(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/15584 E.  ,  2013/7323 K.

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı ve davalılardan Kurum vekillri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R

1.Dosyadaki yazılara toplana delillere hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm temyiz itirazlarını reddi gerekmiştir.

2.Davacının temyizine gelince ; Davacı davalı iş verene ait lokanta işyerinde 13.4.1994-7.9.2006 tarihleri arasında aralıksız çalıştığı halde bildirimlerin kısmi yapıldığını eksik bildirilen sürelerin tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davacının işçilik alacaklarına ilişken dava dosyasında sunulan ibraname de bildirilen süreler gözetilerek 18.12.2000 tarihinden önceki dönemler yönünden davanın reddine 2000-2004 tarihleri arasında bildirim dışı kalan sürelerin tespitine karar verilmiş ise de dosya içeriğine uygun düşmeyen gerekçelerle varılan sonuç doğru değildir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasa’sının 2 ve 6. maddelerinde açıkça belirlendiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunludur. Eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemez. Fiili veya gerçek çalışmayı ortaya koyacak belgeler, işe giriş bildirgesiyle birlikte 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde belirtilen sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 17. maddesinde belirtilen 4 aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu belgelerdir. 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge veya yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt, bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kim diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda davalı işyerinden davacı adına ilk bildirimin 17.11.1994 tarihinde başladığı 1994 yılı için 44 ,1995 yılı için 250 günlük bildirimin yapıldığı 10.9.1995 tarihinde çıkışının bildirilerek 18.2.2000 tarihinden itibaren bildirimlerin yeniden başlayarak 2006 yılına kadar devam ettiği ihtilaflı dönemin bordrolarında adı geçen davacı bordro tanıkları ...,... davacının 1994 yılı Eylül ayından 2006 yılına kadar aralıksız olarak çalıştığını belirtirken davacının 20.12.2006 tarihinde davalı Kurum kayıtlarına giren şikayet dilekçesinde de kendisinin davalı iş yerinde 1994 tarihinde işe başlayıp halen çalışmasının devam etmesine rağmen sigortalı bildiriminin eksik yapıldığından bahisle şikayetçi olduğu görülmüştür.Gerek bordro tanığı ifadesinden gerekse Kurum kayıtlarına giren davacı başvurusundan davacının davalıya ait iş yerinden bildirim yapılan 18.2.2000 tarihinden önce 17.11.1994 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı ve bu çalışmanın aralıksız olarak 16.9.2006 tarihine kadar devam ettiği açık olup davanın bu tarihler arasında kabulü gerekirken,davanın kamu düzenine ilişkin olduğu ve sigortalılık hakkından feragat edilemeyeceğine ilişkin kurallar göz ardı edilerek işçilik alacaklarına ilişkin Edirne İş Mahkemesinin 2006/539 E ,2007/629 K sayılı dava dosyası içinde yer alan ve davacının davalıya ait işyerinde 18.2.2000-18.2.2003 tarihleri arasında çalıştığı ve bu döneme ilişkin işçilik alacaklarını aldığına ilişkin ibraname başlıklı belgeye üstünlük tanınarak kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.