12. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Bonoya dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibinde, borçlunun icra mahkemesine başvurarak; takip konusu senetlerin taraflar arasında düzenlenen sözleşme borcunun teminatı olarak verildiğini belirterek takibin iptalini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesi'nce, sözleşmede takibe konu senetlere açıkça atıf yapıldığı, senetlerin sözleşmedeki hukuki ilişkinin teminatı olarak alındığının kabulü gerektiği belirtilerek davanın kabulü ile takibin durdurulmasına karar verildiği, alacaklının istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi'nce, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür. 6102 Sayılı TTK.'nın 776/1-b maddesine göre bono "kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini" ihtiva etmelidir. Ödenmesi (tahsili) şarta bağlanmış bir senet bono niteliğinde sayılamaz. Bononun taraflar arasında düzenlenmiş bir sözleşme nedeniyle verilmiş olması (teminat senedi gibi) halinde, sözleşmenin karşılıklı edimleri içermesi nedeniyle senet bedelinin tahsilinin gerekip gerekmeyeceği yargılamayı gerektirir. Bu durumda senet kayıtsız şartsız bir ödeme vaadini içermediğinden bono vasfında olmaz ve anılan senede dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü yol ile takip yapılamaz.

Takip dayanağı senedin teminat senedi olduğu iddiasının, hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da takip dayanağı senede açık atıf yapan İİK'nın 169/a-1. maddesinde yazılı nitelikte bir belge ile ispatlanması gerekmektedir (HGK'nun 06.03.2013 tarih ve 2012/12-768 E., 2013/312 K. ve 20.06.2001 tarih ve 2001/12-496 sayılı kararları).

Somut olayda, takip dayanağı senetlerin TTK’nun 776. maddesinde belirtilen yasal zorunlu unsurları içeren kambiyo senedi niteliğine haiz bono olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında varlığı kabul edilen satım sözleşmesinde takip dayanağı bonoların teminat amaçlı olarak verildiğine dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.

Bahsi geçen sözleşmeden anlaşılacağı ve borçlunun da kabulünde olduğu üzere borcun taksitlere bölünerek sıralı senetler verildiği görülmekte olup, senetlerin ödenmemesinin tabii sonucu tahsile konulmalarıdır. Dolayısıyla alacaklı vekilinin; sözleşmede kararlaştırılan vadelerde ödenen her bir taksit için senetlerin borçluya geri iade edileceği ancak ödeme yapılmaz ise tahsile konulacağı, borç ödenmediğinden senetlerin bankaya tahsile verildiğine dair beyanı senetlerin borcunun edası (ifası) amacı ile düzenlendiğine bir başka deyişle ödeme aracı olarak verildiğine ilişkindir.

O halde, mahkemece İİK'nın 169/a-1 maddesinde yazılı belgelerle ispat edilemeyen borca itirazın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi isabetsiz olup Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.