(Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/6219 E.  ,  2008/2824 K.

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 10.07.2003 gününde verilen dilekçe ile tapudaki miktar fazlası kaydın terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 16.10.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: _K A R A R_ Dava, 833 ada 9 parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesinde yer alan “62 ada 1 parselden 918 m2, 59 ada 8 parselden 898 m2 Hazine fazlalığı vardır.” şeklindeki belirtmenin terkini istemi ile açılmıştır. Davalı Hazine, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava kabul edilmiştir. Hükmü, davalı Hazine temyiz etmiştir.

Dava konusu taşınmaz 04.01.1955 tarihinde kesinleşen kadastro çalışmaları sonucu 10.09.1934 ve 74 sıra numaralı tapu kaydına dayanılarak 14988 m2 olarak tarla vasfı ile 62 ada 1 parsel ve yine aynı tarihte kesinleşen 10.01.1934 tarih 202 sıra numaralı tapu kaydına dayanılarak 5269 m2 lik zeytinli tarla vasfı ile 59 ada 8 parsel olarak tescil edilen tescil taşınmazların İmar-Islah uygulamaları sonucu çeşitli ada ve parsellere revizyon görmesi ile oluşmuştur. 62 ada 1 parselin beyanlar hanesinde “918 m2 fazlalılık 30.12.1955 tarih 1727 numaralı yazı ile Defterdarlık makamına bildirilmiştir.” ve 59 ada 8 parselin beyanlar hanesinde “898 m2 fazlalılık 30.12.1955 tarih 1727 numaralı yazı ile Defterdarlık makamına bildirilmiştir.” şeklinde yer alan belirtmeler dava konusu taşınmaz kaydına “62 ada 1 parselden 918 m2, 59 ada 8 parselden 898 m2 Hazine fazlalığı vardır.” şeklinde aktarılmıştır. Şimdi davacı bu kaydın terkinini istemektedir. Varlığı kadastro tutanağında işaret edilen dava konusu belirtme 10 yıllık süre içerisinde tapu kaydına da 30.12.1955 tarihinde aynen aktarılmıştır. Eldeki dava ise, 10.07.2003 tarihinde açılmış bulunmaktadır.

Burada öncelikle üzerinde durulması gereken sorun, kayıt maliki olan davacıların kayıttaki belirtmenin terkini için açacağı davalarda 10 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanıp uygulanmayacağıdır. Gerçekten, 3402 Sayılı Kadastro Kanunu m.12/3’deki “bu tutanaklarda belirtilen haklara sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz” şeklindeki hüküm uyarınca şayet, taşınmazın tutanağının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl geçmiş ise, kayıt maliki belirtmenin terkini istemi ile kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz edemez ve dava açılması olanaklı değildir. Yasadaki 10 yıl olarak belirlenen dava açma süresinin hak düşürücü süre olduğu ve re’sen gözetilmesi gerektiği de kuşkusuzdur. Somut olayda; 833 ada 9 parsel tapu kaydının beyanlar hanesine miktar fazlası belirtmesi Hazine tarafından tutanağın kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık süre içerisinde işlendiğine, kadastro tutanağı 04.01.1955 tarihinde kesinleştiğine, dava ise, 10.07.2003 tarihinde açıldığına göre, hak düşürücü sürenin varlığı nedeniyle davanın dinlenme olanağı bulunmamaktadır.

Diğer taraftan davacılar, Hazine’ye ait tarım arazilerinin satışı hakkındaki 4070 Sayılı, tapu fazlalıklarının Hazine’ye ait olduğuna ilişkin tapu kayıtlarında şerh bulunan taşınmaz mallardaki fazlalıkların bedeli karşılığı tapu maliki veya mirasçılarına satılmasına dair 4706 ve 4706 Sayılı Kanunda değişiklik yapan 4916 Sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvurulduğunu da ileri sürmemiştir. Hal böyle olunca, mahkemece re’sen gözetilmesi zorunlu hak düşürücü sürenin varlığı nedeniyle davanın reddi yerine, istemin yazılı bazı gerekçelerle hüküm altına alınması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.