19. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R -

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 20.07.2010 tarih, 2009/379 E, 2010/588 K sy. karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 05.05.2011 tarih, 2010/12830 E, 2011/6197 K. sy. ilamı ile “ Uyuşmazlık iki adet çekin bedelsiz olduğuna dair menfi tespit istemine ilişkin olup, ispat yükü çekin keşidecisi olan davacıya aittir.

Davalı vekili, çeklerin daha önceki mal alımları nedeniyle cari hesaba mahsuben alındığını, ödemelerden sonraki cari kayıtlar incelendiğinde de davacının iddiasının doğru olmadığının anlaşılabileceğini savunarak 2008 ve 2009 yılı defterlerini ibraz etmiştir. Ne var ki bilirkişi kök ve ek raporunda taraflar arasındaki 2008 yılındaki ilişki incelenerek görüş bildirilmiş, davalı vekilinin gerekçeleri de belirtilerek davacı ve davalı arasındaki ilişkinin bütünüyle incelenmesine yönelik itirazları dikkate alınmadan hüküm kurulmuştur.

Mahkemece bu yön üzerinde durularak konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi suretiyle varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. denilmek suretiyle bozulmuştur. Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra bilirkişiler yeminli mali müşavir ... ve ... Üni. Öğretim Üyesi Doç. Dr. ...'den alınan 05.07.2012 havale tarihli bilirkişi raporunda mali müşavir bilirkişi ... tarafların defter ve belgelerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde davacı şirketin davalı şirkete dava tarihi itibariyle 193.017,30 TL fazla ödeme yapmış olduğu, dava konusu iki adet çekten dolayı davacının ,davalıya borçlu olmadığı, şeklinde görüş bildirilmiş iken, diğer bilirkişi Doç. Dr. ...'in aynı raporda; dava tarihi itibariyle ,davalının davacıdan 3.073 TL miktarında bakiye cari hesap alacağının bulunduğu, dolayısıyla da davacının fazla ödemesinin bulunmadığı, davacının davalıya, dava konusu iki adet çekten dolayı borçlu olduğu, şeklinde görüş bildirilmiştir. Mahkemece uzman bilirkişi Doç. Dr. ...'in görüşü kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Bozmaya uyulduktan sonra alınan ve iki bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda iki ayrık görüş yer almaktadır. Mahkemece HMK 266. (HUMK.

279.md.)'nde ancak, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verileceği, hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı düzenlendiği halde, hukukçu bilirkişiden rapor alınıp, onun görüşü doğrultusunda karar verilmesi mümkün değildir.

O halde yapılması gereken iş, bozma ilamı da gözetilerek, taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle konusunda uzman yeni bir bilirkişiden rapor alınıp, taraflar arasında vade farkı uygulamasına ilişkin bir sözleşme veya teamül bulunup bulunmadığı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesinden ibaret olmalıdır.