23. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

Karar tarihinde yürürlükte bulunan, 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 41.maddesi ile değişik HMK m. 341/1 uyarınca öngörülen kesinlik sınırı, 6763 sayılı Kanun'un 44. maddesiyle HMK’na eklenen Ek-Madde 1’de öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında karar tarihi itibariyle 3.560,00 TL.'dir.

Alacak davalarında istinaf (kesinlik) sınırı belirlenirken, yalnız alacağın aslı (asıl talep) nazara alınır: faiz, icra tazminatı (İİK m. 67, m. 69., m. 72) ve (ihtarname, delil tespiti ve yargılama giderleri gibi) giderler hesaba katılmaz. (Prof. Dr. Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medenî Usul Hukuku, Ağustos 2016, S: 672)

Davalı vekilince davanın kabulüne karar verilen kısmı ile ilgili herhangi bir istinaf itirazı ileri sürülmemiş, sadece müvekkili lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek İlk derece Mahkemesi kararının bu yönden düzeltilmesi istenmiştir. İstinaf itirazının alacağın fer'ilerine(kötüniyet tazminatı) yönelik olması nedeniyle karar davalı yönünden kesin niteliktedir. Kesin olan kararlara yönelik istinaf istemleri yönünden HMK'nın 346/(1) maddesi uyarınca mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 352. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi'nce de karar verilebileceğinden, davalı vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2.Davacı vekilinin istinaf itirazları yönünden; a-Dava, aidat alacağı ve ferilerinin tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

YHGK'nın 15.04.2015 tarih ve 23-1758 E., 2015/1190 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere, kooperatif genel kurullarında aidat ödemelerinin geciktirilmesi halinde alınması kararlaştırılan gecikme zammı, temerrüt faizi niteliğindedir. Kooperatif genel kurullarında belirlenen gecikme zammı oranlarının da anılan düzenleme (TBK'nın 120. maddesi) kapsamında olduğu tartışmasızdır.

Bu açıklamalara ve dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre,

İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer hususlara ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. b-Dosya ve UYAP kayıtları kapsamından;

Ankara 11. İcra Müdürlüğünün 2017/14663 E. sayılı dosyasında; davacı kooperatif adına yetkilisi tarafından, davalı aleyhine Şubat 2014 (dahil)-Haziran 2017 (dahil) dönemine ilişkin 3.675,00 TL. aidat asıl alacağı, 5.308,46 TL. gecikme tazminatı, 883,02 TL. yasal faiz olmak üzere toplam 9.866,48 TL.'nin asıl alacağa %9 yasal faiz işletilmek suretiyle tahsili istemiyle icra takibine başlandığı, davalının süresindeki itirazı üzerine icra takibinin durduğu,

Dairemizin 2017/1944 E. sayılı dosyası ile istinaf incelemesi yapılan, aynı taraflar arasındaki Ocak 2014 ayı ve öncesi aidat bedelleri ile ilgili Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.06.2017 tarih ve 2013/768 E., 2017/597 K. sayılı kararında; davacı kooperatifin 27.05.2012 tarihli genel kurulunun 10. maddesinde gecikme halinde %7 gecikme zammı uygulanmasına karar verildiğinin tespit edildiği,

Davacı kooperatifin iş bu davaya ve takibe konu dönem ile ilgili 10.03.2013 tarihli genel kurulunda gecikme faizi ile ilgili karar alınmadığı, 11.05.2014 tarihli genel kurulda aylık %5 gecikme cezası, 19.04.2015 tarihli genel kurulda aylık %1,5 gecikme cezası, 15.05.2016 tarihli genel kurulda aylık %1,5 gecikme cezası alınmasına karar verildiği, 07.05.2017 tarihli genel kurulda da gecikme faizi ile ilgili karar alınmamış olduğu, Anlaşılmıştır.

Konut Yapı Kooperatifi Tip Anasözleşmesi'nin 23/1. maddesinin 6. bendi uyarınca ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmek genel kurulun yetkisi dahilindedir. Genel kurulca, ödeme günü belirlenerek, (belirlenmemişse ayın sonu ödeme günü olup) aidatın veya şerefiye bedelinin süresinde ödenmesine, süresinde ödenmemesi halinde ise temerrüt faizi uygulanmasına ilişkin alınan kararın kesinleşmesi halinde, bu kararın tüm ortakları bağlayacağı açıktır. Genel kurul kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılmasına gerek yoktur. Ayrıca genel kurullarca kararlaştırılan faiz oranları daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece genel kurula katılmasa dahi tüm üyeleri bağlar. Bu durumda, genel kurulun belirlediği tarih,

TBK'nın 117. maddesi hükmü karşısında, kesin vade olup, üyenin bir ihtarla ayrıca temerrüde düşürülmesine gerek kalmadan, borcun ifasının istenebileceği kuşkusuzdur. Kooperatif genel kurullarında kararlaştırılan faiz oranı,

TBK'nın 88. maddesinde düzenlenen anapara faizi olmayıp, 120. maddede düzenlenen temerrüt faizine ilişkindir. Kooperatif ile üyesi arasında ticari ilişki bulunmadığından yasal oranda temerrüt faizi uygulanmalıdır. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesi gereğince, bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1. maddede belirlenen yasal faiz oranına göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur. Maddenin açık ifadesinden de anlaşılacağı üzere temerrüt faizinin, yasal faiz oranından fazla alınması taraflarca kararlaştırılabilir. Anılan maddeler birlikte değerlendirildiğinde kooperatif genel kurulunca belirlenen aidatların ödenmesinde gecikme durumunda alınacak temerrüt faizinin yasal temerrüt faiz oranından daha fazla miktarda kararlaştırılabileceği anlamı çıkmaktadır. Ancak taraflar, uygulanacak temerrüt faizi oranını belirlerken,

TBK’nın 120/2. maddesinde öngörülmüş olan sınırlamayı dikkate alınmak zorundadır.

Somut olayda, davalıdan istenen aidat miktarı genel kurul kararları ile belirlendiğinden ve genel kurul kararları da sözleşme niteliğinde olduğundan davalı ortaktan aidat borcunu geç ödemesinden dolayı istenebilecek azami faiz oranı TBK'nın 120/2. maddesinde düzenlenmiş yıllık temerrüt faiz oranı olup, davacı kooperatifin genel kurullarında kabul edilmiş temerrüt faiz oranı, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuata yani 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesine göre belirlenen yasal faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacaktır.

İlk derece Mahkemesince raporu hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu ilkeler açıklandıktan sonra, isabetli olarak davacı kooperatifin genel kurul toplantılarında belirlenen aylık %5 gecikme faizi oranı yerine,

TBK'nın 120/2. maddesi hükmü dikkate alınarak aylık % 1,5 (yıllık %18) oranı üzerinden gecikme faizi uygulanması gerektiği görüşü bildirildikten sonra, muhtemelen davacı kooperatifçe hem gecikme zammı olarak adlandırılan gecikme faizi, hem de yasal faiz oranı üzerindan işlemiş faiz talep edilmiş olması ve takipten sonra işleyecek faizin yıllık %9 yasal faiz oranı üzerinden tahsilinin istenmiş olması nedeniyle "ancak, davacı kooperatif icra takibinde, yasal faizin yüzde yüz fazlası olan yıllık %18 üzerinden değil, normal yıllık yasal faiz oranı olan %9 üzerinden faiz hesapladığından, Bilirkişiliğimiz de davacı tarafın bu hesap ve kabulüne bağlı kalınarak, yıllık yüzde 9 (aylık % 0,75) üzerinden hesaplama yapılmıştır." denilerek işlemiş faiz tutarı yıllık %9 yasal faiz oranı esas alınarak belirlenmiştir.

Bilirkişi tarafından; davacı kooperatifçe icra takibinde gecikme zammı olarak adlandırılsa da temerrüt faizi istenmiş olduğu, 10.03.2013 tarihli genel kurulda gecikme faizi oranı kararlaştırılmamışsa da bir önceki 27.05.2012 tarihli genel kurulda aylık %7 oranı üzerinden gecikme faizi alınmasına karar verildiği, bu oranın 10.03.2013 tarihli genel kurulda değiştirilmemesi veya kaldırılmaması nedeniyle 10.03.2013 tarihli genel kurul sonrası dönem için de bağlayıcı olacağı, 11.05.2014 tarihli genel kurulda aylık %5 oranında gecikme faizi alınmasına karar verildiği gözetilerek bu dönemler için TBK'nın 120. maddesindeki sınırlama dikkate alınarak aylık %1,5 (yıllık %18) oranı üzerinden hesaplama yapılması, daha sonraki genel kurullarda da zaten bu sınırlama dikkate alınarak aylık %1.5 oranı üzerinden gecikme faizi alınmasına karar verilmiş olduğunun dikkate alınması gerekirdi.

Buna göre Dairemizce, bilirkişi raporundaki hesap tablosu esas alınarak davalının icra takip tarihi itibariyle gecikme faizi borcu aylık %1,5 (yıllık %18) oranı üzerinden hesaplanmış, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararı işlemiş faiz tutarı yönünden düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.