2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

...

Av. ... -

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Bozma öncesi yargılama;

Davacı vekili ibraz etmiş olduğu dava dilekçesi ile; Müvekkil şirketin, belirtilen adreste sahip olduğu fabrikada, polipropilen iplik üretimi ile birlikte tekstil hammedde, halı ve malüllerinin satışını yaptığını, halen arsa ve bina harç 20.000.000 Amerikan doları makine yatırımı ile 100 kişinin üzerinde personel istihdam ettiğini, davacı müvekkil şirket, daha önce Kasım 2013 Haziran 2014 tarihlerinde ticari ilişkisi olan davalılardan ... Lt. Şti. Nin talebi üzerine, 04/11/2014 tarihinde dava konusu çeki, herhangi bir mal veya hizmet alımı olmaksızın, ileride alınacak mallara avans/hatır çeki niteliğinde düzenleyerek, Bankalarda kullanılacak kredilere olarak verilmek üzere verdiğini, karşığılığında da davalı firmanın çeklerini teminat altına alındığını, çekin ödeme gününde davalı şirket kendi verdiği ç ekin bedelini ödeyecek, bu bedel müvekkil şirketin verdiği çeklere karşılık olarak aktarılacağı davalı şirket dava konusu çek dışında da müvekkil şirketten avans/hatır çekleri aldığı, bu çekleri de farklı Faktoring firmalarına temlik ederken tamamen sahte fatura düzenleyerek kullandığını, çeklerin verilmesi sırasında çek teslim bordrosu ve çeklerin avans hatır çeki olup, herhangi bir borçtan dolayı verilmediğine dair sözleşme düzenlendiğini, müvekkil şirket ile davalılardan ... Ltd. Şti. Arasında en son Hazirat 2014 sonu itibarıyla ticari alış veriş olmuş ve mal alımına dayalı olarak karşılıklı kesilen faturaların bedeli hesaplaşılarak, ticari ilişkinin devam ettiği her ayın sonunda, borç alacak kalmadığına dair hesap mutabakatı yapılarak imza altına alındığını, nitekim Mayıs 2014 sonu itibarıyla karşılıklı borç alacak bulunmamakta olup, bu tarihe kadar karşılıklı mal alış verişe ilişkin kesilen faturaların bedelleri de ödendiği, 04 Eylül 2014 tarihinde davalılardan ... Ltd. Şti. Müvekkil şirketten, bankalardan kullanacağı kredilere teminat olmak üzere, ileride temin ederek vereceği mallara avans hatır çeki tabelinde bulunduğu, müvekkil şirkete dava konusu çekleri bedeli gününde davalı şirket tarafından teslim edilecek mallarla karşılanmak aksi halde, karşılık olarak verilen teminat çeki ile ödenmek üzere dilekçe ekindeki sözleşmeye istinaden, avans hatır çeki niteliğinde keşide ederek verdiğini, ancak daha sonra, davalı ... Ltd. Şti. Nin ekonomik olarak sıkıntı da olduğu, başka firmalardan da hatır çeki kullanarak bunları müvekkil firmadan aldığı çekler gibi, tek taraflı olarak herhangi bir mal veya hizmet satışı olmaksızın düzenleyip, müvekkil şirkete ibraz etmediği faturaları dayanarak göstererek Faktoring şirketlerine temlik edip bedelini aldığı anlaşıldığı, bu süreçte davalı ... Ltd. Şti. Ve yetkilileri aleyhine icra takipleri de açılmış ve şirket malvarlıklarına hacizler konulduğu, Gaziantep 13. İcra müdürlüğünün 2014/109946 E. 2014/109408 E 2014/110972 E yapılan icra takiplerinin örneği olduğu, davalı ... Faktoring A.ş müvekkil şirketi, arayarak ve 12/12/2014 tarihinde e posta göndererek, dava konusu çekin teyidini istediğini dava konusu çeklerin temlik alan davalı ... şirketinin, iyiniyetli yasal nalim olması ve dava konusu çekleri iktisap ederken bile bile borçlu zararına hareket ettiğinin kanıtlanması gerektiği şartı alacağın temliki hükümlerine göre çeklerin devralınmasından ve temlik alan Faktoring şirketinin ilgili Yönetmelikle belirlenen sorumluluğunu yerine getirmemesi, Davalı ... Ltd. Şti.'ye karşı öne sürülen çeklerden dolayı borç olmadığına dair tüm defilerin faktoring şirketine karşı da dermeyan edileblieceğine dair Yargıtay kararları dikkate alındığında somut olayda Faktoring şirketi dava konusu çekleri takibe yetkili olmadığını, İ.İK md. 72/2 gereği dava konusu çekle ilgili açıklacak icra takiplerinin ve çekin bankaya ibraz halinde ödenmesinin ihtiyati tedbir yolu ile her iki davalı bakımından dururulmasına, dava konusu çekten dolayı müvvekkil şirketin borçlu olmadığının tespitine, çekin iptaline, Davanın devamı sırasında, müvekkil şirket haksız olarak çek bedellerinin ödemek zorunda kalırsa, davanın istirdat davacı olarak devamına ve haksız olarak ödenen takip konusu edilecek alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Strateji Faktoring vekili ibraz etmiş olduğu cevap dilekçesi ile;Usul yönünden beyanlarında Davacı vekili tarafından müvekkil şirket karşı açılan dava esasa girmeden usulden red edilmesi gerektiği, bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine bavşurulan kişi, düzenleen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defileri faktoring şirketine karşı ileri sürelemediği, esasa ilişkin davacı vekili dilekçesinde müvekkili ile davalılardan ... Boya Kimya Teksl San. Tic. Ltd. Şti nin daha önce yapan ticaret yapan iki şirket olduğunu, son olarak da herhangi bir mal veya hizmet alımı olmaksızın, ileride alınacak mallara avans hatır ç eki niteliğinde düzenleyerek bankalarda kullanılacak kredilere verilmek üzere dava konusu çekin verildiğini, ardından da müvekkil şirkete çek için teyit vermediklerini ifade ettiğini, 05/11/2014 tarihinde müvekkil şirket ile imza sirkülerini paylaştığını, bunun üzerine diğer davalı ... ile 06/11/2014 tarihinde faktoring işlemleri yapıldığı, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Boya Kimya Teks. Sanayi ve Ticaret LTD. Şti.'nin cevap dilekçesi sunmamıştır.

Dosyada bilirkişiye verilmiş, bilirkişi raporunda ise, Davacı şirket kayıtları incelenirken Ek 3 de bulunan evraktan davalı ... Boya Kimya Tekstil San. Ve Tic. LTD. ŞTİ.'nin faaliyetleri olmamasından dolayı defter ve belgelerine ulaşılamadığı, 13/12/2012 tarihli 28496 sayılı Resmi Gazete ile yürürlüğe giren 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve finansman şirketleri kanunun 9. Mad. 2 maddesine göre faktoring şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez, aynı faturaya dayalı birden çok Faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz. Hükmeni göre davalı ... Faktorign A.ş nin davacı ... Tekstil San. Ve Tic. A.ş ine işlem yapamayacağı kanaatine varıldığını, mahkememize bildirmiştir. Dava kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. Tüm taraf delilleri toplanılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve yapılan yargılama neticesinde; dava konusu çeklerin diğer davalı ... Boya Kimya Tekstil, San. Tic. Ltd Şti. ve Gaziantep Boya Ltd Şti ye "... Herhangi bir mal ve hizmet alımı olmaksızın, avans/hatır çeki niteliğinde düzenleyerek bankalarda kullanılacak kredilere teminat olarak verilmek üzere vermiş ...." olduğu sunulan dava dilekçesinde açıkça verildiği belirtilmiş; Faktoring firmasının bu çekleri alan davalıların sahte fatura ile banka ve faktoring kurumlarına verdiklerini ve bundan dolayı sorumlu olmayacaklarını belirterek borçtan sorumlu olmadığının tespitini talep etmiş ise de;

a)TMK 2 maddesi kapsamında davacının kendi muvazasına dayanmasının hakkın kötüye kullanımı teşkil ettiği, kendi muvazası ile yarattığı durumda sorumlu olacağı,

b)Çekin ödeme aracı oluşu ve borcun ifası için verilmesinin asıl olduğu, temeldeki ilişkinin iyiniyetli 3. Kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, bu kapsamda temeldeki şahsi definin ilişkinin dışında olan iyiniyetli Faktoring firmasına karşı ileri sürülemeyeceği, Faktoring şirketinin yasal ve yönetmenlik hükümlerine uygun olarak alacağı temlik aldığı, olguları karşısında davanın kabulüne karar verilmiştir. Yargıtay incelemesinde;

Somut olayın değerlendirilmesine gelince; davacının, davalılardan faktoring işleminin tarafı olan ... Boya...Ltd. Şti.'ne borçlu olmadığı aralarındaki sözleşme ile belirlenmiş olup ayrıca ilk derece mahkemesince verilen karar davalı tarafından temyiz edilmediğinden bu davalı yönünden davacının borçlu olmadığı hususu kesinleşmiştir. Davacının bedelsizlik def’ini davalı ... şirketine karşı ileri sürmesinin mümkün olduğu, aksi kabulde dahi davalı ... şirketinin dava konusu çeki ilgili mevzuata uygun belge ile uhdesine almadığı, faktoring şirketince diğer davalının alacağını teyit noktasında ileri sürülen delillerin yeterli bulunmadığı gerekçesiyle davanın her iki davalı için kabulü gerekirken somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle davanın faktoring şirketi bakımından reddi doğru görülmeyerek mahkememiz kararı bozulmuştur. YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİNİN 14/12/2022 TARİH 2021/9110 ESAS VE 2022/9036 KARAR SAYILI ilamı sonrası yapılan yargılamada ; Yeni duruşma gün ve saati taraflara tebliğ edilmiş olup; Mahkememizin 08/06/2023 tarihli duruşmasında Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14/12/2022 Tarih 2021/9110 Esas Ve 2022/9036 Karar Sayılı ilamına uyma kararı verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14/12/2022 Tarih 2021/9110 Esas Ve 2022/9036 Karar Sayılı bozma ilamı, taraf beyanları birlikte değerlendirildiğinde davalı ... Boya Kimya Teks. San. Tic. Ltd. Şti yönünden verilen karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiş olduğundan bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalı yönünden ise, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

1.Davalı ... Boya Kimya Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. Yönünden mahkememizce 10/03/2016 tarihinde verilen kabul kararı kesinleşmiş olduğundan bu davalı yönüyle yeniden karar verilmesine yer olmadığına,

2.Davalı ...yönünden davanın KABULÜ ile; Davacının ... Bank Gaziantep Ticaret Şubesine ait ... seri nolu 12/06/2015 vade tarihli 40.000 USD bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,

3.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca 92.400,00 TL üzerinden alınması gereken ‭‭‭6.311,84 TL ilam harcının davalı ...den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

4.Davacı tarafından yargılama nedeniyle sarf edilen harç dahil toplam ‭2.418,00‬ TL yargılama giderinin diğer davalı ile infazda tekerrür olmamak kaydıyla davalı ...den alınarak davacıya verilmesine,

5.Davalının yapmış olduğu masrafın kendi üzerinde bırakılmasına,

6.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümleri uyarınca davanın kabul edilen değeri üzerinden hesaplanan 14.784,00 TL vekalet ücretinin davalı ...den alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7.Karar kesinleştiğinde artan avansın 6100 sayılı HMK m.333 hükmü uyarınca resen yatıran tarafa İADESİNE,

Dair davalı ... Boyanın yokluğunda diğer taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/06/2023