Hukuk Genel Kurulu

Hukuk Genel Kurulu 2014/19-763 E. , 2014/856 K."İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul(Kapatılan) 27. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ:05.12.2012 NUMARASI:2012/266 E., 2012/301 K. Taraflar arasındaki “maddi tazminat” davasından dolayı, bozma üzerine direnme yoluyla; İstanbul 27.Asliye Ticaret Mahkemesi’nden verilen 05.12.2012 gün ve 2012/266 E., 2012/301 K. sayılı kararın onanmasını kapsayan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’ndan çıkan 06.12.2013 gün ve 2013/19-396 E., 2013/1655 K. sayılı ilamın, karar düzeltilmesi yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiştir. Hukuk Genel Kurulunca incelenerek karar düzeltme isteminin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:Dava, sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı tazminat istemine ilişkindir.Davacı, davalı ile arasında 26 parsel'de kayıtlı taşınmazda 25.10.2007 tarihinde başlamak üzere 15 yıl süre ile akaryakıt satış istasyonu olarak işletilmek üzere davacı şirket lehine, 775.000.USD bedelle intifa hakkı tesis edildiğini, intifa hakkı tesis edilen taşınmaz üzerinde kurulu bulunan akaryakıt satış ve servis istasyonunun işletilmesi için taraflar arasında 11.05.2007 tarihli intifa hakkı tesisi vaadi ve yatırım hakkında protokol ve bayilik sözleşmesi imzalandığını, Rekabet Kurulu tarafından 12.03.2009 tarihli genel bildirim ile intifa sözleşmesinin 5 yılı aşan kısmının geçersiz hale geldiğinden bahisle, 15 yıl süreye göre belirlenen intifa bedelinin ve bu amaçla yapılan yatırım bedellerinin denkleştirici adalet ilkesine göre hesaplanacak kısmını sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davalı, taraflar arasındaki sözleşmenin halen geçerli olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ve intifa sözleşmesinin dava açıldığı tarihte, yürürlükte ve ayakta olduğunu, Rekabet Kurulu kararı ile ne intifa sözleşmesi ve bayilik anlaşmasının geçersiz hale gelmediği ve sona ermediğini, intifa ve bayilik sözleşmeleri ayakta iken, sözleşmelerin geçersiz hale geleceğinden bahisle sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı olarak böyle bir alacak davası açılamayacağını, dava ön koşullarının henüz oluşmadığı ve davanın zamansız (erken) açıldığı kabul edilerek, sair yönler incelenmeksizin davanın reddine, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık ücret tarifesi gereğince hesap olunan 1.000,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine karar verilmiş, hükmün davalı vekilince temyizi üzerine; Özel Dairece, karar bozulmuştur.Mahkemece, davanın dava tarihi itibariyle erken açıldığı, sözleşme, intifa hakkının süresi ve dava tarihi dikkate alınarak henüz taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmeyip sözleşmenin yürürlüğünün devam ettiği, bu nedenle temerrüdün oluşmadığı, verilen hükmün esasa ilişkin nihai karar olmayıp, sözleşme sona erdikten sonra tekrar dava açılmasını engelleyen karar niteliğinde de olmadığı, dava şartı bulunmayan hükümlerde verilecek ücreti vekaletin maktu ücreti vekalet değerine hükmedilmesi gerektiği gerekçeleri ile önceki kararda direnilmiştir.Direnme kararını davalı vekili temyiz etmiştir.Hukuk Genel Kurulu’nca, mahkemenin esastan bir karar vermediği, usulden bir karar verdiği, dolayısı ile davalı yararına maktu vekalet ücreti verilmesi gerektiği yönündeki mahkemenin direnmesi yerinde görülerek, karar oyçokluğu ile onanmıştır. Davalı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davanın, esastan mı yoksa dava şartı yokluğu nedeniyle usulden mi reddine karar verildiği; burada varılacak sonuca göre, davalı yararına maktu mu, nispi vekalet ücreti mi verileceği noktalarında toplanmaktadır.Davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için yeterli değildir. Bundan başka, davacının dava açmakta hukuki bir yararının bulunması gerekir; yani, dava hakkı, hukuki yarar ile sınırlıdır. Dava açmakta hukuki yararı olmayan kişi, Devletin mahkemelerini gereksiz yere uğraştıramaz. Bu, hukuki korunma (himaye) ihtiyacı olarak da adlandırılmaktadır. Yani, davacının mahkemeden hukuki korunma istemesinde, korumaya değer bir yararı olmalıdır.Dava şartları, medeni usul hukukuna ait bir kurum olup, amacı, bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığ

Hukuk Genel Kurulu

İhbar Tazminatı Emsal Yargıtay Kararları ve 2026 Güncel Rehberi

Fazla Mesai Ücreti Alacağı: Emsal Kararlar ve 2026 Rehberi

Yıllık İzin Ücreti Alacağı: 2026 Yargıtay Kararlarıyla Derin Rehber

Mobbing Nedeniyle Tazminat: 2026 Yılı Emsal Karar Rehberi

İşverenin Haklı Nedenle Feshi: 2026 Emsal Karar Rehberi