2. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dernek üyeleri tarafından Genel Kurul toplantısının iptali doğrultusunda açılmış bir dava yoktur. Davada, Türk Medeni Kanunun 83. maddesinin uygulama yeri bulunmamaktadır. Dava, Cumhuriyet Savcılığı tarafından dernek genel kurulunda alınan kararların ve genel kurul toplantısının iptali (Dernekler Kanunu mad. 32/6) istemine ilişkindir.

Dernekler Yasasının 32/b maddesi, genel kurul toplantılarını kanun ve tüzüklerine aykırı olarak yapan veya dernek merkezinin bulunduğu veya tüzüğünde belirtilen yer dışında yapan dernek yöneticileri beşyüz milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılacaklarını, son bendi ise; mahkemece kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak yapılan genel kurul toplantılarının iptaline de karar verilebileceğini hükme bağlamıştır.

Türkiye Ulusal Verem Savaş Dernekleri Federasyonun 07.05.2005 tarihli genel kurul toplantısının yasa ve tüzük hükümlerine aykırı yapılması sebebiyle dernek yöneticileri hakkında soruşturma başlatılmış,  suçun niteliği dikkate alınarak Türk Ceza Yasasının 75/1-c ve Ceza Muhakemeleri Yasasının 172. maddesi uyarınca ön ödeme yaptırılmış ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilerek evrak işlemden kaldırılmış, ancak kanun ve tüzüğe aykırı olarak yapılan genel kurul ile alınan kararların iptali için  de Asliye Hukuk Mahkemesinde bu dava açılmıştır.

Türk Ceza Yasasının 75/1-c maddesindeki ön ödeme; bazı  suçlarda  sanığın mahkum olacağı para cezasını ödemek suretiyle, aleyhine kamu davasının açılmamasını, kamu davası açılmış ise ortadan kaldırılmasını amaçlamaktadır. Ön ödeme sebebiyle kamu davasının açılmaması yahut ortadan kaldırılması, ceza mahkemesinin; delilleri taplamasına, şartların oluşması halinde genel kurulun ve alınan kararların iptaledilmesine engel teşkil etmez.

Mahkemenin görevi kanun düzeni ile ilgilidir. Yargılamanın her aşamasında hakim tarafından kendiliğinden dikkate alması gerekmektedir. Dernekler Yasasının 32/b bendindeki kanuna ve tüzüğe aykırı yapılan genel kurul ile alınan kararın iptali ceza mahkemesine aittir. Bu husus dikkate alınarak dilekçenin görev yönünden reddine karar vermek gerekirken, işin esasının incelenmesi usul ve yasaya aykırıdır.