7. Hukuk Dairesi
7. Hukuk Dairesi 2022/2260 E. , 2023/3201 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin paydaşı olduğu dava konusu 63541 ada 8 parsel sayılı taşınmazda davalıların 28.07.2016 tarihinde satış yoluyla edindiği hissenin ön alım hakkı nedeniyle müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalılar ...ve ... vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, ön alım hakkının kullanılma koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiğini, dava kabul edilecekse taşınmazın dava tarihindeki değeri üzerinden depo kararı verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının satıştan haberinin bulunduğunu, ön alım hakkının kullanılma koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiğini, dava kabul edilecekse taşınmazın dava tarihindeki değeri üzerinden depo kararı verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ''17/10/2019 tarihli ara kararında; davacı vekiline toplam 612.089,80 TL'yi depo etmek üzere duruşma gününe kadar kesin süre verildiği ve ihtaratın yapıldığı halde duruşma gününe kadar verilen kesin süre içinde depo bedelinin yatırılmadığı'' gerekçesiyle davanın reddine, davalılar vekilinin sarf ettiği emek ve mesaisi dikkate alındığında; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin ve takdir olunan 46.550,00 TL Avukatlık Ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar ...ve ...
vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; duruşma tutanağında kesin sürenin sonuçlarının hatırlatıldığı yazılmış ise de, hatırlatılmadığını belirterek kararın kaldırılıp tekrar süre verilmesini istemiştir.
2.Davalılar ...ve ... vekili istinaf dilekçesinde; her bir davalı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ''mahkemece verilen sürenin yeterli olması, sürenin kesin olduğunun hatırlatılması karşısında davanın reddine karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı, davalı ... ve diğer davalılar ... ve ... Odabaşının ön alıma konu payın bulunduğu taşınmazda ayrı ayrı pay satın aldıkları, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından, davalılar ... ve ...yönünden payları 300.000 TL ve tapu harç ve masrafları toplamı üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken toplam değer üzerinden hesap yapılarak tek vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun bulunmadığı'' gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar ... ve ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 12/03/2020 tarih, 2018/389 Esas, 2020/131 Karar sayılı ilamın kaldırılmasına, davacının davasının reddine, davalılar ... ve ... vekil ile temsil edildiğinden AAÜT gereğince takdir olunan 29.450,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'na ödenmesine, davalı ... vekil ile temsil edildiğinden AAÜT gereğince takdir olunan 23.275,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e ödenmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun);
a)"Ön alım hakkı sahibi" kenar başlıklı 732 inci maddesi şöyledir: "Paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını tamamen veya kısmen üçüncü kişiye satması hâlinde, diğer paydaşlar ön alım hakkını kullanabilirler. "
b)"Kullanma yasağı, feragat ve hak düşürücü süre" kenar başlıklı 733 üncü maddesi şöyledir: " Cebrî artırmayla satışlarda ön alım hakkı kullanılamaz. Ön alım hakkından feragatin resmî şekilde yapılması ve tapu kütüğüne şerh verilmesi gerekir. Belirli bir satışta ön alım hakkını kullanmaktan vazgeçme, yazılı şekle tâbidir ve satıştan önce veya sonra yapılabilir. Yapılan satış, alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilir. Ön alım hakkı, satışın hak sahibine bildirildiği tarihin üzerinden üç ay ve her hâlde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşer."
c)"Kullanılması" kenar başlıklı 734 üncü maddesi ise şöyledir: "Ön alım hakkı, alıcıya karşı dava açılarak kullanılır. Ön alım hakkı sahibi, adına payın tesciline karar verilmeden önce, satış bedeli ile alıcıya düşen tapu giderlerini, hâkim tarafından belirlenen süre içinde hâkimin belirleyeceği yere nakden yatırmakla yükümlüdür.
2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.