(Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/8036 E.  ,  2012/11347 K.

Kıymetli evrakın iptali ve ödeme yasağı konulmasına ilişkin talep hakkında Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi ile Ankara 8.Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü; -K A R A R- Talep, kıymetli evrakın (çeklerin) zayii nedeni ile iptali istemine ilişkindir.

Ankara 8.Sulh Hukuk Mahkemesi, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesine göre Türk Ticaret Kanun'unda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davalırının ticari dava sayılacağı, aynı yasanın 5/2 maddesi uyarınca bir yerde Ticaret Mahkemesi varsa asliye Hukuk Mahmekesi'nin vazifesi içinde bulunan ve Türk Ticaret Kanunu'nun 669 ve devamı maddelerinde düzenlenen kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptaline ilişkin davalırda HMK.nun 383.maddesinde öngörülen aksine düzenleme bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi ise, 6100 sayılı HMK'nun 382. maddesinde, çekişmesiz yargı işleri başlığı altındaki (e-6) bendinde "kıymetli evrakın iptali" istemine yer verildiğini, aynı yasanın 383.maddesinde çekişmesiz yargı eylerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun bildirilmesi nedeniyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde, bu konundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce "ticari sayılan davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir. Diğer taraftan 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK.nun 382.nci maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş, aynı maddenin 2.fıkrasının (e) bendinde, "Ticaret ../... -2- 2012/8036 2012/11347 hukukundaki çekişmesiz yargı işleri" başlığı altında 6.madde olarak "kıymetli evrakın iptali"ne ilişkin taleplerin "çekişmesiz yargı işi" olduğu belirtilmiş, aynı yasanın 383.maddesinde de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda açıklanan yasa hükümlerine göre, çekişmesiz yargıda "dava" deyiminin yeri olmayıp "iş" deyimi vardır. Dava, iki taraf sistemine göre kurulmuş ise de çekişmesiz yargıda birbiriyle çekişme halinde olan iki taraf olmadığından çekişmesiz yargı işleri için "dava" teriminin kullanılması doğru değildir. Yine çekişmesiz yargıda "taraf" değil, "ilgililer" kavramı vardır. Çekişmesiz yargıda dava söz konusu olmadığı için davacı ve davalı terimlerinin de yeri yoktur.

HMK.nun 383.maddesine göre çekişmesiz yargıda sulh hukuk mahkemesinin görevi asıl olup asliye hukuk mahkemsinin görevi istisna olduğundan yalnız "mahkeme" veya "hakim" terimlerinin kullanıldığı bütün çekişmesiz yargı işleri için sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. (Prof Dr. B.Kuru/Prof Dr. A.C.Budak İstanbul Barosu Dergisi, Cilt:85, Sayı:5, Yıl:2011, Sh:33/36) Somut olayda 27.4.2012 tarihinde yani 6100 sayılı HMK.nun yürürlüğe girmesinden sonra dava açılmıştır. 6100 sayılı HMK.nın geçici 1.maddesinin 1.bendine göre bu kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümlüre Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalara uygulanmaz. Bu durumda, kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali ve ödeme yasagı konulmasına ilişkun uyuşmazlık 6100 sayılı HMK.nın 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra açılan çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.