3. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacının sevk ve idaresindeki .... plakalı motosikleti ile ... Mahallesi istikametinden .... Kavşağına doğru seyir halinde iken,.... Kavşağı istikametinden gelip sola...sokağa dönüş yapmak isteyen davalı belediyeye ait, davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı, sürücü... sevk ve idaresindeki .... plakalı çöp kamyonu ile asli kusurlu olarak müvekkilinin motosikletine çarpması sonucu müvekkilinin basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek yaşamının tehlikeye sokacak ve vücudundaki kemik kırıklarının hayat fonksiyonlarını ağır derecede etkileyecek şekilde yaralanmasına neden olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutup şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ile 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini taleple dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalı .... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının kaza anında koruyucu bir elbise ve kask giymediğini, kask takmayarak yaralanma olayının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, davacının kaza tarihinde motosiklet kullanma ehliyeti olmadığını, davacının kaza anında aşırı alkollü olduğunu, kaza anında davacının aşırı hızlı bir şekilde seyir halinde olduğunu, çarpışmadan önce etkili fren ve direksiyon tedbiri almadığını, dava konusu olayda sadece kazanın oluş anındaki araçların yoldaki seyir pozisyonları üzerinden kusur derecelerin tespiti yeterli olmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı .... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının kaza anı itibariyle A2 sınıfı ehliyete sahip olmadığı halde ... ait .... plakalı motosikleti sahibinden izinsiz olarak aldığını, motosiklet kullanırken kask ve diğer koruyucu aparatları dahi takmadığını, üstelik motosikletin farlarını da açmadığını, davacı kaza anı itibariyle alkollü olup hem alkolün verdiği etkiyle hareketlerini kontrol edememe hali ile hem de motosikleti izinsiz olarak almanın verdiği telaşla yüksek hızla seyrettiğini, davalı ....çok düşük bir hızla kamyonu kullandığını, davacının ise kavşak noktasına yaklaştığı halde etkili fren ve direksiyon tedbiri almaksınız yüksek hızla, farları kapalı halde dikkatsiz ve tedbirsizce seyretmekteyken davalı...kullanımındaki aracın önüne çıkarak trafik kazasına sebep olduğunu, daha sonra savrulmanın etkisiyle park halindeki araca çarparak durabildiğini, ayraca davacı tarafça 50.000,00 TL manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı .... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin sigorta teminatı kapsamı dışında olduğunu, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu, davacının müterafik kusuru bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davanın haksız olduğunu belirterek reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Maddi ve manevi tazminat yönünden açılan davalarının kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür. İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Müterafik kusur değerlendirmesinin yerinde olmadığı, müterafik kusur indirimi nedeni ile ATK tarafından belirlenen kusur oranının aşıldığı, müterafik kusur indirimi yapılması nedeniyle reddedilen miktar yönünden karşı taraf yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, davacı yararına belirlenen manevi tazminat miktarının düşük olduğu, mahkeme kararının kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yargılamaya konu kazada davalının kusurunun bulunmadığı, davacının kaza anında kask takmaması ve alkollü olması sebebi ile yaralandığı, davacı yararına belirlenen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, bu nedenlerle mahkeme kararının kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacının talep miktarını iki kez artırdığı, ikinci kez ıslah dilekçesi sunulmasının usule aykırı olduğu, davalı sürücünün belediye çalışanı olmadığı, davalı belediyeye ihale yolu ile hizmet veren şirketinin çalışanı olduğu, kaza nedeni ile belediyenin sorumluluğunun bulunmadığı, meydana gelen kazada davacının kusurlu olduğu, geçici iş göremezlik süresinin kabul edilebir olmadığı, davacı yararına belirlenen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, mahkeme kararının kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı .... vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Bir önceki kaldırma kararının sigorta şirketinin istinaf sebebine dayandığı, bu nedenle sigorta şirketi açısından usuli kazanılmış hak oluştuğu, güncel asgari ücrete göre tazminat miktarının hesaplanmasının hatalı olduğu, davacının davalı sigorta şirketinden de manevi tazminat talebinde bulunduğu, davalı sigorta şirketi yönüyle manevi tazminat talebinin reddine karar verildiği, davalı sigorta şirketi yararına reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin gerektiği, bu nedenlerle mahkeme kararının kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı.

Dava, trafik kazası nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

Yerel Mahkeme tarafından, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekili tarafından, müterafik kusur değerlendirmesinin yerinde olmadığı, müterafik kusur indirimi nedeni ile ATK tarafından belirlenen kusur oranının aşıldığı, müterafik kusur indirimi yapılması nedeniyle reddedilen miktar yönünden karşı taraf yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, davacı yararına belirlenen manevi tazminat miktarının düşük olduğu gerekçesi ile; davalı ...vekili tarafından, yargılamaya konu kazada davalının kusurunun bulunmadığı, davacının kaza anında kask takmaması ve alkollü olması sebebi ile yaralandığı, davacı yararına belirlenen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu gerekçesi ile; davalı .... vekili tarafından, davacının talep miktarını iki kez artırdığı, ikinci kez ıslah dilekçesi sunulmasının usule aykırı olduğu, davalı sürücünün belediye çalışanı olmadığı, davalı belediyeye ihale yolu ile hizmet veren şirketinin çalışanı olduğu, kaza nedeni ile belediyenin sorumluluğunun bulunmadığı, meydana gelen kazada davacının kusurlu olduğu, geçici iş göremezlik süresinin kabul edilebir olmadığı, davacı yararına belirlenen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu gerekçesi ile; davalı sigorta şirketi vekili tarafından, bir önceki kaldırma kararının sigorta şirketinin istinaf sebebine dayandığı, bu nedenle sigorta şirketi açısından usuli kazanılmış hak oluştuğu, güncel asgari ücrete göre tazminat miktarının hesaplanmasının hatalı olduğu, davacının davalı sigorta şirketinden de manevi tazminat talebinde bulunduğu, davalı sigorta şirketi yönüyle manevi tazminat talebinin reddine karar verildiği, davalı sigorta şirketi yararına reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin gerektiği gerekçesi ile istinaf edilmiştir.

Dosyanın yapılan incelemesinde Yerel Mahkemenin ....Esas ....Karar sayılı kararı ile davacının maddi tazminat talebinin 100.813,17-TL üzerinden kabulüne, manevi tazminat talebinin 10.000,00-TL üzerinden kısmen kabulüne karar verildiği, verilen kararın davacı vekili tarafından sadece manevi tazminat miktarının düşük olması sebebi ile istinaf edildiği, davalı sigorta şirketi tarafından kusur belirlemesi, davalılar ... ve .... tarafından kusur oranı ve manevi tazminat yönünden istinaf edildiği anlaşılmıştır. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nin ... Esas.... Karar sayılı kararı ile yargılamaya konu kazanın münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi ve kusura ilişkin olarak hüküm kurmaya elverişli heyet raporu alınması, davacının kaza anında kask takmamış olması sebebi ile müterafik kusur değerlendirmesi yapılması gerektiği kanaati ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Maddi Tazminata Yönelik İstinaf Sebepleri Bakımından:

Yerel Mahkeme tarafından istinaf kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam edildiği, yargılamaya konu kazada kusurun belirlenmesine yönelik bilirkişi raporlarının aldırıldığı, hükme esas alınan kusur raporlarının denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, Yerel Mahkeme tarafından yapılan kusur değerlendirmesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yerel Mahkeme tarafından güncel asgari ücrete göre yeniden aktüerya raporu aldırıldığı, hükme esas alınan aktüerya raporunda davacının maddi zararının 323.918,06-TL olarak belirlenmiş olması sebebi ile davacı vekili tarafından yeniden bedel artırım dilekçesi sunularak maddi tazminat talebinin 323.918,06-TL’ye yükseltildiği, Yerel Mahkeme tarafından 323.918,06-TL üzerinden davacının kask takmamış olması sebebi ile %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak davacının maddi zarar miktarının 259.134,44-TL olarak kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. Dosyanın yapılan incelemesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, istinaf kaldırma kararı öncesinde davacı vekilinin dosyaya sunduğu bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini 100.813,17-TL’ye yükselttiği, Yerel Mahkemece davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olması sebebi ile sunulan ilk dilekçenin bedel artırım dilekçesi, ikinci dilekçenin ise ıslah dilekçesi olarak kabul edilerek davacının maddi tazminat miktarının 259.134,44-TL olarak belirlendiği, Yerel Mahkemece asgari ücretteki artışın kamu düzenine ilişkin olması sebebi ile güncel aktüerya raporu alınması yönündeki değerlendirmesi ile davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olması, davacının iki kez bedel artırımına gidebilmesinin mümkün olduğu yönündeki değerlendirmesinde isabetsizlik bulunmamakla birlikte; Mahkemenin 2015/913 Esas 2018/362 Karar sayılı ilk kararının davacı tarafça sadece manevi tazminat yönünden istinaf edildiği, maddi tazminat yönünden istinaf edilmediği, kaldırma kararının davalıların kusura yönelik istinaf isteminden ileri geldiği, bu hususun davacı aleyhine davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu, kazanılmış hak kavramının da kamu düzenine ilişkin olduğu, bir önceki kararda hüküm altına alınan 100.813,17-TL'nin maddi tazminat bakımından tavan miktar olduğu, 100.813,17-TL'yi aşan şekilde maddi tazminata hükmedilmesinin isabetli olmadığı, bu yöndeki istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2021/(21)10-188 Esas 2022/87 Karar 08.02.2022 Tarihli Kararı.)

Yerel Mahkeme tarafından aldırılan güncel asgari ücrete uygun aktüerya raporunda davacının maddi zararının 323.918,06-TL olarak belirlendiği, davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile talep miktarını 323.918,06-TL’ye yükselttiği, Mahkemece isabetli olarak uygulanan müterafik kusur indirimi ile maddi tazminatın 259.134,44-TL’ye indirildiği, yerleşik Yargıtay kararlarına göre müterafik kusur indirimi nedeni ile reddedilen miktar yönünden karşı taraf yararına vekalet ücrertine hükmedilemeyeceği, davacının reddedilen maddi tazminat talebinin (259.134,44 – 100.813,17 = 158.321,27-TL) olduğu, davalılar yararına belirlenecek vekalet ücretinin 158.321,27-TL üzerinden hesap edilmesinin gerektiği, bu yöndeki istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Manevi Tazminata Yönelik İstinaf Sebepleri Bakımından:

Trafik kazaları nedeniyle hükmedilen manevi tazminatın amacı zarara uğrayanda bir huzur duygusu yaratmaktır. Manevi tazminat, davacı için zenginleşme aracı olmamalıdır. Mahkeme manevi tazminat ile ilgili hüküm kurarken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesini amaçlamalıdır. Yerel Mahkeme tarafından belirlenen manevi tazminat miktarının oluşa ve kusur durumlarına uyugun olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde davalı sigorta şirketinden manevi tazminat talebinde bulunmadıklarını açıkça belirttiği, davalı sigorta şirketi hakkında manevi tazminat yönünden hüküm kurulamayacağı, (kaldı ki bir önceki kararda da bu yönde hüküm kurulmadığı) davalı sigorta şirketi yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş olmasında isabetsizlik bulunmadığı, manevi tazminata yönelik istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda detaylı olarak açıklandığı üzere, davalı ... ve davalı.... istinaf sebeplerinin yerinde olmaması nedeni ile istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK’nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf sebebi ile davalı sigorta şirketi vekilinin usuli kazanılmış hakka ve maddi tazminat miktarına yönelik istinaf sebebinin yerinde olduğu, bununla birlikte yeniden yargılama yapılmasının gerekli olmadığı anlaşılmakla 6100 sayılı HMK’nın 353/(1)-b-3. maddesi uyarınca hükmün kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

1.Davalılar ... ve Davalı ... İstinaf Başvurularının Ayrı Ayrı Esastan REDDİNE,

2.Davacı ve Davalı .... İstinaf Başvurularının KISMEN KABULÜ İLE;

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 07/06/2022 tarihli,....Esas ....sayılı karının KALDIRILMASINA,

HMKnın 353/(1)-b-3. Maddesi uyarınca KALDIRILAN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;

a)Hükmün aşağıdaki şekilde yeniden tesisine;

Davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 100.813,17-TL maddi tazminatın davalı ... yönünden dava tarihi olan 26.10.2015 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 19.09.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 15.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ..ve.... kaza tarihi olan 19.09.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)(İlk Derece Harcı) Maddi tazminat yönünden alınması gerekli 6.886,54 TL harçtan, peşin alınan ve ıslahla alınan toplam 4.325,32 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.561,22 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 1.024,65 TL harcın davalılar .... alınarak hazineye gelir kaydına, Harç tahsil müzekkerelerinin İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından yazılmasına,

c)(İlk Derece Vekalet Ücreti) Maddi tazminat yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Maddi tazminat yönünden; Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalılara verilmesine,

Manevi tazminat yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım üzerinden yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılar .....den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (manevi tazminat yönünden karar kaldırılmadığından ilk derece hükmü aynen korunmuştur.)

Manevi tazminat yönünden; Davalı İlkadım Belediyesi reddedilen manevi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine. (manevi tazminat yönünden karar kaldırılmadığından ilk derece hükmü aynen korunmuştur.)

d)(İlk Derece Yargılama Gideri)

Davacı tarafından yatırılan 174,20 TL peşin harç, 27,70 TL başvurma harcı ve 4.151,12 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.353,02 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 2.450,00 TL bilirkişi ücreti, 1.556,30 TL ATK ücreti ve 916,45 TL posta masrafı olmak üzere toplam 4.922,75 TL yargılama giderinden kabul-ret oranına göre hesaplanan 1.476,82 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

e)Yatırılan gider avansından artan kısmın talep halinde ilgilisine iadesine,

3.Kanun yolu yargılaması nedeniyle;

a)İstinaf Harcı: İstinafa başvuran davacı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesi tarafından davacı tarafa iadesine, İstinafa başvuran davalı.... tarafından yatırılan 4.430,00 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesi tarafından davalı .... iadesine, Alınması gerekli maddi ve manevi tazminat davaları yönünden 7.911,19 TL harçtan, istinafa başvuran davalı .... tarafından yatırılan 939,60 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 6.971,59 TL'nin davalı .... alınarak hazineye gelir kaydına, Alınması gerekli maddi ve manevi tazminat davaları yönünden 7.911,19 TL harçtan, istinafa başvuran davalı .... tarafından yatırılan 936,40 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 6.974,79 TL'nin davalı..... alınarak hazineye gelir kaydına, Harç tahsil müzekkelerinin İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından yazılmasına,

b)İstinaf Yargılama Gideri:

Yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerlerinde bırakılmasına,

c)İstinaf Avukatlık Ücreti: AAÜT uyarınca, Dairemizce dosya üzerinden karar verildiğinden, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

4.İş bu kararın, İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine, Dair, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.13/11/2023 Başkan... Üye... Üye... Katip...