3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/322 Esas - 2023/841
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
Av. ...
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirket ile davalı Kurum arasında 31.01.2014 tarihinde, "... B Termik Santralı Atıkların Taşınması ve Depolanması Maliyetinin Belirlenmesine Yönelik Usul ve Esaslara Dair Protokol-1” ve 02.07.2014 tarihinde de “... B Termik Santralı Atıkların Taşınması ve Depolanması İşi Hizmet Alım Sözleşmesi” imzalandığını, Sözleşmenin “Tanımlar” bölümünün 1. maddesinde davalı Kurumun “İdare” ve müvekkilin de “Yüklenici” olarak adlandırıldığını, bu burada bir asıl işveren ve alt iş veren ilişkisi bulunmayıp, sözleşmenin İdare-iş sahibi ve yüklenici olarak tipik bir iş görme sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin sözleşme konusu işlerin icra edilebilmesi için istihdam ettiği işçileri için bunların bağlı oldukları sendika ile dönem dönem toplu iş sözleşmeleri yaptığını ve bu kapsamda işçilerine ödemede bulunduğunu. Davalı Kurum da, devamlı olarak toplu iş sözleşmeleri ile oluşan farkları müvekkile ödediğini. böylece hukuken bir kabul, ödeme ve uygulamanın süregeldiğini,
Bu kapsamda Ocak-2020-0cak-2021 dönemine ilişkin atık taşıma ve depolama işi toplu iş sözleşmesi fark bedeli olarak gönderilen 11.11.2021 tarih ve ... numaralı fatura bedeli 109.909,18 TL. ile 9618 KDV'si olan 19.783,65 TL. tutarındaki faturanın ödenmediğini, bu zamana kadar bu konuda düzenlenen bütün faturaların davalı tarafından her hangi bir itiraza uğramayarak devamlı olarak ödendiğini, davalı idare tarafından müvekkile toplu iş sözleşmesi farkı olarak bu güne kadar yapılan ödemelerin “Protokol” hükümlerine ve belirlenen esaslara göre yapıldığını, bu nedenlerle; 109.909,18 TL. toplu iş sözleşmesi farkı ile 19.783,65 TL. KDV'si olmak üzere toplam 129.692,83 TL. alacağın davalının ödemeyeceğini söylemek suretiyle hukukin temerrüde düştüğü cevabi yazısının tebliğ tarihi olan 14.03.2022 tarihinden tahsil tarihine kadar ... Bankasının avans faiz ile birlikte davalıdan Tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsilini karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafından imzalamış olduğu 2020-2021 yıllarını kapsayan toplu iş sözleşmesine istinaden personeli ödenen 109.909,18 TL. + KDV nin tutarındaki faturanın ödenmesi talebinin yasaya aykırı olduğunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 8. maddesine göre Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için maliyet farkı ödenmeyeceğini, taraflar arası imzalanan sözleşmede işçilik maliyetlerinin sabit maliyetler başlığı altında düzenlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER
-18/04/2022 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Sonu tutanağı, -Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname-) - Davalı ... A.Ş.'ye yazılan müzekkere cevabı, -12/03/2023 tarihli kök, 20/10/2023 tarihli ek bilirkişi raporu, MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava; davacı yüklenici tarafından toplu iş sözleşmeleri ile işçilere ödenen fiyat farkı bedellerinin asıl işverenden tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı yüklenicinin sözleşme konusu işlerin icra edilebilmesi için istihdam ettiği işçileri için bunların bağlı oldukları sendika ile toplu iş sözleşmeleri kapsamda işçilerine yaptığı ödemelerini üst işveren olan davalı ... A.Ş.'den talep edip edemeyeceği, noktasında toplanmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir
Dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmış, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 12/03/2023 tarihli kök, 20/10/2023 tarihli ek bilirkişi raporlarında özetle; "..Taraflar arası imzalanan sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Taraflar arası imzalanan Protokolde, işçilik giderlerinin sabit maliyetler içinde düzenlendiği,
Davacının istihdam ettiği işçileri için .... ile davacı ... ve Tic.A.Ş. nin toplu iş sözleşmesi imzaladığı, kamu işveren sendikaları tarafından davacı şirket adına toplu sözleşme imzalanmadığı, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 8.Maddesinde göre; Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren sıfatıyla sorumluluk yüklenemeyeceği, Kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenmediğini, Bu nedenle davacı tarafından talep edilen 109.909,18 TL. toplu iş sözleşmesi farkı ile 19.783,65 TL. KDV’si olmak üzere toplam 129.692,83 TL'nın davalı ... A.Ş. ... (...) Kurumundan rücuen talep edilemeyeceği kanaatine varıldığını, Yukarıda ayrıntılı şekilde yer alan dava dosyası kapsamının incelenmesi, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşmeler, Protokol bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda:
Davacı ... ve Tic. A.Ş. ile Davalı ... A.Ş. ... (...) arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, İmzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Protokolde işçilik giderlerinin sabit maliyetler içinde düzenlendiği, davacının istihdam ettiği işçileri için işçi sendikası ile davacı ... ve Tic. A.Ş. nin toplu iş sözleşmesi imzaladığı, kamu işveren sendikaları tarafından davacı şirket adına toplu sözleşme imzalanmadığı, Kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenmeyeceği, bu nedenle davacı tarafından talep edilen 109.909,18 TL. toplu iş sözleşmesi farkı ile 19.783,65 TL. KDV’si olmak üzere toplam 129.692,83 TL.nin davalı ... A.Ş. ... (...) Kurumundan rücuen talep edilemeyeceği görüş ve kanaatine varıldığı.." bildirilmiştir.
Kök bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı taraf bilirkişi raporuna itiraz etmiş, mahkememiz tarafından davalı kurumuna müzekkere yazılarak geçmiş yıllarda Toplu İş Sözleşmesi fiyat farkı ödemeleri olup olmadığı varsa ödeme belgeleri isteniş, gelen müzekkere cevabından sonra taraf itirazlarının değerlendirildiği ek rapor alınmasına, davacı tarafın iddia ettiği gibi -taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı- geçmiş yıllarda davalı kurum tarafından yapılan ... ödemelerinin olup olmadığının denetlenmesi istenmiş ve 20/10/2023 tarihli ek bilirkişi raporu alınmış rapurda özetle; "...Dosya kasamında yapılan inceleme ve davalı ... Anonim Şirketi dosyaya sunduğu belgelerde yapılan incelemenin neticesinde; Ocak-2014-Eylül 2014 dönemine ilişkin olarak 26.10.2016 tarih ve ... numaralı Toplu İş Sözleşmesi Fark bedeli olarak 299.010,26 TL. Ocak-2016-Ağustons-2016 dönemine ilişkin olarak 26.10.2016 tarih ve ... numaralı fatura karşılığı Toplu iş Sözleşmesi Fark bedeli olarak 48.034,44 TL. Ocak-2018-Temmuz-2018 dönemine ilişkin olarak 31.12.202018 tarih ve ... numaralı fatura karşılığı Toplu İş Sözleşmesi Fark bedeli olarak 172.949,09 TL. fatura düzenlendiği, Mahsup fişi ve banka dekontlarının incelenmesinden:
15.12.2016 tarihinde ... Bankasına işçilik ... gider Fark faturası karşılığı 181.660,06-TL ödendiği,
22.12.2016 tarihinde ... Bankasından işçilik ... gider farkı farkı olarak 81.660,05 TL ödendiği, 03/01/2019 tarihinde ... Ocak-Temmuz 2018 ... Farkı bedeli 172.949,09 TL. ödendiği, tespit edilmiştir. Davalı ... Anonim Şirketi Vekili kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenmediğini belirtmiştir.
Davacı ... Vekili sabit maliyetlerin içerisinde işçilik giderleri gösterildiğini, sözleşmelerin neredeyse tamamının altışar aylık yapıldığından ve işçi ücretleri de bu süre içerisinde değişmeyeceği için sabit maliyetler arasında gösterildiğini, davacı tarafı davalı tarafından yapılan bu ödemelerin hukuken sözleşme koşulu haline geldiğini belirtmiştir. Davalı ... A.Ş ... tarafından yukarıda bahsi geçen ödemelerin yapılmış olmasının hukuken sözleşme koşulu haline geldiğinin hukuki değerlendirilmesi mahkemeye ait olduğu,
Mahkemenin, davalı ... A.Ş .... tarafından zaman zaman yapılan ... farkı ödemelerinin sözleşme koşulu hanine geldiği kanaatine varması durumunda: Davacı tarafından talep edilen 109.909,18 TL. toplu iş sözleşmesi farkı ile 19.783,65 TL. KDV’si olmak üzere toplam 129.692,83 TL.nin davalı ... A.Ş. ... (...) Kurumundan rücuen talep edilebileceği kanaatine varıldığı.." bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporları usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli olduğu görülmüştür.
Alınan bilirkişi raporu diğer delillerle birlikte değerlendirilerek yapılan inceleme sonucunda; Davacı ... ve Tic. A.Ş. ile Davalı ... A.Ş. ... (...) arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, İmzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Protokolde işçilik giderlerinin sabit maliyetler içinde düzenlendiği, davacının istihdam ettiği işçileri için işçi sendikası ile davacı ... ve Tic. A.Ş. nin toplu iş sözleşmesi imzaladığı, kamu işveren sendikaları tarafından davacı şirket adına toplu sözleşme imzalanmadığı, ancak davalı ... A.Ş ... tarafından geçmiş yıllara ilişkin- bilirkişi raporunda ayrıntısı ile belirtilen ödemeleri gerçekleştirdiği,
15.12.2016 tarihinde ... Bankasına işçilik ... gider Fark faturası karşılığı 181.660,06-TL ödendiği,
22.12.2016 tarihinde ... Bankasından işçilik ... gider farkı farkı olarak 81.660,05 TL ödendiği, 03/01/2019 tarihinde ... Ocak-Temmuz 2018 ... Farkı bedeli 172.949,09 TL. ödendiği, tespit edilmiştir.
Bahsi geçen ödemelerin yapılmış olmasının, hukuken sözleşme koşulu haline geldiği, davalı ... A.Ş .... tarafından zaman zaman yapılan ... farkı ödemelerinin sözleşme koşulu hanine geldiği değerlendirildiğinden davacı tarafından talep edilen 109.909,18 TL. toplu iş sözleşmesi farkı ile 19.783,65 TL. KDV’si olmak üzere toplam 129.692,83 TL.nin davalı ... A.Ş. ... (...) Kurumundan rücuen talep edilebileceği kanaatine varılmakla 129.692,83-TL'sının temerrüt tarihi olan 14/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Davanın kabulü ile;129.692,83-TL'sının temerrüt tarihi olan 14/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2.Harçlar Kanununa göre alınması gereken 8.859,31 TL harçtan peşin alınan 2.214,83 TL harcın mahsubu ile eksik 6.644,48 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3.Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 20.750,85 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4.Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 4.335,28 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca .... bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6.HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine başvurmak suretiyle istinaf yolu yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı. 20.11.2023 Katip .... Hakim .... ¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır] DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ Vekalet Harcı 11,50 TL Başvurma Harcı 80,70 TL Peşin Harç 2.214,83 TL Bilirkişi Ücreti 1.800,00 TL Müzekkere ve Tebligat 228,25 TL TOPLAM 4.335,28 TL