4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne dair verilen karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine ... tarafından itirazın reddine dair verilen kararın taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü: K A R A R

Davacılar vekili; davalı ... nezdinde Kasko İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan araç ile davacılar yakının içinde yolcu olarak bulunduğu aracın 19/3/2019 tarihinde karıştığı trafik kazasında davacıların desteğinin vefat ettiğini ileri sürerek, destek tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince; davanın kabulü ile ... için 60.510,19 TL, ... için 27.741,99 TL, ... için 18.179,44 TL, ... için 84.725,73 TL, ... için 16.572,57 TL, ... için 16.542,82 TL, ... için 28.196,72 TL, ... için 3.959,57 TL,. ... için 6.081,67 TL, ... için 17.165,73 TL, ... için 12.973,55 TL olmak üzere toplam 292.650,00 TL tazminatın tahsiline karar verilmiş, davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiş; davalı vekilinin karara itirazlarının reddine dair ... kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1.Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir. İtiraz Hakem Heyetince işin esasına girilerek davalının itirazının reddine karar verilmiş ise de, dava şartı olan teminat hususu resen araştırılmadan karar verilmesi doğru olmamıştır.

Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tabi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür. 5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir. MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır. Davacılar Irak uyruklu olup; Hakem Heyetince teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, karara dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu resen gözetilmelidir.

Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacıların teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacılarının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacılara kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2.Bozma neden ve şekline göre taraf vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.