20. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

Dava, faturaya dayalı taşıma ücretinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı taraf, toplam bedeli 12.290,38 TL olan faturalara dayalı taşıma ücretinin tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafın itirazı üzerine itirazın iptali istemiyle işbu davayı açmış, ilk derece mahkemesince davacının icra takip tarihi itibariyle 6.354,00 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de davalı taraf bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, kendi ticari kayıtlarına göre davacıya borcu olmadığını, borcun ödendiğine ilişkin 15/01/2019 tarihli tediye makbuzunun bulunduğunu ve bu makbuz aslının mahkemenin 2019/447 esas sayılı dava dosyasına sunulduğunu savunmasına rağmen yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilecek olan borcu sona erdiren ödeme savunması hakkında ilk derece mahkemesince hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

HMK'nın 341. vd. maddelerinde bir kanun yolu olarak düzenlenen istinafın amacı, ilk derece mahkemesince verilen kararın denetlenmesi ve kararın yerinde görülmemesi halinde yeniden yargılama yapılarak hüküm kurulmasıdır. Burada, temyizden farklı olarak ilk derece mahkemesi kararı yalnızca hukuka uygunluk yönünden değil maddi yönden de denetlenmektedir.

İlk derece mahkemesi kararı yerinde değilse kural olarak istinaf mahkemesinin, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırması ve ilk derece mahkemesi yerine gerekirse yeniden yargılama da yaparak karar vermesi gerekir. Ancak,

HMK'nın 353/1-a. maddesinde düzenlenen yargılamaya ilişkin bazı temel usul hatalarının bulunması halinde ise istinaf incelemesi sonunda yeniden karar verilmesi söz konusu olmayıp, kararın kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması hali de düzenlenmiştir. Gerçekten de ilk derece mahkemesince, taraflarca gösterilen delillerin hiç değerlendirilmeden karar verilmesi ve delillerin ilk defa istinaf aşamasında değerlendirilmesi halinde taraflar, maddi vakıa denetimi yönünden iki dereceli incelemeden mahrum kalacak ve adil yargılanma hakkının unsurlarından olan hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilecektir.

Somut olaya bu açıdan bakıldığında, davalı tarafın yukarıda belirtilen ödeme savunmasına ilişkin hiçbir delil toplanmamış ve değerlendirilmemiştir. Ayrıca davaya konu icra takip tarihinin 11/03/2019, takip dayanağı faturaların 2017 ve 2018 tarihli olduğu gözetildiğinde, davalı tarafın icra takibine konu edilen borcun 15/01/2019 tarihli tediye makbuzu ile ödendiğine ilişkin savunmasının esas etkili bulunduğu da açıktır. Bu itibarla, yapılan açıklamalar çerçevesinde mahkemece, davalının ödeme savunması ve dayandığı delillerinin incelenmesi, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

2.Kaldırma kararının niteliğine göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

1.Davalı vekillinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kabulü ile, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi 16/07/2020 gün ve 2019/449 E. - 2020/304 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA;

2.Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,

3.Davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

4.Davacı ve davalı tarafından ayrı ayrı yatırılan 148,44-TL nispi istinaf karar ve ilam harcının istek halinde ayrı ayrı davacı ve davalıya iadesine,

5.İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6.İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,

7.Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 10/06/2022 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a.6. maddesi uyarınca KESİN olarak karar verildi. GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/07/2022