14. Hukuk Dairesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.03.2011 gününde verilen dilekçe ile haciz şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın görev yönünden reddine dair verilen 23.03.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R

Davacılar, ... Beldesinde bulunan 3651 parsel C Blok 2 numaralı bağımsız bölüm ile 451 ada 1 parsel ve 1479 parsel sayılı taşınmazların tapu iptali tescil davasına konu iken ihtiyati tedbir şerhinin işlendiğini, tapunun iptal edilerek adlarına tescil edildiğini, kayıtta tedbir kararı bulunmasına rağmen konulan haciz şerhinin terkinini talep etmişlerdir. Mahkemece, tensiple birlikte uyuşmazlığın çözümünün icra hukuk mahkemesi görevine girdiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiştir. Hükmü, davacılar temyiz etmişlerdir. Dava, haciz şerhinin terkini istemine ilişkindir.

Haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara bir bakıma takibi yapan icra müdürlüğünün el koyması işlemidir.

İİK'nun 91. maddesi hükmü gereğince gayrimenkulün haczi ile takip konusu borç ve eşya arasında ilişki kurulur ve tasarruf yetkisi Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi anlamında kısıtlanmış olur. Bu tür kişisel haklar tapu kütüğüne şerh verilmekle hak sahibine eşya üzerinde dolaylı da olsa hakimiyet hakkı kurmasını sağlamaz ise de tasarruf yetkisinin dar manada kısıtlanması sonucunu doğurduğundan taşınmaz üzerinde sonradan bu hakla bağdaşmayan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilir hale gelir.

Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi uyarınca haciz şerhi tapuya yazıldıktan sonra borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi veya sona ermesi halinde haczi koyan makamın yazısı ile ya da şerh lehtarının talebi ile terkin edilebilir. Haciz şerhinin usulsüz kaydı hallerinde ilgilisinin terkine olur vermemesi durumunda taşınmaz maliki, şerhin terkinini dava edebilir.

Somut olayda da; davacılar taşınmaz mülkiyetinin kendilerine geçmesi nedeniyle önceki malikin borçlarından dolayı konulan hacizlerin yasal dayanağının kalmadığını ve taşınmazın kaydında tedbir kararı bulunmasına rağmen haciz şerhinin kayda işlendiğini ileri sürerek terkin talep etmişlerdir. Mahkeme işin esasına girmeden icra hukuk mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğunu kabul etmiştir.

Bilindiği gibi, İcra İflas Kanununun 4. maddesi uyarınca icra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikayetlerle itirazların inceleme yeri icra mahkemeleridir. Davacılar icra memurunun muamelesini şikayet etmemekte, ihtiyati tedbir kararı nedeniyle sonradan kayda işlenen haciz şerhinin terkinini istemektedirler. Davaya bakmakla genel mahkemeler görevlidir.

Ancak, dava konusu taşınmazlar davanın açıldığı ... İlçesinde değil, Kuşadası ilçesinde bulunmaktadır. Davanın açıldığı ve görevsizlik verildiği tarihte yürürlükte bulunan HUMK'nun 13/2 maddesi uyarınca taşınmaza ilişkin davaların dava sebebi ne olursa olsun taşınmazın aynına veya taşınmaz üzerindeki bir hakka veya geçici olsa bile onun zilyetliğine veyahut hapis hakkına ilişkin davalar olduğu belirtilmiş ve anılan maddenin 1. fıkrasında da bu davaların taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görüleceği hükmü getirilmiştir. Benzer düzenleme HMK'nun 12. maddesinde yer almakta olup, haciz şerhi de taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisini kısıtlayan ve sonradan hak kazananlara karşı da ileri sürülebilir bir hak haline geldiğinden bu şerhin terkini istemi de taşınmazın aynına ilişkin dava niteliğindedir. Davanın açıldığı ... İlçesi Mahkemeleri yetkili değildir. Mahkemece davanın yetkili mahkemede açılmaması nedeniyle yetki yönünden reddi gerekirken görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.