10. Hukuk Dairesi

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun Geçici 7/1. maddesi atfı ile 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup, anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Eldeki dosyada, davacı 01.07.2006 tarihi ile 01.09.2009 tarihleri arasında davalı ...'a ait ticari taksi işyerinde davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespiti istemi ile açtığı davada, mahkemece, bozma ilamına uyularak verilen kısmen kabul kararının gerekçesinde; "tanıklar ve davacı beyanlarından, davacının davalının taksisinde haftanın belli günlerinde davalıyı dinlendirmek için çalıştığı, haftanın 2-3 günü 10-12 saat arasında çalıştığı, yukarıda belirtilen Yasa ve Yargıtay uygulamalarında haftalık 30-36 saat arası çalıştığı, günlük 7.5 saat ortalama alındığında bunun haftada 4 güne denk geldiği bu şekilde söz konusu işlerin tanık beyanlarından ve mahkememiz takdiri gereği ayda 16 gün çalışma gerektiren bir iş olduğu değerlendirilmiştir." denilerek, "davacının 01/07/2006-01/09/2009 tarihleri arasında davalı ...'a ait ticari takside haftanın 4 günü, ayda toplam 16 gün olacak şekilde kısmi süreli çalıştığının tespitine hükmedilmiştir. Dosya kapsamından hizmet aktinin varlığı sabit ise de çalışma gün sayısının toplam çalışma saati üzerinden belirlenmesi hatalıdır. Mahkemece, çalışma süresi belirlenerek, karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.