6. Hukuk Dairesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, aylık kira bedelinin 01.01.2012 tarihinden itibaren brüt 975,00 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının 01/01/2006 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiracısı olduğunu, son dönem kirasının aylık net 780,00 TL olduğunu, davalının ödediği bu kira bedelinin hakkaniyete uygun olmadığını, kiralanan taşınmazın konumu ve emsaller dikkate alınarak aylık kira bedelinin 01/01/2012 tarihinden itibaren aylık net 13.000 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, sözleşmeye göre artış şartının belirli olduğunu, davacının geriye dönük kira tespit davası açamayacağını, dava kabul edilse dahi 2014 tarihinden itibaren geçerli olabileceğini, talep edilen kiranın fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, taşınmazın boş olmadığı ve kiracının da eski kiracı olduğu göz önünde bulundurularak, hak ve nesafet indirimi yapılarak aylık kiranın 01/01/2012 tarihinden itibaren brüt 975 TL olarak tespitine karar verilmiştir.

1.Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Davacının temyiz itirazlarına gelince; Taraflar arasındaki ilk kira ilişkisi, 01.01.2006 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesine dayanmakta olup, tespiti istenilen dönem 01.01.2012 tarihinden itibaren başlayan döneme ilişkindir. Kira bedelinin başlangıç tarihine göre hak ve nesafet esaslarına göre tespit edilmesi gerekmektedir. 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre "hak ve nesafet" ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.

Olayımıza gelince; Hükme esas alınan 01.01.2006 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesi hakkında taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. 27.05.2013 tarihli bilirkişi raporunda 01.01.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere hak ve nesafete göre aylık net kiranın 1.000,00 TL olduğu, taşınmazın boş olarak kiraya verilmesi durumunda da 1.218,00 TL olacağı belirtilmiş olup, bu rakamın net olması halinde brüt miktarının daha da yüksek olacağı gözetildiğinde, mahkemece emsal kiralarda gözetilerek, 1.218,00 TL ‘nin brüt mü net mi olduğu konusunda yeniden rapor alınarak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.