3. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

KÖK MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA:

2.

3.

2.

BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN .... ESAS SAYILI DOSYASINDA:

BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Mahkemece verilen karar davacı yanca istinaf edilmiştir. Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir.

Birden fazla kimseyi müteselsil sorumlu tutmak isteyen zarar gören, bu kimselere karşı dava açarken bu niyetini göstermesi, dava dilekçesinden müteselsil sorumlu tutmak istediği kişiyi göstermesi gerekir. Hakim tarafların iddia ve savunmalarıyla bağlı olup teselsülden yararlanma hakkı zarar görene ait olduğundan zarar gören bu hakkı kullanmadıkça mahkeme onun yararına teselsül kuralını kendiliğinden uygulayamaz. Dava dilekçesinde, açıkça tarafların kusuruna göre tazminat istendiği belirtildiğine göre, mahkemece bu kapsamda yapılan incelemeye göre karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

1.Diğer araç için yapılan ödemenin mahsup edilmemesi gerektiği itirazında; 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 139. maddesi uyarınca, iki kişi karşılıklı olarak bir miktar parayı veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise iki tarafın her biri borcunu alacağı ile takas edebilir. Takas borcu sona erdiren nedenlerden biridir.

Kanun takas için bir irade açıklaması aramaktadır. Takası gerçekleştirmek için irade açıklamasına takas beyanı denir. Bu beyan bir taraflı bir hukuksal işlemdir. Bu işlem bir yenilik doğuran hakka dayanır. Tarafların biri, borcu ile alacağını takas ettiğini karşı tarafa bildirerek, bu hakkını kullanmış olacaktır. Takas hukuki niteliği itibariyle bozucu yenilik doğuran bir haktır. Borçlunun takas hakkını kullanma isteğini, alacaklıya bildirmesi gerekir. Takas bir sözleşme olmadığı içi karşı tarafın kabulüne bağlı değildir. Takas aynı zamanda borcu sona erdirdiği için bir tasarruf işlemidir. Bu nedenle, borçlu takas edilecek alacak üzerinde tasarruf yetkisine sahip olmalıdır. Takas, karşılık dava olarak ileri sürülebileceği gibi, defi olarak da ileri sürülebilir.

Somut olayda, dava dilekçesi ile kazaya sebep olanların kusuruna göre tazminat talep edildiğinden, ... plakalı aracın sürücüsünün kusurunun bulunmaması nedeniyle bu aracın da trafik sigortacısı konumunda bulunan ...'nın davadan önce yapmış olduğu 26.713,19 TL ödemenin daha sonra açacağı dava ile istenebilmesine karşın, taraflarınca süresinde sunulan 31/05/2016 tarihli cevap dilekçesinde, " şirket tarafından yapılan ödemelerin de değerlendirmeye alınması" şeklindeki talebinin, mahsup/takas defi niteliğinde bulunmasına göre, mahkememin esas alındığı en son bilirkişi raporunda bu ikinci defa ödenen miktarın tazminat miktarından mahsup edilerek karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı taraf vekilinin buna yönelik itirazının yerinde olmadığı görülmüştür.

2.Davacı taraf vekilinin, davalı ...a vekalet ücreti verilmemesi itirazında; 6100 sayılı HMK'nun 323. maddesinin (ğ) bendindeki düzenlemeye göre, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti yargılama giderlerindendir; yine aynı kanunun 331/3 maddesine göre ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hallerde yargılama giderleri davacıya yükletilir.

Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 6. maddesinde “Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz." şeklinde düzenlenmiştir. Keza Davacı vekili sunduğu beyan dilekçesi ile ...'ya yönelik, maddi zararlarının karşılandığını karşılıklı sulh olduklarını, .... şirketinden yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir.

Eldeki davada, dava açıldıktan sonra 31/05/2016 tarihinde ... tarafından yapılan ödeme ile alacak miktarının konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmasına karşın mahkemece davanın ... yönünden reddine karar verilerek davacılar aleyhine davalı ... lehine vekalet ücreti takdir edilmesi hatalı olup buna yönelik davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar verilmiş; yeniden kurulan hükümde bu hata düzeltilmiştir. (Bkz. Yargıtay 17 HD nin 2018/5619 esas 2020/3841 Karar sayılı ilamı)

3.İşletilmesi gereken faiz yönünden itirazda;

Zarara neden olan araçlardan ... plakalı Man marka kamyon ticari faaliyet sırasında zarara neden olmuş bulunduğu gibi ruhsatında da ticari olduğu belirtilmiş bulunmasına göre, davada temerrüt faizi olarak ticari faize hükmedilmesine karar verilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi isabetsiz olup davacı taraf vekilinin buna yönelik itirazı yerindedir.

4.Arabuluculuk nedeniyle vekalet ücreti verilmesi gerektiği itirazında;

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 16. Maddesinde, "(1) 1136 sayılı Kanunun 35/A maddesinde uzlaşma sağlama, arabuluculuk, uzlaştırma ve her türlü sulh anlaşmalarından doğacak avukatlık ücreti uyuşmazlıklarında bu Tarifede yer alan hükümler uyarınca hesaplanacak miktarlar, akdi avukatlık ücretinin asgari değerlerini oluşturur. (2) Ancak, arabuluculuğun dava şartı olması halinde, arabuluculuk aşamasında avukat aracılığı ile takip edilen işlerde aşağıdaki hükümler uygulanır:

a)Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen işlerde avukatlık ücreti; arabuluculuk sonucunda arabuluculuk anlaşma belgesinin imzalanması halinde, bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hesaplanır. Şu kadar ki miktarı 6.000,00 TL'ye kadar olan arabuluculuk faaliyetlerinde avukatlık ücreti, 900,00 TL. maktu ücrettir. Ancak, bu ücret asıl alacağı geçemez.

b)Konusu para olmayan veya para ile değerlendirilemeyen işlerde avukatlık ücreti; arabuluculuk sonucunda arabuluculuk anlaşma belgesinin imzalanması halinde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde davanın görüldüğü mahkemeye göre öngörülen maktu ücrettir.

c)Arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlık ile sonuçlanması halinde, avukat, 900,00 TL. maktu ücrete hak kazanır. Ancak, bu ücret asıl alacağı geçemez.

ç)Arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlık ile sonuçlanması halinde, tarafın aynı vekille dava yoluna gitmesi durumunda müvekkilin avukatına ödeyeceği asgari ücret, (c) bendine göre ödediği maktu ücret mahsup edilerek, bu Tarifeye göre belirlenir." Hükmünü taşımaktadır.

Madde hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere 16/2-c maddesi uyarıca tarifede belirlenen ücret müvekkil ile avukat arasında karalaştırılan akdi vekalet ücretinin miktarına yönelik düzenleme olup,anlaşmazlıkla sonuçlanan arabuluculuk görüşmesinden kaynaklı vekalet ücretinden davalının sorumluluğuna ilişkin düzenleme olmayıp,bu kapsamda düzenlenen görüşmelerden kaynaklı vekalet ücretinden davalının sorumluluğu olmayıp itiraz yersizdir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; ilk derece mahkemesi kararın KALDIRILMASINA,

HMK.nın 353/1-b-2.maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA, (İnfazda tereddüt oluşmaması için itiraz edilmeyen ve kesinleşen kısımlar korunmak suretiyle)

1.MAHKEMENİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDAKİ DAVA NEDENİYLE; a-)Davalı .... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 116.594,35 TL, davacı ... için 4.717,08 TL ve davacı ... için 19.676,90 TL olmak üzere toplam 140.988,33 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 24/02/2014 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalı .... den alınarak belirtilen şekilde adı geçen davacılara verilmesine. Adı geçen davacıların davalı .... ye yönelik fazlaya ilişkin taleplerinin reddine. b-)Davalı .... hakkındaki davacılar ... ve ... ın davalarının konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, KÖK MAHKEMENİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDAKİ DAVA NEDENİYLE;

Alınması gereken 9.630,91 TL karar ve ilam harcına karşılık peşin ve tamamlama suretiyle alınan 613,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.017,21 TL harcın davalı ... 'nden alınarak Hazine’ye gelir kaydına ve Harçlar Kanununun 28 ve 130. maddeleri, HMK nun 302. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 206. maddesi hükümleri gereğince işbu kararın harç yükümlüsüne tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmemesi halinde bir ayın bitiminden sonraki 15 gün içinde mahkememizce harcın yükümlüsünden tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmasına. Yargılama giderinden ayrı olarak davacıların peşinen karşıladığı 27,70 TL başvuru harcı, 27,70 TL peşin karar ve ilam harcı, 586,00 TL ıslah (talep artırım) harcı ile 4,10 TL vekâletnâme suret harcı olmak üzere toplam 645,50 TL harcın davalı .... 'nden alınarak davacılara verilmesine. İşbu dava zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığından; Davacıların davalı .... ile ilgili yaptıkları yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına.

Davacıların, davalı ... ile ilgili yaptığı 90,70 TL taraf davetiye gideri, 206,30 TL keşif harcı gideri, 350,00 TL trafik bilirkişi ücreti gideri, 380,00 TL aktüerya bilirkişi ücreti gideri, 500,00 TL aktüerya bilirkişi ek ücreti gideri, 500,00 TL aktüerya bilirkişi 2. ek ücreti gideri ve 150,00 TL yazı posta gideri olmak üzere toplam 2.177,00 TL yargılama giderinden davanın kabul/talep oranı olan % 81,22 oranına isabet eden 1.768,15 TL yargılama giderinin davalı .... 'nden alınarak davacılara verilmesine, davacıların fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına. Davalıların yaptığı herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına.

Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacılar ... ve ...ın davalı .... ye izafe ettikleri %85 kusur oranı ile diğer davalı .... ye izafe ettikleri %15 kusur oranı nazara alınarak ve davalı .... ye izafe ettikleri kusur oranına göre de davalı .... hakkındaki dava kısmen kabul kısmen de reddedildiğinden; Kısmen kabul edilen 116.594,35 TL maddi tazminat miktarı üzerinden takdir ve hesaplanmış olan 15.026,46 TL vekâlet ücretinin davalı .... 'nden alınarak davacı ... 'a verilmesine. Kısmen kabul edilen 4.717,08 TL maddi tazminat miktarı üzerinden takdir ve hesaplanmış olan asgari 4.080,00 TL vekâlet ücretinin davalı ... 'nden alınarak davacı ... 'a verilmesine. Kısmen kabul edilen 19.676,90 TL maddi tazminat miktarı üzerinden takdir ve hesaplanmış olan asgari 4.080,00 TL vekâlet ücretinin davalı .... 'nden alınarak davacı ... 'a verilmesine. Kısmen reddedilen maddi tazminat miktarları üzerinden takdir ve hesaplanmış olan asgari 4.080,00 TL vekâlet ücretinin ayrı ayrı davacılar .... ve ... 'dan alınarak ayrı ayrı davalı .... 'ne verilmesine.

2.MAHKEMENİN İŞBU DOSYASI İLE BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMENİN 2016/253 ESAS SAYILI DOSYASINDAKİ DAVA NEDENİYLE; a-)Davalı .... hakkındaki davacı ... ın davasının REDDİNE. b-)Davalı .... hakkındaki davacı ... ın davasının konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDAKİ DAVA NEDENİYLE;

Alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcına karşılık peşin alınan 29,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 25,20 TL harcın davacı ...'dan alınarak Hazine’ye gelir kaydına ve Harçlar Kanununun 28 ve 130. maddeleri, HMK nun 302. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 206. maddesi hükümleri gereğince işbu kararın harç yükümlüsüne tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmemesi halinde bir ayın bitiminden sonraki 15 gün içinde mahkememizce harcın yükümlüsünden tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmasına. İşbu dava zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığından; Davacının yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına. Davalıların yaptığı herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına. Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tamamen reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden takdir ve hesaplanmış olan azami 200,00 TL vekâlet ücretinin davacı ... 'dan alınarak davalılara verilmesine.

3.MAHKEMENİN İŞBU DOSYASI İLE BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMENİN 2020/101 ESAS SAYILI DOSYASINDAKİ DAVA NEDENİYLE; Davalı .... hakkındaki davacı ... nun davasının KABULÜ ile 23.801,12 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 24/02/2014 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı .... den alınarak davacı ... na verilmesine. BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN 2020/101 ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDAKİ DAVA NEDENİYLE;

Alınması gereken 1.625,85 TL karar ve ilam harcına karşılık peşin ve ıslahen (talep artırımla) alınan 135,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.490,15 TL harcın davalı .... 'nden alınarak Hazine’ye gelir kaydına ve Harçlar Kanununun 28 ve 130. maddeleri, HMK nun 302. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 206. maddesi hükümleri gereğince işbu kararın harç yükümlüsüne tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmemesi halinde bir ayın bitiminden sonraki 15 gün içinde mahkememizce harcın yükümlüsünden tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmasına.

Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 2019 yılı tarifesine göre iki saatlik görüşme nedeniyle taraf başına saati 330,00 TL den toplam 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı .... 'nden alınarak Hazine’ye gelir kaydına ve Harçlar Kanununun 28 ve 130. maddeleri, HMK nun 302. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 206. maddesi hükümleri kıyasen uygulanarak işbu kararın arabuluculuk ücreti yükümlüsüne tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmemesi halinde bir ayın bitiminden sonraki 15 gün içinde mahkememizce arabuluculuk ücretinin yükümlüsünden tahsili için tahsil müzekkeresi yazılmasına. Yargılama giderinden ayrı olarak davacının peşinen karşıladığı 54,40 TL başvuru harcı, 54,40 TL peşin karar ve ilam harcı, 81,30 TL ıslah (talep artırım) harcı ile 7,80 TL vekâletnâme suret harcı olmak üzere toplam 197,90 TL harcın davalı Axa Sigorta A.Ş. 'nden alınarak davacıya verilmesine. İşbu dava zorunlu arabuluculuğa tabi ise de tüm taraflar arabuluculuk ilk toplantısına katıldıklarından; Davacının yaptığı 100,00 TL taraf davetiye giderinden ibaret yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Davalının yaptığı herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına.

İşbu dava zorunlu arabuluculuğa tabi ise de tüm taraflar arabuluculuk ilk toplantısına katıldıklarından (işbu dava zorunlu arabuluculuğa tabi olup arabuluculuk ilk toplantısına katılmayan lehine vekâlet ücreti verilemez ise de arabuluculuk ilk toplantısına katılan taraf davadaki haklılığı oranında ilk toplantıya katılmayandan vekâlet ücreti almaya hak kazanacağından); Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tamamen kabul edilen 23.801,12 TL maddi tazminat miktarı üzerinden takdir ve hesaplanmış olan asgari 4.080,00 TL vekâlet ücretinin davalı .... 'nden alınarak davacıya verilmesine.

4.İşbu hükümden sonra gerekli olan karar tebliğ giderinin davacılar tarafından karşılanmasına ve hükümden sonraki bu masrafların davaların toplam kabul/toplam talep oranı olan (164.789,45/197.579,91) %83,40 oranına isabet eden miktarın davalı .... 'nden alınarak davacılara verilmesine, fazlasının davacıların kendi üzerinde bırakılmasına.

5.Artan gider avansının HMK m.333 uyarınca karar kesinleştiğinde yatırına iadesine, İstinaf Yargılaması Yönünden;

6.İstinaf eden davacılar tarafından yatırılan, başvurma harçları dışında kalan istinaf karar harçlarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,

7.İstinaf eden davacılar tarafından istinaf aşamasında yapılan 810,50 TL başvurma harçları gideri ve 33,00 TL tebligat gideri olmak üzere 883,10 TL masrafın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,

8.İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

9.Karar tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda kararın taraflara tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere oybirliği ile karar verildi.27/09/2021