10. Hukuk Dairesi

Dava, 3201 sayılı Yasaya dayalı hizmet borçlanmasının geçerliliği ile 01.11.2002 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespiti ve aksine kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkeme, istek gibi davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya içeriğine göre; 1944 doğumlu olan ve Türkiye’de 78 gün zorunlu ....lı çalışması bulunan davacının, 11.02.1976-16.09.1996 arası dönemde .....’da geçen 4929 günlük süreyi sadece 3201 Sayılı Yasaya göre borçlanıp, 08.10.1996 tarihli tahsis talebine göre kendisine 01.11.1996 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanarak 21.02.2010 tarihine kadar ödeme yapıldığı, Avusturya Sigorta mercii tarafından, davacının 25.12.1996-10.10.2002 arası çerçeve ve ara dönemlerde hastalık ve işsizlik yardımı, 11.10.2002-devam biçiminde ise, işsizlik yardımı aldığının belirtildiği; Kurumca aylığın 01.07.1997 tarihinde kesilip 21.02.2000-21.02.2010 döneminde yapılan ödemelerin yersiz ödeme kabul edildiği ve 30.06.2009 tarihli 2. tahsis talebine göre de, 01.07.2009 tarihi itibariyle aylığın yeniden bağlandığı anlaşılmaktadır. Mahkeme, karar gerekçesinde, 3201 sayılı yasaya dayalı borçlanmanın geçerli olduğunu ve 01.11.2002 tarihinden sonra davacının çalışmayıp ayrıca, hastalık ve işsizlik yardımı da almadığını belirterek yazılı şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Ancak, borçlanmanın geçerliliği için yurda kesin dönüşü şart kılan 3201 Sayılı Yasanın 3. maddesi 4958 Sayılı Yasanın 56. maddesi ile değiştirilip söz konusu şart madde kapsamından çıkarılmışsa da, anılan yasanın tahsis koşullarını düzenleyen 6. maddesinde benzer nitelikte bir değişiklik yapılmadığından kesin dönüş şartı gerçekleşinceye kadar borçlanma geçerli, ancak, askıda olup davacıya yaşlılık aylığı bağlanması mümkün değildir. Dosyada mevcut 20.02.2003 tarihli Avusturya Sigorta mercii yazısında, davacının, 11.10.2002-devam biçiminde işsizlik yardımı aldığı belirtilmiş olmasına rağmen, davacının kesin dönüş şartını gerçekleştirip gerçekleştirmediği yönünde araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın yazılı gerekçelerle tahsise hükmedilmesi yerinde görülmemiştir.

Mahkemece, yöntemince araştırma yapılarak, davacının, yurt dışı ile ilişiğinin kesilip, kesin dönüşün gerçekleştiği tarih kesin olarak saptanmalı ve bu saptama sonucuna göre, tahsis koşulları yeniden irdelenip, anılan koşulların varlığı halinde, ikamete dayalı fiili çalışma veya işsizlik ya da hastalık yardımı biçimindeki yurt dışı ilişiğinin sona erdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren tahsise hükmedilmelidir. O halde; davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, hüküm bozulmalıdır.