2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:Davacı dava dilekçesinde, kurumun kamu tüzel kişisi olduğunu, elektrik üretimi dışındaki işlerini kamu ihale mevzuatınca dışarıdan temin ettiğini, davacının davalı şirketle arasında hizmet alım sözleşmesi olduğunu, davalı firma işçilerinden... adı geçen firmalarda çalıştığını, dava dışı işçinin iş akdinin sona ermesi neticesinde ... Asliye (İş) Hukuk Mahkemesinin 22/03/2016 tarih, 2013/428 Esas ve 2016/143 Karar sayılı dosyası ile açılan davada Mahkeme işçilik alacaklarından kaynaklanan alacağın idareden tahsiline karar verdiğini, bu ilamın ... İcra Müdürlüğünün 2020/947 Esas sayılı icra dosyası ile takibe konulduğunu, icra dosyasına 13/11/2020 tarihinde 20.257,05.-TL ödeme yapıldığı,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12/05/2004 tarih ve 2004/11-254 Esas sayılı kararında asıl işverenin işçiye karşı ödenmeyen işçilik haklarından sorumlu olmasına tek sebebin işçinin hukuksal koruma ile garanti altına alınması olduğunun vurgulandığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde ve eklerinde sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin ücreti ve her türlü alacaklarından davalı firmaların sorumlu olduğuna ilişkin hükümlerin olduğunu, Davacının dava konusu işçilik alacağının ödenmesi için arabuluculuğa başvurduğunu ancak anlaşılmadığını, bu nedenlerle 20.257,05.-TL alacağın ödeme tarihiden (13/11/2020) itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmektedir.

Davalı şirketin dava dilekçesine cevap vermediği görülmüştür.

Davacı şirketin hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalı taşeron şirket tarafından çalıştırılan dava dışı işçi... tarafından işçilik alacağı ile ilgili üst iş veren sıfatı ile aleyhlerine açılan dava sonucu verilen karara istinaden icraen yapılan ödemenin rücuen tazminine ilişkindir.

Davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin konusu ...Genel Müdürülüğünün 18 Mart ... Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün tüm bakım hizmetlerinin yapımı işi olup, taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davalı şirketin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı ile davalı arasında hizmeti alımı sözleşmesi ile teknik şartnamede yer alan yüklenicinin işçilik tazminat ve alacaklarından sorumluluklarına ilişkin düzenlemelerin esas alınması gerektiği, davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmeti alımı sözleşmelerinin yukarıda incelemeler bölümünde belirtilen 6., 22. ve 30. Maddelerinde ve teknik şartnamenin 6.29., 6.30., ve 10.8. Maddelerinde personellerle ilgili işçilik hak ve alacaklarının yüklenici tarafından karşılanacağının ve bu yönde yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlenmelerin bulunduğu görülmüştür.

Dava dışı işçi... tarafından 26/11/2013 tarihinde, davacı ...Ş.'ye karşı işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklı işçilik alacağının bulunduğuna dair açtığı dava dosyası celp olunmakla yapılan inceleme neticesinde; ... Asliye Hukuk Mahkemesince davanın davalı şirkete ihbar edildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 2013/428 Esas sayılı dosyasında düzenlenen 11/01/2016 tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalı kurumda 24/04/2007-16/07/2011 tarihleri arasında 4 yıl, 2 ay, 24 gün çalıştığı, 2.918,28-TL kıdem tazminatının, 2.362,52-TL ihbar tazminatının, (2011 Temmuz ayına ilişkin) 1.860,70-TL ücret alacağının hesaplandığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 22/03/2016 tarihli, 2013/428 Esas Ve 2016/143 Karar Sayılı İlamı İle; "davacının davalıya ait işyerinde 24.04.2007-16/07/2011 tarihleri arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi ile farklı teşaron firmalar yanında işçi olarak çalıştığı" dikkate alınarak, davanın kabulü ile; net 2.918,28.-TL kıdem tazminatının işten çıkış tarihi olan 16/07/2011 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak...'a verilmesine, net 2.362,52.-TL ihbar tazminatının 1.000,00.-TL'sinin dava tarihi olan 26/11/2013 tarihinden itibaren geriye kalan 1.362,52.-TL nin ıslah tarihi olan 18/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak...'a verilmesine, net 1.860,70.-TL ücret alacağının, 100,00.-TL sinin dava tarihi olan 26/11/2013 tarihinden itibaren geriye kalan 1.760,70.-TL nin ıslah tarihi olan 18/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yapılan yargılama giderlerinin dosyamız davacısı üzerinde bırakılmasına karar verildiği ve hükmün temyizen onanarak kesinleştiği görülmüştür. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 22/03/2016 tarihli, 2013/428 Esas 2016/143 Karar Sayılı İlamının 23/10/2020 tarihinde icra takibine konulduğu ve davacı... Tarafından icra dosyasına 16/11/2020 tarihinde 20.257,05.-TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Mahkememizce dosya alanında uzman bilirkişiye tevdi olunmakla, neticeten rücuya konu edilen 17.925,21 TL yönünden davalının sorumluluğu olduğu, 2.331,84 TL'nin ise talep olunamayacağı bilirkişi raporunda bildirilmiştir. ... İcra Müdürlüğünün 2020/947 Esas Sayılı dosyasına ödenen 20.257,05.-TL'den; iş mahkemesi ilamı ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve ücret alacağına ilişkin hükmedilen asıl alacak miktarı olan 7.141,50 TL mahsup edildiğinde, yargılama gideri, vekalet ücreti, harç vs. giderlerine ilişkin dava ve icra masrafları toplamının 13.115,55.-TL olduğu, ancak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 2013/428 Esas Sayılı davanın yalnızca iş bu davanın davalısı Teknolojik Yapılar Proje İnşaat şirketine ihbar edildiği, dava dışı işçinin mahkeme ilamında belirtilen tarihler arasında sigorta kaydı bulunan ... Müh.İnş. ve Eknolojik Yapılar Prj. şirketine ihbar edilmediği anlaşılmıştır.

Yargıtay’ın aşağıda da yer verilen emsal içtihatlarında, işçilik tazminat ve alacaklarından sorumluluğu açısından alt işveren şirketlerle sözleşme ilişkisi kurulmasının yeterli kabul edildiği, sözleşme ve şartname hükümleri birlikte değerlendirildiğinde alt işveren şirketlerin dava dışı işçi için ödenen işçilik tazminat ve alacakları ile bunların ferilerinden sorumlu olduğu, işçiye ödenen işçilik alacaklarının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenici şirketlerin işverene karşı sorumlu olduğuna karar verilmiş olduğu, belirtilmiştir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 15/09/2020 tarihli, 2017/2497 E. ve 2020/2808 K. sayılı ilamında; Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 30/01/2020 tarih, 2019/583 E. ve 2020/562 K. sayılı ilamında; "Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır." şeklinde belirtilmiştir.

Yapılan bu açıklamalar ile tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; ...Genel Müdürülüğünün 18 Mart ... Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün tüm bakım hizmetlerinin yapımı işine ait davacı ile davalı arasında akdolunan sözleşme ve Yargıtay içtihatları ışığında dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacağı ile dava ve icra masraflarından davalının sorumlu olduğu miktarın 17.925,21 TL olup, 2.331,84 TL'nin ise dava dışı ... Müh.İnş. ve Eknolojik Yapılar Prj. Şirketi sorumluluğunda olduğu, davacı tarafından ... İcra Müdürlüğünün 2020/947 Esas sayılı dosyasına ödeme yapıldığı 16/11/2020 tarihinden itibaren avans faizi işletilebileceği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi cihetiyle aşağıda yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,

Dava dışı işçiye ödenen 2,096,20 TL kıdem tazminatı, 2.362,52 TL ihbar tazminatı, 1.860,70 TL ücret alacağı, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi sıfatıyla) 2013/428 E. 2016/143 K.sayılı dava dosyasına ve ... İcra Müdürlüğünün 2020/497 E.sayılı takip dosyasına yapılan yargılama gideri icra gideri ve masrafı olarak 11.605,79 TL olmak üzere toplam 17.295,21 TL'nin ödeme tarihi olan 16/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, Fazlaya ilişkin olan 2.331,84 TL tutarında talep yönünden davanın REDDİNE,

2.Alınması gerekli 1.181,43 TL harçtan peşin alınan 345,94 TL harcın mahsubu ile bakiye 835,49 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan 1.441,4‬0 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 1.270,15 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6.Davacı tarafından yatırılan 345,94 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,

8.6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.163,17 TL'nin davalıdan, 156,83 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/05/2022 Katip ...