3. Hukuk Dairesi

Dava dilekçesinde kira parasının 01.05.2011 gününden başlayarak aylık 5.000 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece aylık kira parasının 4.121,72 TL olarak tesbiti cihetine gidilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davada, 01.05.2011 tarihinden itibaren aylık kira parasının 5.000 TL olarak tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.Mahkemece, bilirkişi raporunda kiralananın boş olarak aylık 4.579,68 TL ye kiraya verilebileceği görüşü esas alınarak, hak ve nesafete göre aylık kira parası 4.121,72 TL olarak tesbit edilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, resen bulunan emsaller değerlendirilerek kiralananın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmiştir. Ancak, resen bulunan bu emsallerin bir kısmının kira başlangıç tarihleri, kiralanana ait sözleşmenin başlangıç tarihi ile farklı olduğu gibi, diğer emsallerinde kira tesbiti davasına konu edildiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle, rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.Anayasa Mahkemesinin 6570 sayılı yasanın 2 ve 3.maddelerinin iptaline ilişkin 26.3.1963 tarih ve 3/67 sayılı kararı ile, 6570 sayılı yasanın kira parasındaki “sınırlı artış” ilkesini ortadan kaldırılmamıştır. Bununla birlikte kira parasının tesbiti yöntemini belirleyen 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kira parasının “hak ve nesafete uygun” seviyede takdiri ile “sınırlı artışı” öngörülmektedir. O nedenle kira parasının tesbiti bir sınırlamadır ve hâkim kira parasını takdir ederken bunun bir sınırlama olduğunu gözetmelidir.

18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hâkim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri (hâkim veya bilirkişilerce de resen araştırabilir) aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, üç kişilik (inşaat, mimar, mülk) bilirkişiler kurulu marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek gezilip incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli bilirkişi raporu mahkemece somut gerçekler ışığında resen değerlendirilmeli, buna göre hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parası saptanmalıdır.Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya, Y.İ.B.K’ne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olup bozma nedenidir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma kapsamına göre davacı tarafın temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 02.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.