10. Hukuk Dairesi

...

...

...

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalılar Milli Eğitim Bakanlığına ve ... Köyüne yönetilen davanın feragat nedeniyle reddine, davalılar ... İnş. Taahhüt (...) ve ...’a (... İnşaat) yönetilen davanın husumet nedeniyle reddine karar vermiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince 20.09.2021 tarihli ek karar ile davacının temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Asıl hükmün davacı ve davalı ... vekilleri tarafından, ek kararın ise davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalılara ait işyerinde çalışmakta iken 03.07.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu malul kaldığını, iş kazası meydana geldiğinde okul inşaatının temel aşamasında olması, davacının işveren tarafından gönderildiği cami inşaatında çalışırken olayın meydana geldiğini, malul kaldığını, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınmaması ve yine gerekli malzemelerin tedarik edilmemesi nedeniyle kazanın meydana geldiğini, kendisinin ağır bir şekilde yaralandığını, maddi ve manevi zararının olduğu belirtilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5000 TL maddi tazminat ile manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; hesap uzmanı bilirkişinin raporuna göre de, 09.08.2017 tarihli ıslah dilekçesiyle taleplerini maddi tazminat yönünden 57.529,55 TL artırdıklarını, manevi tazminat yönünden de 30.000 TL taleplerinin olduğunu belirtmiştir.

1.Davalı ... İnş... Şti cevap dilekçesinde özetle; dava ile şirketlerinin alakası olmadığını, davacının 30.04.2013 tarihinde yanındaki işten ayrıldığını, kendisi yanında 15 gün çalıştığını ve bu çalışması sırasında herhangi bir kazanın meydana gelmediğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; cami yapılmasıyla ilgili yetki verilmesi üzerine davalı ... İnş. Şti. ile cami yapılması işinin bu müteahhit ile yapılan anlaşma ile taşeronluk işinin davalı şirkete verildiğini ve şirketin başka yerdeki çalışan işçisi ile anlaşarak köy camisi yapım işinde çalıştırılmış olduğunu, davacı ile yazılı sözlü hiçbir iş akitlerinin olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı MEB vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile Bakanlıkları arasına hiçbir alt işveren-üst işveren veya işveren-işçi gibi bir bağ olmadığını, söz konusu okul inşaatı yapım işininin ihale makamının İl Özel İdaresi olduğunu, taraf sıfatlarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davalı ... (... İnşaat) vekili cevap dilekçesinde özetle; bu davayla herhangi bir bağ veya ilgisinin bulunmadığını, taraflarınca okul inşaatı yapımının kaba inşaat işinin verilmediğini, davalı ... İnş. Şti. ile bir bağlarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 21.12.2017 tarihli ve 2015/240 Esas, 2017/347 Karar sayılı kararıyla; Davanın kısmen kabulü ile,

1.) 62.529,55 TL maddi tazminatın, 03.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... İnşaat ve Taah. Ltd. Şti. ve ...'dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2.)Taktiren 20.000,00 TL manevi tazminatın, 03.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... İnşaat ve Taah. Ltd. Şti. ve ...'dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya İlişkin Talebin Reddine,

3.) ... ve ... Köyüne karşı açılan davanın feragat nedeniyle reddine, karar verilmiştir. IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ...

İnş. Taahhüt ve ... (... İnşaat) vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 14.11.2019 tarihli ve 2018/930 E-2019/2753 K sayılı kararıyla; davacı vekilinin 22.10.2019 tarihli dilekçesi ile dava konusu tazminat alacağının icra dosyasına ödendiğini ve davanın konusuz kaldığını beyan ettiği, icra dosyası kapsamından istinaf incelemesine tabii tutulan kararda hüküm altına alınan tutarların davalı ... tarafından ödenmiş olduğu anlaşılmakla davanın konusuz kaldığı ve karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekeceği, davalılar ... ve ... Köyü Muhtarlığına yöneltilen davadan feragat edilmekle adı geçen davalılara yöneltilen davanın feragatten reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; A)1-Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca ortadan kaldırılmasına,

2.Milli Eğitim Bakanlığına ve ... Köyüne yönetilen davanın feragat nedeniyle reddine,

3.Davalılar ... İnş. Taahhüt (...) ve ...’a (... İnşaat) yönetilen dava konusuz kalmakla karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... (... İnşaat) ve ... İnşaat ve Taahhüt-... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 23.02.2021 tarih ve 2020/6891 E-2021/1979 K sayılı ilamıyla; davacının Kastamonu İş Mahkemesinin 2015/240 E. 2017/347 K. sayılı 21.12.2017 tarihli kararı ile hüküm altına alınan tazminat alacağı hakkında kararın kesinleşmesini beklemeden ...

6.İcra Müdürlüğü'nün 2018-6677 E. sayılı icra dosyası ile icra takibi başlattığı, takip borçlusu davalı ...'ın icra tehdidi altında takip konusu bu alacakları ödediği, davacının, davalı ... tarafından istinaf aşamasında icra dosyasına yaptığı ödeme nedeniyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi talebinde bulunduğu ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi tarafından hüküm altına alınan tutarlarının davalı ... tarafından ödenmiş olduğunun anlaşılması karşısında davanın konusuz kaldığı ve karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiği, takip konusu alacaklar icra tehdidi altında ödendiğinden ve davanın redle sonuçlanması durumunda İİK'nın 40. maddesi uyarınca icranın iadesi mümkün bulunduğundan icra dosyasına yapılan ödemenin kesin ödeme olarak kabulü ve davanın ödeme nedeniyle konusuz kaldığının kabul edilemeyeceğini, başka bir deyişle; icra tehdidi altında yapılan ödemenin, kabul mahiyetinde olmayıp uyuşmazlığı sona erdirmediği, yapılan ödemelerin icra dosyasında değerlendirileceğini, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; bölge adliye mahkemesince yapılacak işin; istinaf yoluna başvuran davalıların istinaf sebeplerini değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek Bölge adliye mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı sonucu açılan duruşmada Yargıtay bozma ilamına uyma kararı verildiği, öncelikle davacı vekilinin, davalılar Milli Eğitim Bakanlığına ve ... Köyüne yönettikleri davadan feragat ettiklerini beyan etmiş olmakla ve vekâletnamesine göre davadan feragate yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla bahsi geçen davalılara yöneltilen davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği, davalılar ... İnş. Taahhüt (...) ve ... (... İnşaat) ın husumet itirazında bulundukları, davacı vekilince dava dilekçesinde MEB’e ait okul inşaatının ... İnşaata (...) ihale edildiği, kaba inşaat işinin ise ... İnş. tarafından üstlenildiği, kaza günü davacının ... inşaat yetkilisi tarafından ... köyü cami inşaatında çalışması için yönlendirildiği ve davacının cami inşatında yaralandığı ileri sürüldüğü, iş kazası sebebiyle yürütülen soruşturmada davacı ve tanık olarak ifadeleri alınan çalışanların kazanın MEB’e ait okul inşaatında meydana geldiğini beyan etmelerine karşın, davalı ...’ın (... İnşaat) şikayeti üzerine davacı hakkında yürütülen soruşturmada davacının ... köyü cami inşaatında çalışmakta iken yaralandığını ikrar ettiği, ilk derece mahkemesince ifadelerine başvurulan davacı tanıklarının açıkça iş kazasının ... köyü cami inşaatında meydana geldiğini, kendilerini söz konusu işte çalışmaları için götüren kişinin ... olduğunu, işveren olarak bu şahsı bildiklerini beyan ettikleri, iş kazası sebebiyle düzenlenen SGK teftiş raporunda; iş kazasının ... köyü cami inşaatında meydana geldiği, davacı ve iki işçinin daha işveren ...’in yanında sigortasız çalıştıkları, davacı ve diğer iki işçinin ilgili mevzuat uyarınca ... işçisi olarak sigorta girişlerinin yapılması gerektiği değerlendirmesine yer verildiği, Dairece UYAP sistemi üzerinden alınan SGK hizmet döküm cetvelinden teftiş raporunun gereğinin yerine getirildiği ve davacının kazanın gerçekleştiği 03.07.2013 tarihinde işveren ... üzerinden sigorta kaydının oluşturulduğu, tüm bu tespitler karşısında ... İnş. Taahhüt (...) ve ...’ın (... İnşaat) kaza tarihi itibariyle işveren sıfatları bulunmadığı bu sebeple kendilerine husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmakla adı geçen davalılara yönetilen davanın da husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; Davalılar Milli Eğitim Bakanlığına ve ... Köyüne yönetilen davanın feragat nedeniyle reddine, Davalılar ... İnş. Taahhüt (...) ve ...’a (... İnşaat) yönetilen davanın husumet yokluğundan reddine, karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ...

vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz sebepleri olarak özetle; ...'in işveren olmasının mümkün olmadığını; ... tarafından okul işinin ... İnşaat (...) ve ... İnşaat Ltd Şti isimli şirketlere yaptırıldığını, ... Köyü Cami İnşaatının ... İnşaat tarafından yapıldığını, müvekkilinin ... İnşaat çalışanı olarak okul inşaat işinde işe başladığını; şirket sahibinin eşi ve şirket yetkilsi olarak kendisini tanıtan ... tarafından cami inşaatı işine gönderildiğini ve iş kazasının cami inşaatı sırasında meydana geldiğini, müvekkilinin işe girdiği esnada ya da iş kazası esnasında işveren tarafından hangi işverenin çalışanı olarak kayıtlara geçirildiğini bilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin alacağına kavuşmasını engellemek amacı ile bu kadar tartışmaya açık işlemler yapan işverenlerden SGK kayıtlarını doğru ve dürüst şekilde bildirmelerinin beklenemeyeceğini, iş kazasının müvekkilin fiilen davalı şirketlerin işçisi olarak çalışırken meydana geldiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz sebepleri olarak özetle; ... Bölge İdare Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin Dosya No:2021/1158 Karar No:2021/1823 sayılı ilamında hakkında feragat kararı çıkmasına rağmen 2.040,00 TL vekalet ücretine hükmedildiğini, kararının yanlış yazıldığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Ek Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ek kararı ile; Daire kararının davacı vekili tarafından temyiz edildiği ancak temyiz harç ve Yargıtay posta giderini yatırmadığı, eksik harç ve posta giderini tamamlaması için davacıya muhtıra çıkartıldığı, muhtıranın 17.08.2021 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğden itibaren bir haftalık kesin süre içerisinde yatırmadığı anlaşılmakla HMK. 344 md.gereğince temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

D. Ek Karara Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

E. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz sebepleri olarak özetle; 22.07.2021 tarihli temyiz dilekçesi ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 5 Hukuk Dairesinin 2021/1158E 2021/1823 K sayılı 24.06.2021 tarihli esasa ilişkin kararını temyiz ettiğini, 26.07.2021 tarihli tahsilat makbuzu ile 100,00 TL gider avansını UYAP sistemi üzerinden ödediğini, ayrıca 26.07.2021 tarihli sayman mutemedi alındısı ile 292,10 TL temyiz yoluna başvurma harcını, UYAP sistemi üzerinden ödediğini, gider avansı ve temyiz yoluna başvurma harcının temyiz dilekçesinin sisteme yüklenilmesinin hemen ardından ödendiğini, muhtıranın içeriği çelişkiler ile dolu olduğundan eksik harç yatırıldığının tarafıınca algılanamadığını, davanın esasının iş kazası ile ilgi olduğu, karar harcının eksik ödenmesi gibi bir sebepten dolayı esastan inceleme yapılmadan temyiz talebinin ret edilmesinin, müvekkilinin iş kazası dolayısıyla yaşadığı zorlukları manevi olarak da katlamış olacağını, kaldı ki harcın eksik ödenmesi çelişkiler içeren muhtıra sebebi ile olduğunu, ret kararının tarafına tebliğ edilip temyiz karar harcının ödenmediği fark edildiği anda tamamlandığını, temyiz taleplerinin kabulü ile dosyanın esastan incelenmesine karar verilmesini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

F. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle sürekli işgöremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 nci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 77, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 51, 52, 54, 55 ve 417 nci maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 13, 16,19 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri.

3.Değerlendirme

A. Davacının Ek Karara Yönelik Temyiz İtirazlarının İncelenmesi;

1.Yargılama gideri olarak avans ödemesi ile, her işlem için ayrı ayrı masraf alınması sebebiyle zaman kaybının önlenmesinin amaçlandığı tartışmasız olup, temyiz kanun yoluna başvuru harcı ile temyiz karar harcı yönünden, UYAP sisteminde söz konusu giderler için davacıya ait yeterli avans bulunduğu anlaşılmakla davacının temyiz talebinin reddine dair verilen 20.09.2021 tarihli ek kararın bozularak kaldırılmasına, karar verilmiştir.

B. Asıl Hükme Yönelik Temyiz İtirazlarının İncelenmesi;

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelerle bozmaya uyulmakla taraflar yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı dikkate alınarak, temyiz kapsam ve nedenleriyle kanun açık hükmüne aykırı görülen sebepler re'sen dikkate alınarak, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne karar verilmiştir.

2.Somut olayda, mahkeme ilamında davalı ... hakkında feragat kararı verilmesine rağmen aleyhine 2.040,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olmuştur.

3.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle,

1.Davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının aşağıdaki hüküm fıkrasının; "İstinaf aşamasında davalı Bakanlık kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 2.040,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine," silinmesi suretiyle suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2.Aşağıda yazılı temyiz karar harcının davacıdan alınmasına,

3.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. ...