(Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/8044 E.  ,  2012/11341 K.

Kıymetli evrakın iptali istemine ilişkin talep hakkında Ankara 4.Sulh Hukuk Mahkemesi ile Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: -K A R A R- Talep, kıymetle evrakın (senedin) zayii nedeni ile iptali ve ödeme yasağı konulmasına ilişkindir. Ankara 4.Sulh Hukuk Mahkemesi, Türk Ticaret Kanunu'nun 669 ve devamı maddelerinde düzenlenene kambiyo senetlirin zayi nedeniyle iptaline iliqşkin davalarda HMK'nun 383.maddesinde öngörülenin aksine düzenleme bulunduğundan bahisle görevsizlik kararı vermiştir.

Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi ise, 6100 sayılı HMK'nun 382.maddesinde çekişmesiz yargı işlerinin belirtildiğini ve ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işleri başlığı altındaki (e-6) bendinde "kıymetli evrakın iptali" istemine yer verildiğini, aynı yasanın 383.maddesinde çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun bildirilmesi nedeniyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk "davalarıın" ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce "ticari sayılan davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nun 382.ci maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş, aynı maddenin 2.fıkrasının (e) bendinde, "Ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işleri" başlığı altında 6.madde olarak "kıymetli evrakın iptali"ne ilişkin tahleplerin "çekişmesiz yargı işi" olduğu belirtilmiş, aynı yasanın 383.maddesinde de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir. ../... - 2 - 2012/8044 2012/11341

Yukarıda açıklanan yasa hükümlerine göre, çekişmesiz yargıda "dava" deyiminin yeri olmayıp "iş" deyimi vardır. Dava, iki taraf sistemine göre kurulmuş ise de çekişmesiz yargıda birbiriyle çekişme halinde olan iki taraf olmadığından çekişmesiz yargı ileri için "dava" teriminin kullanılması doğru değildir. Yine çekişmesiz yargıda "taraf" değil, "ilgililer" kavramı vardır. Çekişmesiz yargıda dava söz konusu olmadığı için davacı ve davalı terimlerinin de yeri yoktur.

HMK'nun 383.maddesine göre çekişmesiz yargıda sulh hukuk mahkemesinin görevi asıl olup asliye hukuk mahkemesinin görevi istisna olduğundan yalnız "mahkeme" veya "hakim" terimlerinin kullanıldığı bütün çekişmesiz yargı işleri için sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. (Prof. Dr. B.Kuru/Prof.A.C Budak İstanbul Barosu Dergisi, Cilt:85, Sayı:5, Yıl:2011, sh:33/36) Somut olayda 29.3.2012 tarihinde yani 6100 sayılı HMK'nun yürürlüğe girmesinden sonra dava açılmıştır. 6100 sayılı HMK'nun geçici 1.maddesinin 1.bendine göre bu kanunun yargı yolu ile göreve ilişkin hükümleri Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalara uygulanmaz. Bu durumda, kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali ve ödeme yasağı konulmasına ilişkin uyuşmazlık 6100 sayılı HMK'nun 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra açılan çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.