3. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı .... ait.... sevk ve idaresindeki .... plakalı araç ile sürücü .... sevk ve idaresindeki aracın karışmış olduğu trafik kazası sonucunda davacının aracının hasar gördüğünü, dava konusu trafik kazası ile ilgili Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ...Sayılı dosyasında yargılama yapıldığı ve kazanın oluşumunda .... plakalı aracın sürücüsü ..... asli kusurlu bulunduğunu, dava konusuna ilişkin trafik kazası ile ilgili davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı ancak sigorta şirketi ödeme yapmayacağının yazılı olarak bildirildiğini beyanla HMK'nun 107. Maddesine istinaden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacının aracında oluşan hasarın şimdilik 100 TL'sinin, değer kaybının şimdilik 100 TL'sinin kaza tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile davacının aracının muhafaza edildiği yerle ilgili otopark ücreti için şimdilik 100 TL'sinin, davacının araç kiralamak zorunda kalmasından kaynaklı 100 TL sinin, davacının kullanmadığı araca ödemek zorunda kaldığı sigorta ve vergi ödemeleri için 100 TL nin kaza tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ...cevap dilekçesinde özetle, uyuşmazlık konusu kaza nedeniyle davalı sigorta şirketine yöneltilecek tazminat taleplerinin zamanaşımına uğradığını, uyuşmazlık konusu kazanın meydana gelmesi akabinde hasar dosyası açılarak dava dışı ... .Ş'ye 23.03.2017 tarihinde 410,00 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, davacının değer kaybı ve maddi hasar taleplerinin 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolması sebebiyle reddedildiğini, sigorta şirketinin temerrüte düşmediğini kaza tarihinden değil ancak dava tarihiden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulabileceklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının dava dilekçesinde ileri sürmüş olduğu yersiz ve mesnetsiz iddialarını kabul etmediklerini, davalının uzun yıllardır .....işi ile iştigal ettiğini, davalının 26.07.2016 başlangıç 01.08.2019 bitiş tarihli uzun süreli kira sözleşmesi ile...... plakalı aracı .....kiraladığını, davalının meydana gelen kaza nedeniyle işleten sıfatının bulunmadığını, iş bu davanın husumet nedeniyle reddini talep ettiklerini, davalı ..... meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacı yanın sigorta ve vergi ödemeleri adı altında olan taleplerinin ise aracın hasarlanmamış olması halinde yine kendisi tarafından ödenmesi gerektiğini, haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle davacı açısından husumet yokluğu nedeniyle reddine aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İlk derece Mahkemesi tarafından davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği anlaşılmıştır. STİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, bilirkişi raporlarına itirazlarının mahkemece değerlendirilmediğini, raporların bariz çelişki içerdiğini, raporlarda gerek aracın fiyatı gerek yapım bedeli arasındaki afaki çelişkilerin giderilmediğini, aracın hasarsız bedelinin son raporda farklı bir rakam üzerinden hesap edildiğini, davalı ......'in yargılama aşamasında delil listesi sunmadığını, istinaf dilekçesinde sunmasının hukuki olmadığını ileri sürerek, kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, davacı ve davalı .... sebebiyle meydana gelen zararlardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, müvekkilinin rent a car işlettiğini, ....plakalı aracı davalı ... kiraladığını, müvekkilinin araç üzerinde fiili hakimiyetinin kalmadığını, kaza sonucu meydana gelen zararlardan sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek, kararın kaldırılarak, kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ....vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, bilirkişi raporuna istinaden yargılama aşamasında eksik inceleme yapıldığını, bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinin dikkate alınmadığını, davacının alacağının zamanaşımına uğradığını, ıslah edilen kısım için zamanaşımı def'inde bulunduklarını ileri sürerek, kararın kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı, davalı ... zmms ile sigortalı araç ile kendisine ait aracın çarpması sonucu aracının hasarlandığını ileri sürerek, hasar bedeli, değer kaybı, ikame araç bedeli, otopark ücreti ve sigorta ve vergi ödemelerine ilişkin bedelin tahsilini istemiş olup, yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı vekili ile davalı .... vekili ve davalı sigorta vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle davalı.. işleten sıfatının bulunmadığını savunmuşsa da uzun süreli kiralama ilişkisinin varlığına ilişkin sunulan delillerin üçüncü kişileri bağlayacak nitelikte bulunmaması ve somut olayda ceza zamanaşımı uygulanması gerektiğinden ıslahın süresi içinde yapıldığının anlaşılması nedeniyle, istinaf eden taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Davacının araç hasarından kaynaklanan tazminat talebi yönünden; davacının dava ve ıslah dilekçesinden araç hasar bedeli ve değer kaybını talep ettiği, hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin talebin yerel mahkemece kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Araç hasarından kaynaklanan tazminat talebinde, hasar bedelinin kaza tarihindeki aracın rayiç değeri nazara alınarak tespit edilmesi gerekir.

Bu kapsamda bilirkişi raporunda; davacı aracında oluşan hasar miktarının ve bedelinin tespiti, araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile yapılması, daha sonra da hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi ,aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti, tamiri ekonomik değilse (araç pert ise) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın hasar bedeli olarak tespiti ile bu durumda araçta değer kaybı olmayacağı, aksi halde aracın tamirinin ekonomik olması durumunda da araçta oluşan değer kaybı bedelinin ise Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları doğrultusunda; fotoğraflar, kaza tespit tutanağı ,sigorta ekspertiz dosyası ve tüm belgeler incelenerek, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre tespit edilmesi gerekmektedir.

Dosyada alınan 08.01.2021 tarihli ek raporu bilirkişi raporunda; davacının aracında meydana gelen hasar tutarının 31.714,78 TL olduğu, davacıya ait aracın emsal araç fiyatlarına bakıldığında tamirinin ekonomik olduğu, davacının aracındaki değer kaybının 10.500 TL-16.000 TL civarında olduğu tespit edilmiştir.

Tarafların rapora itirazı üzerine yeni bir heyetten alınan 03.08.2021 havale tarihli bilirkişi raporunda, aracın onarım bedelinin kaza tarihi itibariyle KDV hariç 45.799,74 TL, aracın makul onarım süresinin 20 iş günü, bu segmente kiralık bir aracın yağ-yakıt ve amortisman hariç 40 TL/gün, davacının onarım süresince araçtan mahrum kalma bedelinin ise 800 TL, trafik sigortası genel şartları gereğince aracın kaza tarihinde 165 bin km üstü olduğundan araçta onarım sonrası değer kaybı oluşmadığı belirtilmiştir.

İki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için alınan 24/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda, hasarın kaza ile uyumlu olduğu, orjinal parça ile onarım toplam tutarının KDV dahil 21.250 TL olduğu, hasarsız haldeki piyasa değerinin 17.500 TL olduğu, hasarlarının onarımına müteakip yaşayacağı değer kaybının reel piyasa şartlarına (objektif esasa) göre 2.000 TL olacağı, makul onarım süresinin 20 iş günü olduğu, ikame araç (kiralama) bedelinin günlük 50 TL ve makul onarım süresince toplam emsal araç kiralama bedelinin ise 1.000 TL olacağı, otopark ücretinin de günlük 9 TL'den 20 günlük onarım süresince toplam 180 TL olacağı, onarımının ekonomik olmayacağı, dolayısıyla pert olarak değerlendirilmesinin uygun olacağı, pert olarak değerlendirilmesi durumunda, aracın sovtaj (hasarlı haldeki kıymetlerinin) değerinin 7.500 TL olacağı, bu durumda da hasar tutarının hasarsız piyasa değeri arasındaki fark olan 10.000 TL olarak dikkate alınması gerektiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, hükme esas alınan 24/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda, aracın hasar bedelinin 21.250 TL, hasarsız haldeki piyasa değerinin 17.500 TL olduğu, onarımının ekonomik olmayacağı, dolayısıyla aracın pert olarak değerlendirilmesinin uygun olacağı belirtilmesine rağmen yerel mahkemece aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı ve pert-total yönünden değerlendirme yapılmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, yerel mahkemece üç kişilik makine mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu veya İTÜ, KGM Fen Heyeti gibi kurum ve kuruşlardan davacının aracında kaza nedeni ile hasar gören parçalar tek tek belirlenerek, parça bedeli (amortisman –hurda –kıymet kazanma tenzili ile ) + işçilik bedeli + KDV gösterilmek suretiyle aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, tamiri ekonomik ise ayrıntılı hasar bedeli tespiti yapılması ve yukarıda açıklanan Yargıtay uygulamaları doğrultusunda, denetime müsait değer kaybı bedeli tespitinin yapılması; tamiri ekonomik değilse aracın kaza tarihindeki hasarsız 2. el piyasa değeri ile sovtaj değerinin belirlenerek hasar tespitinin yapıldığı (bu durumda değer kaybı oluşmayacağı), tüm raporların ve taraflarların itirazlarının da değerlendirildiği rapor alınarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru görülmediğinden, davacı vekilinin, davalı... vekilinin ve davalı.... vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Tarafların İstinaf Başvurularının KABULÜ İLE,

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar ve 19/04/2022 tarihli kararın KALDIRILMASINA,

Dosyanın yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine iadesine,

2.İstinafa başvuran davacı tarafça yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde başvurana iadesine, İstinafa başvuran davalı... tarafından yatırılan 410,21 TL istinaf karar harcının talep halinde başvuruna iadesine, İstinafa başvuran davalı .... tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde başvuruna iadesine, Dair,

HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 30/10/2023