10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı şirket vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı şirket vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 24.10.2000 tarihinden işten çıkarıldığı tarihe kadar aralıksız çalıştığını beyanla Kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

1.Davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının çalışmasının kesintisiz olmadığını, davacının çalıştığı gün kadar sigortasının yapıldığını, eksik bildirim yapılmasının söz konusu olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, Kurum kayıtlarının resmi yazılı belge vasfında olup aksinin aynı nitelikte belgelerle ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; inceleme konusu davayla ilgili olarak toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde davacının 24.10.2000 - 25.09.2009 tarihleri arasında davalı işyerinde hizmet aktine dayalı çalıştığı, davacı ve davalı şirket arasında 24.10.2020 tarihinde imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinin 3 üncü maddesinde davalı işyerinde "kayısı, üzüm, incir hasadını takip eden sürede müşteri siparişlerine göre temizlik, ayıklama ve paketleme işlerinin görüleceği, işçi yaş meyvenin işlenmesi süresince kampanya döneminde mevsimlik imalat işçisi olarak çalışacaktır" ibaresinin yer aldığı ve taraflarca imzalandığı, davacı ile aynı dönemlerde ve aynı işi yapan sigortalıların açtığı ve Yargıtay tarafından onanan emsal dosyalarda sezon döneminin Eylül-Aralık ayları arasında 4 ay sürdüğü tespiti dikkate alınarak bu dönemde devamlı-kesintisiz çalışma olduğu, diğer dönemlerde SGK’ya yapılan bildirim bağlamında hizmetinin bulunduğunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne, hükme esas alınan denetime ve hüküm kurmaya elverişli Bilirkişi ... tarafından sunulan 27.06.2022 tarihli ek rapordaki tespitlere göre: davacı ...'nin davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş'ne ait ....01 sicil numaralı işyerinde geçici işçi statüsünde, 24.10.2000 – 25.09.2009 tarihleri arasında toplam 1702 gün çalıştığı, çalışmasının sezon olan yılın Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında kesintisiz; diğer dönemlerde ise, SGK’ya yapılan bildirim kadar, hizmet akdiyle ve sigorta primine esas asgari ücretle çalıştığı ve bu çalışmalarının 1008 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği, 496 günlük çalışmasının ise ise Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığı anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulü ile tespit edilen sigortalılık sürelerinin dışında 2000 yılı 3. Dönemde 25 gün, 2001/3.dönemde 43 gün, 2002/3.dönemde 38 gün, 2003/3.dönemde 60 gün, 2004/9.ayda 5 gün, 2004/10.ayda 5 gün, 2004/11.ayda 10 gün, 2004/12.ayda 30 gün, 2005/9.ayda 10 gün, 2005/10.ayda 10 gün, 2005/11.ayda 10 gün, 2005/12.ayda 30 gün, 2006/12.ayda 9 gün, 2007/9.ayda 2 gün, 2007/10.ayda 17 gün, 2007/11.ayda 30 gün, 2007/12.ayda 30 gün, 2008/9.ayda 30gün, 2008/10.ayda 12 gün, 2008/11.ayda 5 gün, 2008/12.ayda 30 gün, 2009/8.ayda 30 gün, 2009/9.ayda 25 gün olmak üzere toplam 496 günlük çalışmasının Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesine dayalı olarak, "1-Davanın kısmen kabulüne, davacı ... TC Kimlik numaralı ...' nin davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.'ne ait ....01 sicil numaralı işyerinde geçici işçi statüsünde 24.10.2000 – 25.09.2009 tarihleri arasında toplam 1504 gün çalıştığı, çalışmasının sezon olan yılın Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında kesintisiz; diğer dönemlerde ise, SGK’ya yapılan bildirim kadar, hizmet akdiyle ve sigorta primine esas asgari ücretle çalıştığı, bu çalışmalarının 1008 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği 496 gününün ise Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığı; 2000 yılı 3 üncü dönemde 25 gün, 2001/3 üncü dönemde 43 gün, 2002/3.dönemde 38 gün, 2003/3 üncü dönem 60 gün, 2004/9.ayda 5 gün, 2004/10.ayda 5 gün, 2004/11.ayda 10 gün, 2004/12.ayda 30 gün, 2005/9.ayda 10 gün, 2005/10.ayda 10 gün, 2005/11.ayda 10 gün, 2005/12.ayda 30 gün, 2006/12. ayda 9 gün, 2007/9.ayda 2 gün, 2007/10.ayda 17 gün, 2007/11.ayda 30 gün, 2007/12.ayda 30 gün, 2008/9.ayda 30gün, 2008/10.ayda 12 gün, 2008/11.ayda 5 gün, 2008/12.ayda 30 gün, 2009/8.ayda 30 gün, 2009/9.ayda 25 gün olmak üzere toplam 496 günlük çalışmasının Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," dair karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili,hak düşürücü sürenin dolduğunu, müvekkili şirkette kesintisiz değil, aralıklı (mevsimlik) çalışma yapıldığını ve davacının mevcut çalışmalarının Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini, yerel mahkemece delillerin hatalı olarak değerlendirildiğini, mahkemece kısmen kabul kararı verilmesine karşın müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi müvekkili lehine kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının Kurum kayıtlarında olan hizmet süreleri dışında bir çalışması bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesin ve net bir şekilde davacının çalışma olgusunu ispatlayacak delil bulunmadığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, davacının, çalıştığını iddia ettiği dönemde imzasını içeren hiçbir ücret bordrosu-puantaj kaydı bulunmadığının davacının bu dönemlerde çalışmadığının göstergesi olduğunu, yeterli delile ulaşılamadığını ve davacı tarafça davanın ispatlanamadığını beyanla usul ve kanuna aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davada dinlenen çalışması kayıtlara yansımış olmasından dolayı beyanlarının görgüye dayalı olduğu anlaşılan tanıkların anlatımından açıkça anlaşıldığı üzere sezon döneminde, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında tüm çalışanların tam çalıştığı sübuta ermiş olmakla ilk derece mahkemesinin kabul kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yargıtay 10 uncu Hukuk Dairesinin hizmet tespitine ilişkin davada verilen 2018/5204 esas ve 2019/2128 karar sayılı ilamında "...6100 sayılı HMK nun “yargılama giderlerinin kapsamı” başlığını taşıyan 323 üncü maddesinde yargılama giderlerinin hangi kalemleri kapsadığı tek tek sayılmış, “yargılama giderlerinden sorumluluk” başlığını taşıyan 326 ncı maddede “kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği,” “yargılama giderlerine hükmedilmesi” başlığını taşıyan 332 nci maddesinde ise “yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği, yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümün hüküm altında gösterileceği,” hüküm altına alınmıştır. Mahkemenin davanın esasına ilişkin kararında bir isabetsizlik bulunmamakta ise de, kısmen kabule uygun hüküm kurulmaması, Sosyal Güvenlik Kurumunun davadaki taraf sıfatının davalı olmasına rağmen lehine ve aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi, davada taraf sıfatı bulunmayan kaymakamlık lehine vekalet ücretine hükmedilmesi ve kısmen kabule göre davalı İçişleri Bakanlığı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir..." tespitine yer verilmiştir.

Davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasına karşın yargılama gideri ve bu kapsamda olan vekalet ücretinin takdirinin isabetli olmadığı anlaşılmakla davalının ve fer'i müdahil kurumun istinaf talebi yerinde bulunmuş olmakla kararın düzeltilerek esas hakkında karar verilmesi gerektiği kabul görmüştür." gerekçeleriyle "1-Davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile; Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 18.07.2022 tarih, 2018/459 Esas ve 2022/357 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına,

1.1-Davacının davasının kısmen kabulü ile, davacının davalı işverene ait, ... sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile, 2000 yılı 3. Dönemde 25 gün, 2001/3. dönemde 43 gün, 2002/3. dönemde 38 gün, 2003/3. dönem 60 gün, 2004/9. ayda 5 gün, 2004/10. ayda 5 gün, 2004/11. ayda 10 gün, 2004/12. ayda 30 gün, 2005/9. ayda 10 gün, 2005/10. ayda 10 gün, 2005/11. ayda 10 gün, 2005/12. ayda 30 gün, 2006/12. ayda 9 gün, 2007/9. ayda 2 gün, 2007/10. ayda 17 gün, 2007/11. ayda 30 gün, 2007/12. ayda 30 gün, 2008/9. ayda 30 gün, 2008/10. ayda 12 gün, 2008/11. ayda 5 gün, 2008/12. ayda 30 gün, 2009/8. ayda 30 gün, 2009/9. ayda 25 gün çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

1.2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, " karar verilmiştir. V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; İstinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

2.Feri Müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; İstinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı şirket ve feri müdahil kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.