ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ....'in Sakarya ilinde ticaretinde düzgün saygın bir kişiliğe sahip olduğunu, daha önceden ticaret yaptığı davalı .... ile patatesi ticareti üzerine telefon ile görüşmeler yaptığını ve bu görüşmeler neticesinde davacı tarafça sözleşme ve ticarete yönelik çekleri düzenleyerek davalının belirttiği ... ili, .... ilçesine gittiğini, davalının davacı ile her ne kadar ticaret yapmak istemiş ise de davacı tarafça hazırlanan çekleri rızası dışında davalı tarafça alıkonulduğunu, yine davacı tarafça hazırlanan sözleşmenin davalı tarafça yırtılıp atıldığını, davalı tarafça alınan bu çeklere ilişkin davacıya verilen bir mal(sebze) da söz konusu olmadığını, davacının halen dava konusu çek bankaları ile çalışmakta olup 12-13 milyon gibi hesaplarında para döndüğünü, yine dava konusu çeklere ilişkin davacı tarafından Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/.... sayılı soruşturma dosyası ile şikayette bulunduklarını, davacının dava konusu ......bank .... İli, .... Şubesine ait, keşidecisi .... olan, 29/09/2021 keşide tarihli, .... seri nolu, .... nolu hesaptan verilme, 45.000,00 TL bedelli çek, ... Sakarya İli, Adapazarı Çarşı Şubesine ait, Keşidecisi .... olan, 30/09/2021 keşide tarihli, ... seri numaralı, .... nolu hesaptan verilme, 45.000,00 TL bedelli, .... Sakarya İli, ... Çarşı Şubesine ait, Keşidecisi .... olan, 05/10/2021 keşide tarihli, .... seri numaralı, ... nolu hesaptan verilme, 35.000,00 TL bedelli, .... Sakarya İli, .... Çarşı Şubesine ait, Keşidecisi .... olan, 12/10/2021 keşide tarihli, .... seri numaralı, .... 40.000,00 TL bedelli çeklere ilişkin davalı taraftan herhangi bir mal almadığını, bu çeklerin bedelsiz alındığını, davalı tarafından bahse konu çeklerin icraya konup takibe başlanması söz konusu olabileceğini ve 3. Kişilere bu çeki ciro yolu ile verebileceği göz önüne alınarak davaya konu çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini taleple dava etmiştir.

Davalı ....vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk başvurusunun dava şartı olduğunu, yetkili mahkemenin .... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, çeklerin keşide tarihi ile dava tarihinin birbirine çok yakın olması, vade tarihi yaklaşan çeklerin ödemesinin durdurulmasını amacıyla işbu davanın açıldığını, davanın usulden reddini, yetkisizlik kararı verilmesini, davanın esastan reddini, davacının %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı....cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin .... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacının borcu nedeniyle çeki keşide ederek verdiğini, davanın haksız, usule ve hukuka aykırı olduğundan reddini talep etmiştir.

Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/.... soruşturma sayılı dosyasının bir sureti celp edilmiştir.

Mahkememizce davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği bu hususta 29/09/2021 tarihli gerekçeli ara karar oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Tensip zaptında dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ...'ın kimlik bilgileri ve adres bilgisi yer almadığı anlaşıldığından, 6100 sayılı HMK 119/1-b ve 119/2 maddeleri gereği davacı tarafa bu davalıya ait bilgileri bildirmesi için 1 haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde davanın bu yönünden açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına karar verildiği, süresi içerisinde davacı vekilinin bilgileri bildirdiği anlaşılmıştır. Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğüne davacı ve davalı...n müdürlüklerinde tacir/esnaf kaydının olup olmadığı araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış, cevabı dosya arasına alınmıştır. Dava konusu çekler ile ilgili başvuru olup olmadığı ve çek hesap bilgilerinin incelenmek üzere mahkememize gönderilmesi için ilgili bankalara müzekkere yazılmış, cevabı dosya arasına alınmıştır. Tarafların tacir/esnaf kaydının olup olmadığı hakkında ilgili Ticaret Sicil Müdürlüklerine, ... ve .... odasına ve Vergi Müdürlüklerine müzekkere yazılmış, cevabı dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizin 01/03/2022 Tarih ve 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamı ile Mahkememizin görevsizliği ile Sakarya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, Sakarya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/06/2022 Tarih ve 2022/... Esas 2022/.... Karar sayılı ilamı ile karşı görevsizlik kararı üzerine dosya Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesine gönderilmiş , ... Hukuk Dairesinin 24/11/2022 Tarih ve 2022/.... Esas 2022/... Karar sayılı ilamı ile Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiş ve Mahkememizin 2023/.... Esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce .... Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/... soruşturma sayılı dosyasının bir sureti celp edilmiş, .... ... Bank, .... Bank, .... Bank 'tan dava konusu çek bilgileri celp edilmiş, davacı tarafın ticari defterleri celp edilmiştir.

Mahkememizce Bilirkişi...'a bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi Davacı şirketin ticari defterleri üzerinde yaptığı inceleme sonunda mahkememize biraz etmiş olduğu 10/05/2023 tarihli raporlarında "... Davacının kendi ticari defterlerinde davalıdan 246.784,20 TL alacaklı olduğu, Davacı ticari defterlerinde 30.04.2021 tarihli çekin sehven ilgili hesabın alacağına yazıldığı bu tutarın dikkate alınması durumunda alacak tutarının 298.784,20 TL olarak dikkate alınması gerektiği, Davacı ticari defterlerinde kayıtların 320 nolu satıcılar hesabına kaydedildiği, satıcılar hesabının daima alacak bakiyesi vermesi gerektiğinden hareketle dönem sonunda bu bakiyenin avans hesabına alındığı, hesabın incelenmesinde çek düzenlemesinin avans niteliğinde ödemelerden kaynaklandığı, Davalının ticaret odası ve esnaf odasında kaydının bulunmadığı, davacının tarım ürünü alımlarında muhtahsil makbuzu düzenlediği, bu kapsamda davacı ticari defter kayıtlarında borca karşılık çek düzenlendiğinin söylenemeyeceği, davalının borca dayanak oluşturabilecek bir evrak sunmadığı, buna karşılık davacı kayıtlarına avans niteliğinde ödeme yapıldığının görüldüğü, . ... " yönünde raporlarını Mahkememize ibraz etmişlerdir.

Dava konusu .... .... Sakarya .... Şubesine ait keşidecisi....olan, 29/09/2021 keşide tarihli, .... seri nolu, 45.000,00-TL bedelli, ... Sakarya ili .... Adapazarı Şubesine ait keşidecisi .... olan 30/09/2021 keşide tarihli, .... seri nolu, 45,000,00-TL bedelli, .... Sakarya ili .... .... Şubesine ait keşidecisi ....olan 05/10/2021 keşide tarihli, .... seri nolu, 35,000,00-TL bedelli, .... Sakarya ili .... Adapazarı Şubesine ait keşidecisi ... olan 12/10/2021 keşide tarihli, ... seri nolu, 40,000,00-TL bedelli çeklerde lehtarın davalı .... olduğu, bundan da dava dışı kişi ve kişilere ciro edildiği görüldü. Dava, dava kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemiyle açılmış, dava konusu çeklerin ödendiği görülmekle istirdat davası olarak görülmeye devam edilmiştir.

Dosya kapsamına göre; 10.05.2023 tarihli, davacının defterlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen rapora göre; davacının defterinin usulüne uygun tutulduğu, davacının davalı ....’den 246.784,20 TL alacaklı olduğu yönünde rapor tanzim edilmiş ise de; anılan raporda davaya konu çeklerin avans çeki olup olmadığının net belirtilmediği, yine davaya konu çeklerin keşide tarihleri ve bedelleri ve davacının soruşturma dosyasında suç tarihi olarak belirttiği tarih ile uyumlu bir kaydın bulunmadığı, raporun uyuşmazlık konusu dönemden önceki dava dışı çeklere ilişkin değerlendirme içerdiği, kaldı ki davacının iddia ettiği satış sözleşmesini ve davalının mal teslim etmediği iddiasını yazılı olarak ispat etmesinin gerektiği, kambiyo senetlerinin ticari defterlere kaydı zorunlu olan belgelerden olmadığı gibi, davaya konu çeklerin avans olarak verildiğinin de net bir şekilde davacı defterlerinden anlaşılamadığı, davacının olay tarihini 20.09.2021 olarak soruşturmada belirttiği, anılan tarihten önce kısa bir süre önce veya sonra davaya konu çeklerin davacının defterine avans olarak işlendiğine dair bir kaydın da bulunmadığı, davaya konu edilen çeklerin keşide tarihi bedellerine uyan 2 adet kaydın bulunduğu, ancak bu kayıtarın davacının olay tarihi olarak iddia ettiği tarihten yaklaşık 5 ay önce, yani 30.04.2021 tarihinde defterlere işlendiği, ancak anılan çeklerin seri numaralarının ve banka bilgilerinin de defterlerde olmaması nedeniyle bunların dava konusu çekler olup olmadığının da anlaşılamadığı, dolayısıyla davacının ticari defter kayıtlarıyla da iddiasını ispat edemediği, dava dilekçesinde yemin deliline dayanmasına rağmen 24.10.2023 tarihli celsede yemin deliline dayanmadıklarını beyan ettiği tespit edilmekle davalı ... adına ispat yokluğundan davanın reddine karar verilmiş, dava konusu çekler üzerinde davalı ...'ın ismi geçmediğinden bu davalı yönünden pasif husumetten davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM. Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Davalı... adına açılan davanın REDDİNE,

2.Davalı .... adına açılan davanın husumetten REDDİNE,

3.Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 269,85-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 2.547,94-TL'nin yatıran tarafa iadesine,

4.Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 26.400,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin (E - Duruşma Vasıtasıyla yüzünde, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/11/2023 Katip ...