(Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/11655 E.  ,  2012/11716 K.

Faturalar, sevk irsaliyesi zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talep hakkında Bakırköy 8. Sulh Hukuk ve Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı Görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R - Talep, davacı vekili tarafından müvekkilinin işyerinin yan işyerlerinde çıkan yangın nedeniyle tamamen yanması nedeniyle işyerinde bulunan fatura, irsalıye fatura, sevk irsaliyesininde yandığı bahse konu yanan ticari belgelere ilişkin olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi 6100 sayılı HMK.nın 382. ve 383 maddeleri gereğince uyuşmazlığa Sulh Hukuk Mahkemesinde bakılacağından bahisle görevsizlik kararı vermiştir.

Bakırköy 8.Sulh Hukuk Mahkemesi ise, söz konusu talep çekişmesiz yargı işi isede Sulh Hukuk Mahkemisinin görevli olabilmesi için aksine düzenlemenin bulunmaması gerektiği, 6762 sayılı 4. maddede hangi davaların ticari dava olduğu ve 5. maddede ticari davaların Ticaret Mahkmelerinde görüleceği hüküm altına alındığ TTK'nın 668 ve devamı maddelerinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi davalarında HMK'nın 383 maddesinde öngörülen aksine düzenleme bulunduğundan zayi belgesi verilmesi talebinde, Ticaret Mahkemisinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. ../... -2- 2012/11655 2012/11716

Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK.nun 382.nci maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş, aynı maddenin 2.fıkrasının (e) bendinde, "Ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işleri" başlığı altında 1. madde olarak " Ticari defterlerin zayi halinde belge verilmesi "ne ilişkin taleplerin çekişmesiz yargı "işi" olduğu belirtilmiş,aynı yasanın 383.maddesinde de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenlemebulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir.

Çekişmesiz yargı işleri yasada örnek olarak sayılmış olup yine yasada çekişmesiz yargı ölçütü sayılmış olmakla bu ölçüte giren işlerin çekişmesiz yargı işi olduğu ( Prof Dr. Baki Kuru Medeni usul ders kitabı syf 773-774) anlaşılmakla ticari defterlerin ziyaı çekişmesiz yargı işi olarak sayıldığından faturaların ziyaının da çekişmesiz yargı işi olduğu kabul edilmiştir. Çekişmesiz yargı işleri yasada örnek olarak sayılmış olup yine yasada çekişmesiz yargı ölçütü sayılmış olmakla bu ölçüte giren işlerin çekişmesiz yargı işi olduğu ( Prof Dr. Baki Kuru Medeni usul ders kitabı syf 773-774) anlaşılmakla ticari defterlerin ziyaı çekişmesiz yargı işi olarak sayıldığından faturaların ziyaının da çekişmesiz yargı işi olduğu kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan yasa hükümlerine göre, çekişmesiz yargıda "dava" deyiminin yeri olmayıp "iş" deyimi vardır. Dava, iki taraf sistemine göre kurulmuş ise de çekişmesiz yargıda birbiriyle çekişme halinde olan iki taraf olmadığından çekişmesiz yargı işleri için "dava" teriminin kullanılması doğru değildir. Yine çekişmesiz yargıda "taraf" değil, "ilgililer" kavramı vardır. Çekişmesiz yargıda dava söz konusu olmadığı için davacı ve davalı terimlerinin de yeri yoktur.

HMK.nun 383.maddesine göre çekişmesiz yargıda sulh hukuk mahkemesinin görevi asıl olup asliye hukuk mahkemesinin görevi istisna olduğundan yalnız "mahkeme" veya "hakim" ../... -3- 2012/11655 2012/11716 terimlerinin kullanıldığı bütün çekişmesiz yargı işleri için sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. (Prof Dr. B.Kuru/Prof Dr. A.C.Budak İstanbul Barosu Dergisi, Cilt:85, Sayı:5, Yıl: 2011,sh:33-36) Somut olayda uyuşmazlık 04/05/2012 tarihinde yani 6100 sayılı HMK.nun yürürlüğe girmesinden sonra mahkemeye getirilmiştir. Bu durumda, faturaların, sevk irsaliyesinin zayi halinde belge verilmesi talebine ilişkin uyuşmazlık 6100 sayılı HMK.nın 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra açılan çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.