10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı şirket vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı şirket vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 01.09.1999-11.03.2009 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

1.Davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının çalıştığı dönemde hiçbir zaman sürekli ve kesintisiz çalışmasının olmadığını, davacının her yıl çağrı üzerine işbaşı yapan mevsimlik işçi olduğunu, müvekkili şirkete karşı açılan hizmet tespiti davalarının bir hak arayışı değil, adeta gelir kapısı haline geldiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının resmi yazılı belge vasfında belgeler olduğunu, aksi yönde iddiaların aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; inceleme konusu davayla ilgili olarak toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davanın kısmen kabulüne karar verilerek hükme esas alınan, denetime ve hüküm kurmaya elverişli Bilirkişi ... tarafından sunulan 26.06.2022 tarihli ek rapordaki tespitlere göre; Davacının çalışma süresinin 01.09.1999-11.03.2009 tarihleri arasında olduğu, davalı işyerinde sezon döneminin Eylül-Ekim-Kasım- Aralık ayları arasında 4 ay sürdüğü, bu dönemde işyerinde devamlı-kesintisiz çalışma olduğu,diğer dönemlerde ise SGK’ya yapılan bildirim kadar hizmetinin bulunduğu kabul edilerek;Davanın kısmen kabulüne, Davacı ... TC Kimlik numaralı ...'ın davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.'ne ait ... sicil numaralı işyerinde geçici işçi statüsünde 01/09/1999-11/03/2009 tarihleri arasında toplam 1756 gün, sezon olan yılın Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında kesintisiz ;diğer dönemlerde ise, SGK’ya yapılan bildirim kadar, hizmet akdiyle ve sigorta primine esas asgari ücretle çalıştığı, bu çalışmalarının 1148 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği, 1999/3. dönemde 40 gün, 2000/3. dönemde 42 gün, 2001/3. dönemde 40 gün, 2002/3. dönemde 44 gün, 2003/3.dönemde 60 gün, 2004/9. ayda 5 gün, 2004/10.ayda 5 gün, 2004/11.ayda10 gün, 2004/12. ayda 30 gün, 2005/9.ayda 10 gün, 2005/10. ayda 10 gün, 2005/11. ayda 5 gün, 2005/12. ayda 10 gün, 2006/9. ayda 5 gün, 2006/10. ayda 15 gün, 2006/11.ayda 30 gün, 2006/12. ay 30 gün, 2007/9. ayda 16 gün, 2007/10. ayda 21gün, 2007/11. ayda 30 gün, 2007/12. ayda 30 gün, 2008/9. ayda 30 gün 2008/10. ayda 30 gün, 2008/11. ayda 30 gün, 2008/12. ayda 30 gün olmak üzere toplam 608 günlük çalışmasının Kuruma eksik bildirildiğinin ve bildirimi yapılmayan dönemlerde günün cari asgari ücreti karşılığı çalıştığının; tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine , dair karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, müvekkili şirkette kesintisiz değil, aralıklı çalışma yapıldığını ve davacının mevcut çalışmalarının Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini, yerel mahkemece delillerin hatalı olarak değerlendirildiğini, bir kısım davacı tanıklarının ise aradan uzun sür geçmesine rağmen çalışan bir işçi hakkındaki tüm bilgileri hatırlayabilmelerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kısmen kabul kararına karşı müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının müvekkili lehine kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, davanın hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığını, davacının çalıştığı sürelerin davalı işveren tarafından Kuruma bildirimi yapıldığını, davacının Kurum kayıtlarında olan hizmet süresi dışında bir çalışması bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesin ve net bir şekilde davacının çalışma olgusunu ispatlayacak delil bulunmadığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, davacının, çalıştığını iddia ettiği dönemde imzasını içeren hiçbir ücret bordrosu-puantaj kaydı bulunmadığının davacının bu dönemlerde çalışmadığının göstergesi olduğunu beyanla usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "İş bu davada dinlenen çalışması kayıtlara yansımış olmasından dolayı beyanlarının görgüye dayalı olduğu anlaşılan tanıkların anlatımından açıkça anlaşıldığı üzere sezon döneminde, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında tüm çalışanların tam çalıştığı sübuta ermiş olmakla ilk derece mahkemesinin kabul kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yargıtay 10 uncu Hukuk Dairesinin hizmet tespitine ilişkin davada verilen 2018/5204 esas ve 2019/2128 karar sayılı ilamında "...6100 sayılı HMK nun “yargılama giderlerinin kapsamı” başlığını taşıyan 323 üncü maddesinde yargılama giderlerinin hangi kalemleri kapsadığı tek tek sayılmış, “yargılama giderlerinden sorumluluk” başlığını taşıyan 326 ncı maddede “kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği,” “yargılama giderlerine hükmedilmesi” başlığını taşıyan 332 nci maddesinde ise “yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği, yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümün hüküm altında gösterileceği,” hüküm altına alınmıştır. Mahkemenin davanın esasına ilişkin kararında bir isabetsizlik bulunmamakta ise de, kısmen kabule uygun hüküm kurulmaması, Sosyal Güvenlik Kurumunun davadaki taraf sıfatının davalı olmasına rağmen lehine ve aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi, davada taraf sıfatı bulunmayan kaymakamlık lehine vekalet ücretine hükmedilmesi ve kısmen kabule göre davalı İçişleri Bakanlığı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir..." tespitine yer verilmiştir.

Davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasına karşın yargılama gideri ve bu kapsamda olan vekalet ücretinin takdirinin isabetli olmadığı anlaşılmakla davalının ve feri müdahil kurumun istinaf talebi yerinde bulunmuş olmakla kararın düzeltilerek esas hakkında karar verilmesi gerektiği kabul görmüştür." gerekçeleriyle "1-Davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile; Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nden verilen 19.07.2022 tarih, 2019/405 Esas ve 2022/358 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına,

1.1-Davacının davasının kısmen kabulü ile, davacının davalı işverene ait, ... sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile, 1999/3. dönemde 40 gün, 2000/3. dönemde 42 gün, 2001/3. dönemde 40 gün, 2002/3. dönemde 34 gün, 2003/3. dönemde 60 gün, 2004/9. ayda 5 gün, 2004/10. ayda 5 gün, 2004/11. ayda 10 gün, 2004/12. ayda 10 gün, 2005/9. ayda 10 gün, 2005/10. ayda 10 gün, 2005/11. ayda 5 gün, 2005/12. Ayda 10 gün, 2006/9. ayda 5 gün, 2006/10. ayda 15 gün, 2006/11. ayda 30 gün, 2006/12. ay 30 gün, 2007/9. ayda 16 gün, 2007/10. ayda 21 gün, 2007/11. ayda 30 gün, 2007/12. ayda 30 gün, 2008/9. ayda 30 gün 2008/10. ayda 30 gün, 2008/11. ayda 30 gün, 2008/12. ayda 30 gün çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

1.2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine," karar verilmiştir. V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; İstinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; İstinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.