20. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava konusu başvuru ve dava tarihi itibariyle somut olaya uygulanması gereken 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 25/7 ve 29/2 maddelerinin yollamasıyla aynı Kanun’un 19/2. maddesine göre; markanın nispi sebeplerle hükümsüzlüğü istemiyle açılan davalar ile marka hakkına tecavüz iddiasıyla açılan davalarda davacıya karşı, dayanılan markanın ilgili mal ve hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi olarak kullanılmadığı def’i ileri sürebilir. Bu durumda Mahkemece markanın Türkiye’de ciddi biçimde kullanılıp kullanılmadığı bir ön sorun olarak incelenerek hasıl olacak sonuca göre hükümsüzlük ve tecavüz davaları hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 17/03/2021 Tarih ve 2020/1412 E., 2021/2516 K. Sayılı Kararı).

Somut uyuşmazlıkta da; davalı başvuru sahibi tarafından davalı Kurum nezdindeki itirazlarında ileri sürülmemekle birlikte süresinde verilen cevap dilekçesiyle, davacının itirazına mesnet marklarından dava dilekçesinin 2 nolu bendinde 2. sırada belirtilen "..." markası dışında diğerlerinin kullanılmadığı savunulmuş olmasına rağmen ilk derece mahkemesince davalının kullanmama defi hakkında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

HMK'nın 341. vd. maddelerinde bir kanun yolu olarak düzenlenen istinafın amacı, ilk derece mahkemesince verilen kararın denetlenmesi ve kararın yerinde görülmemesi halinde yeniden yargılama yapılarak hüküm kurulmasıdır. Burada, temyizden farklı olarak ilk derece mahkemesi kararı yalnızca hukuka uygunluk yönünden değil maddi yönden de denetlenmektedir.

İlk derece mahkemesi kararı yerinde değilse kural olarak istinaf mahkemesinin, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırması ve ilk derece mahkemesi yerine gerekirse yeniden yargılama da yaparak karar vermesi gerekir. Ancak,

HMK'nın 353/1-a. maddesinde düzenlenen yargılamaya ilişkin bazı temel usul hatalarının bulunması halinde ise istinaf incelemesi sonunda yeniden karar verilmesi söz konusu olmayıp, kararın kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması hali de düzenlenmiştir. Gerçekten de ilk derece mahkemesince, taraflarca gösterilen delillerin hiç değerlendirilmeden karar verilmesi ve delillerin ilk defa istinaf aşamasında değerlendirilmesi halinde taraflar, maddi vakıa denetimi yönünden iki dereceli incelemeden mahrum kalacak ve adil yargılanma hakkının unsurlarından olan hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilecektir.

Somut olaya bu açıdan bakıldığında, davalı başvuru sahibi tarafında ileri sürülen ve esasa etkili bulunan kullanmama def'i hakkında hiçbir delil toplanmamış ve değerlendirilmemiştir. Bu itibarla, yapılan açıklamalar çerçevesinde mahkemece, davalı başvuru sahibi tarafından ileri sürülen kullanmama def'i ve bu husustaki deliller değerlendirilerek oluşacak sonuç çerçevesinde bir göre bir karar verilmesi gerektiğinden davalı ... vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca, her ne kadar davalı başvuru sahibi tarafından yargılama sırasında ve istinaf dilekçesinde; davacının itirazına mesnet markalarından bir kısmının kullanılmadığı iddiasıyla Bakırköy 1. FSHHM'nin 2019/5 esas sayılı dava dosyasında açılan davanın bekletici mesele yapılması gerektiği ileri sürülmüşse de Dairemizce bahsi geçen dava dosyasına Uyap sisteminden gönderilen inceleme talebi üzerine mahkemece verilen cevaptan, 2019/5 esas sayılı dosyasında açılan dava tarihinin 07/01/2019 olduğu ve dava dosyasının Bakırköy 2. FSHHM'ye devredilerek 2021/131 esasına aldığı anlaşılmış olup işbu dava tarihinin 24/12/2018 olduğu gözetildiğinde; bahsi geçen dava dosyasında ve işbu dava dosyasında markanın kullanımının ispatlanması gerektiği dönemler farklı bulunduğundan Dairemizce davacının işbu davada itirazına mesnet bir kısım markalarının iptali için açılan Bakırköy 2. FSHHM'nin 2021/131 esas sayılı dava dosyasının bekletici mesele yapılmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.

2.Kaldırma kararının niteliğine göre davalı ... Kurumu vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

1.Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kabulü ile, Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 15/10/2019 gün ve 2018/495 E. - 2019/442 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA;

2.Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,

3.Davalı ... Kurumu vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

4.Davalılar ... Kurumu ile ... tarafından ayrı ayrı yatırılan 54,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde ayrı ayrı davalılara iadesine,

5.İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6.İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,

7.Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 10/06/2022 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a.6. maddesi uyarınca KESİN olarak karar verildi. GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/07/2022