20. Hukuk Dairesi

Davacı   1.5.1995 tarihinden itibaren  tarım Bağ-Kur  sigortalısı olduğunun  tesbitine    karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine  karar vermiştir. Hükmün  davacı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi   tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Davacı 1.5.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun  tesbitini istemiştir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir. 

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının teslim ettiği ürün bedelinden 30.3.1995 tarihinde tevkifat yoluyla  kesinti yapıldığı Ziraat odası kaydının bulunmadığı Tarım Kredi Kooparatifi ve Pancar Ekiciler Kooperatifine kaydının   sorulmadığı, adına   kayıtlı tarımsal arazisinin bulunmadığı söylemez köyünde zabıta aracılığıyla yapılan araştırmada 1990 yılına kadar köyde tarımsal faaliyette bulunduğu 1990 yılında  Şenkaya ilçesine taşındığı ve yine aynı  yönde Söylemez  Köyü muhtarının tutanağının bulunduğu   görülmektedir. Davacının prim kesintisinin bulunduğu 1.4.1995-31.12.1995 tarihleri arasında tarım  Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun kabulü gerekir. Davacının  prim kesintisi bulunmayan sonraki yıllarda tarım Bağ-Kur sigortalılığının oluşup   oluşmadığının tesbiti için 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtların mahkemece   araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş davacının Tarım Kredi Kooperatif ve Pancar  Ekicileri Kooperatifine üye olup olmadığı üye ise hangi tarihte başladığı ve devam edip etmediği  ilgili kurumlardan sorularak davacının 1990 yılından sonra taşındığı anlaşılan Şenkaya ilçesinde tarımsal faaliyetine devam edip etmediğinin  zabıta  aracılığıyla araştırılmalı burada ikamet ettiği yer muhtarından  sorularak,   tüm deliller birarada değerlendirilip  çıkacak sonuca göre karar  vermektir. Mahkemece  bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yanlış değerlendirme ile eksik inceleme ile  yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.