıdığından borç ikrarını da içermez. Bu itibarla, borçlular hakkında bu belgeye dayanılarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapılamaz. Bu husus, kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece re'sen gözetilir. Diğer  taraftan, bedel üzerinde yapılan  düzeltmelerdeki paraf imzalar    keşideciye ait değil ise,  alacaklının  tahrifat öncesine ait çek bedeli üzerinden  takibe devam hakkı vardır.   

Bilindiği üzere HUMK.nun 298.maddesinde (HMK'nun 207. maddesi); "senette mevcut bulunan .... silinti ayrıca tasdik edilmemişse inkar halinde keenlemyekûndur" hükmü yer almaktadır. Yani, senette mevcut olan çıkıntı veya senet metni altındaki hak ve silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise inkar halinde yok hükmündedir. Bu nedenle senet üzerinde yapılan değişikliklerin, geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onaylanması gerekir. Bu şekilde yapılan imzaya veya paraf imzasına itiraz halinde, mahkemece, yöntemince imza incelemesi yapılmalıdır. Düzeltmenin onaylı olmaması veya imzanın keşideciye ait olmadığının anlaşılması halinde, düzeltme yok hükmünde olup, senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılır.

Somut olayda, borçlu keşideci imzasının kendisine ait olmadığına  yönelik itirazını dilekçesinde bildirmeyip İİK.nun 168/3. maddesine göre yasal 5 günlük süre geçtikten sonra 16.02.2012 tarihli celsede ileri sürdüğünden, bu hususa ilişkin itirazın süre yönünden  reddi gerekirken işin esasının incelenerek takibin durdurulmasına karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Diğer taraftan mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; keşide tarihi ve  bedel  üzerindeki paraf imzalar ile keşideci imzası yönünden inceleme yapılmış  ve  imzaların A. D. ile M. D.nin eli ürünü olmadığı  tespit edilmiş ise de, tahrifat konusunda herhangi  bir değerlendirmede bulunulmadığı görülmüştür.

Mahkemece, çekin keşide tarihinde ve gerek rakamla gerekse yazıyla belirtilen bedel bölümlerinde değişiklik yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise keşide tarihinin ve bedel bölümlerinin tahrifattan önceki durumlarının bilirkişiden alınacak ek rapor ile belirlendikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.